Σέβη Βολουδάκη στο TheOpinion: Τα σύνορά μας τα φυλάμε και πρέπει οι πολίτες να αισθάνονται ασφαλείς

Με σαφές μήνυμα ότι η κυβερνητική πολιτική στο μεταναστευτικό παραμένει προσανατολισμένη στην αυστηρή φύλαξη των συνόρων, την επιτάχυνση των επιστροφών και την εφαρμογή του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, η υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Σέβη Βολουδάκη μιλά στο TheOpinion μετά την περιοδεία της στη Βόρεια Ελλάδα.

Η κ. Βολουδάκη περιγράφει την εικόνα που αντίκρισε στις δομές φιλοξενίας στα Διαβατά, τα Λαγκαδίκια και το Βαγιοχώρι στη Θεσσαλονίκη, αναφέρεται στη λειτουργία του φράχτη στον Έβρο και στη μείωση των μεταναστευτικών ροών, ενώ υπογραμμίζει ότι όσοι δεν δικαιούνται άσυλο δεν μπορούν να προσβλέπουν σε νομιμοποίηση και οδηγούνται στη διαδικασία επιστροφής.

Η υφυπουργός αναφερόμενη στη διαχείριση του μεταναστευτικού επί κυβέρνησης Αλέξη Τσίπρα κάνει λόγο για «χαοτική διαφορά» μεταξύ της σημερινής πολιτικής και εκείνης που εφαρμόστηκε την περίοδο 2015-2019. «Δείξαμε ότι έχουμε σύνορα, ότι αυτά τα σύνορά μας τα φυλάμε», τονίζει χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι οι πολίτες πρέπει να αισθάνονται ασφαλείς.

 

 Κυρία Βολουδάκη, βρεθήκατε τις τελευταίες ημέρες σε Έβρο, Καβάλα και Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο της περιοδείας σας στη Βόρεια Ελλάδα, επισκεπτόμενη τόσο δομές του υπουργείου όσο και τοπικές επιχειρήσεις και φορείς.

Ξεκινήσαμε τη Δευτέρα από την Ορεστιάδα, όπου επισκέφτηκα τη δομή που έχουμε στο Φυλάκιο και τους δύο μικρότερους χώρους φιλοξενίας για τα ασυνόδευτα ανήλικα, το «Φρίξο» και την «Έλλη». Αυτό ήταν το πρόγραμμα που αφορούσε τις δραστηριότητες του υπουργείου, αλλά από εκεί και πέρα επισκέφθηκα και μια τοπική επιχείρηση, την Ευρωφάρμα, η οποία έχει χρησιμοποιήσει όλα τα χρηματοδοτικά εργαλεία, ευρωπαϊκά και μη, για να αναπτυχθεί. Είναι πολύ σημαντικό ότι κρατάει ανθρώπους στον τόπο τους και, ειδικά σε μια τέτοια ακριτική περιοχή, είναι πολύ σημαντικό να υπάρχουν τέτοιου είδους επιχειρήσεις.

Και φυσικά, μετά κάναμε και μια συνάντηση με τα στελέχη του κόμματος και την ΟΝΝΕΔ. Από εκεί πήγα στην Καβάλα, όπου και εκεί έχουμε αντίστοιχα δομή του Υπουργείου Μετανάστευσης, και κατέληξα στη Θεσσαλονίκη.

Ποια είναι η κατάσταση στον Έβρο;

Στον Έβρο, επειδή επισκέφθηκα και το φυλάκιο στις Καστανιές αλλά και την Αστυνομική Διεύθυνση, έχει γίνει με τον φράχτη μια τρομερή δουλειά. Εκτός από το γεγονός ότι το 2020 καταφέραμε να αποτρέψουμε αυτή την απειλή από την Τουρκία –και μάλιστα το κατάφεραν οι Ένοπλες Δυνάμεις μας και η Αστυνομία χωρίς να υπάρχει ο σύγχρονος φράχτης που υπάρχει σήμερα–, φανταστείτε ότι σήμερα ο φράχτης αυτός επεκτείνεται συνέχεια. Όπου υπάρχουν κενά, χτίζονται τα τμήματα αυτά.

Έχει ενισχυθεί και με συνοριοφύλακες η περιοχή και, εκτός αυτού, ειδικά φέτος που είχαμε έντονες βροχοπτώσεις, ο φράχτης βοήθησε και λειτούργησε και ως αντιπλημμυρικό έργο. Άρα, αυτό είναι ένα πάρα πολύ σημαντικό έργο για την περιοχή και ενισχύει την ασφάλεια των ανθρώπων που ζουν εκεί. Έτσι αισθάνονται πιο ασφαλείς. Ξέρουν ότι, ακόμη κι αν υπάρξει στο μέλλον κάτι παρόμοιο, μπορεί να αντιμετωπιστεί.

Στη Θεσσαλονίκη επισκεφθήκατε τις τρεις δομές στα Διαβατά, τα Λαγκαδίκια και το Βαγιοχώρι. Ποια είναι η εικόνα που σχηματίσατε;

Η κάθε δομή έχει τα δικά της χαρακτηριστικά. Το σημαντικό, όμως, που είναι κοινό και για τις τρεις, είναι το εξής: πρώτον, ότι λειτουργούν χωρίς να υπάρχουν διενέξεις και χωρίς να υπάρχουν προβλήματα με τις τοπικές κοινωνίες. Δηλαδή, υπάρχει μια αρμονική συνύπαρξη. Αυτό είναι για μένα το πιο σημαντικό.

Και το δεύτερο είναι ότι οι άνθρωποι που είναι εκεί μπορούν και μαθαίνουν τη γλώσσα μας, μαθαίνουν ελληνικά, λαμβάνουν κάποια επαγγελματική κατάρτιση και εργάζονται. Δηλαδή, σχεδόν όλοι απασχολούνται. Αυτό είναι το πιο σημαντικό, γιατί είναι στόχος αυτής της κυβέρνησης.

Άρα, οι άνθρωποι αυτοί, ειδικά όσοι έχουν τελειώσει τη διαδικασία του ασύλου τους και βρίσκονται στη χώρα μας νόμιμα, έχουν χαρτιά, πρέπει να εργάζονται. Και αυτό το είδα σε αυτές τις δομές. Οι διοικητές των δομών αλλά και η Τοπική Αυτοδιοίκηση –συναντήθηκα και με τους δημάρχους της περιοχής– όλο αυτό το ενισχύουν και είδα ότι δουλεύει στην πράξη.

Από εκεί και πέρα, βέβαια, υπάρχουν και κάποια ανταποδοτικά έργα, τα οποία χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Αλληλεγγύης του Υπουργείου Μετανάστευσης, ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε περιοχής, και δεν αφορούν βέβαια τις δομές. Δηλαδή, δεν είναι έργα που είναι για τις δομές αυτές καθ’ αυτές. Αυτά γίνονται έτσι κι αλλιώς. Είναι έργα τα οποία ζητούν οι τοπικές κοινωνίες, ζητούν οι δήμοι και χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Αλληλεγγύης του Υπουργείου Μετανάστευσης.

Συναντηθήκατε και με δημάρχους των περιοχών όπου βρίσκονται οι συγκεκριμένες δομές. Ποια ζητήματα σας έθεσαν;

Κοιτάξτε, υπάρχουν έργα που τρέχουν και τώρα, έχουν τρέξει και στο παρελθόν και, από εκεί και πέρα, υπάρχουν και κάποιες προτάσεις, κυρίως για βιολογικούς καθαρισμούς, οι οποίες είναι στο στάδιο της υποβολής. Πρέπει να γίνουν και κάποιες απαραίτητες μελέτες, γιατί τα έργα πρέπει να συνοδεύονται από μελέτες, και από εκεί και πέρα να συζητηθούν και να εγκριθούν από την επιτροπή που αποφασίζει στο Υπουργείο Μετανάστευσης για τη χρηματοδότηση αυτών των έργων.

Ασυνόδευτοι ανήλικοι, μια ευαίσθητη κατηγορία. Ποια είναι η εικόνα που έχετε και πώς διασφαλίζεται η προστασία τους;

Έχει αλλάξει πάρα πολύ το καθεστώς από το 2015-2019, όταν υπήρχαν ασυνόδευτα ανήλικα στοιβαγμένα σε αστυνομικά τμήματα ή σε πλατείες και δρόμους, μέχρι σήμερα. Σήμερα υπάρχει ένα πολύ καθορισμένο και σαφές πλαίσιο.

Τα παιδιά αυτά μαθαίνουν οπωσδήποτε ελληνικά. Είναι στην αρχή σε ασφαλείς περιοχές και μετά σε κέντρα φιλοξενίας, τα οποία χωρίζονται ανάλογα και με το φύλο τους και με την ηλικία τους. Πηγαίνουν σχολείο και είναι προστατευμένα.Από εκεί και πέρα, όμως, για τις ηλικίες από 17 χρονών, δηλαδή σε αυτό το διάστημα μέχρι την ενηλικίωση, επειδή κάποια από αυτά τα παιδιά έρχονται και είναι αναλφάβητα, δεν έχουν πάει ποτέ σχολείο στη χώρα τους. Για ορισμένους μεγαλύτερους εφήβους, ιδιαίτερα όσους δεν είχαν προηγούμενη πρόσβαση στην εκπαίδευση, η επαγγελματική κατάρτιση και η σταδιακή ένταξη στην αγορά εργασίας αποτελούν πιο άμεση προοπτική.

Γι’ αυτό υπάρχει πρόβλεψη, η οποία ψηφίστηκε πρόσφατα, που λέει ότι θα μπορούν να παραμένουν σε ασφαλείς περιοχές μέσα στις δομές και πάλι να μαθαίνουν τη γλώσσα, να λαμβάνουν επαγγελματική κατάρτιση και να δουλεύουν σύμφωνα με τους κανόνες που επιτρέπει η ηλικία τους.

Η κυβέρνηση έχει αυστηροποιήσει την πολιτική της για το μεταναστευτικό. Τα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής, και όσον αφορά τις επιστροφές αυτών που δεν δικαιούνται άσυλο, πότε θα είναι ορατά;

 Το μήνυμα είναι καθαρό: άσυλο σε όποιον πραγματικά το δικαιούται, επιστροφή για όποιον δεν το δικαιούται και καμία διαδρομή νομιμοποίησης μέσα από την παρανομία. Αυτά τα αποτελέσματα, καταρχάς, φαίνονται από τη μείωση των ροών. Δηλαδή, έχουμε μία πολύ μεγάλη μείωση των ροών. Φανταστείτε ότι στο Ανατολικό Αιγαίο η μείωση φτάνει το 70%. Στον Έβρο, με τον φράχτη, επίσης έχουν μειωθεί οι ροές.

Έχουμε αυξημένες ροές στην Κρήτη, από τα παράλια της Ανατολικής Λιβύης, όμως και εκεί, σε σχέση με πέρυσι, έχουμε μείωση. Άρα, λοιπόν, αυτό δείχνει καταρχάς ότι λειτουργεί η διπλωματική οδός, ότι υπάρχουν διπλωματικές επαφές ακόμη και με τη Λιβύη, ώστε να μπορέσει να υπάρχει κάποια συνεργασία και να αποτρέπονται από εκεί, από το δικό τους έδαφος, οι καραβιές αυτές και να σταματάμε τα κυκλώματα των διακινητών, γιατί περί αυτού πρόκειται.Είναι η καλή δουλειά που κάνουν τα στελέχη του Λιμενικού μας και, από εκεί και πέρα, είναι και η αυστηροποίηση του νομοθετικού πλαισίου. Δηλαδή, εμείς περάσαμε έναν νόμο όσον αφορά την παράνομη μετανάστευση, που ορίζει αυτό που είπα πριν: ότι, αν εισέλθεις παράνομα στη χώρα, δεν έχεις καμία πιθανότητα να νομιμοποιηθείς. Είτε είσαι εδώ τρία χρόνια είτε πέντε είτε επτά είτε όσα. Η μόνη σου δυνατότητα είναι να παραμείνεις σε καθεστώς κράτησης μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες για να επιστρέψεις στη χώρα σου.Ακόμα και οι επιστροφές έχουν αυξηθεί. Βέβαια, η αλήθεια είναι ότι θα θέλαμε να έχουμε ακόμα μεγαλύτερο αριθμό επιστροφών. Όμως δεν είναι πάντοτε αυτό εύκολο, και γιατί πρέπει να ακολουθηθεί μια γραφειοκρατική διαδικασία, η οποία είναι χρονοβόρα, και γιατί πρέπει να υπάρχει συνεργασία με τις χώρες στις οποίες πρέπει να επιστραφούν. Δηλαδή, να πειστούν ότι όντως είναι δικός τους υπήκοος, να γίνει ταυτοποίηση, να συγκρίνουν τα δικά μας στοιχεία με τα δικά τους και μετά να επιστραφούν.Αλλά ακόμα και αυτό γίνεται.

Έχουμε επίσης πολλούς οι οποίοι είδαν –γιατί ξέρετε, είναι αυτό που είπατε κι εσείς, μέχρι να περάσει η πληροφορία και στον μετανάστη που εισήλθε παράνομα μπορεί να χρειαστεί κάποιος χρόνος– ότι δεν υπάρχει πιθανότητα να νομιμοποιηθούν.Τώρα έχει αυξηθεί το ποσοστό αυτών που θέλουν οικειοθελώς να επιστρέψουν στην πατρίδα τους, γιατί βλέπουν ότι δεν έχουν την πιθανότητα εδώ να νομιμοποιηθούν. Άρα, αυτό βλέπουμε ότι δουλεύει.Το βλέπουμε επίσης και σε σχέση με τους εταίρους μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίοι, ενώ στην αρχή μας αντιμετώπιζαν πολύ σκεπτικά, τώρα επικροτούν αυτή την πολιτική. Κάποιοι την ακολουθούν και είμαστε και στο επίκεντρο των συζητήσεων σε όλα τα θέματα που αφορούν τη μετανάστευση.

Το ότι συζητάμε τώρα για το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, ότι θα μπορέσουν να δημιουργηθούν κέντρα υποδοχής εκτός ευρωπαϊκού εδάφους, είναι μια συζήτηση που ανοίγουν η Αυστρία, η Γερμανία και εμείς, οπότε δεν είναι μία σκέψη, μπαίνει πια σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο. Αυτό δείχνει και το πώς αντιμετωπίζουν οι εταίροι μας τη μεταναστευτική πολιτική. Γιατί εμείς έχουμε δείξει ότι έχουμε σύνορα, τα σύνορά μας τα φυλάμε και πρέπει οι πολίτες μας να αισθάνονται ασφαλείς.

Ποιες είναι οι προτεραιότητες της κυβέρνησης στο κομμάτι αυτό;

Φτιάξαμε το νομοθετικό πλαίσιο. Από εκεί και πέρα, όλο αυτό πρέπει να δούμε και πώς θα λειτουργεί στην πράξη. Και επειδή, όπως σας είπα, το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο φέρνει πολλές καινούργιες διαδικασίες, είμαστε από πάνω ώστε να ξέρουμε ότι αυτές τηρούνται και να ξέρουμε ότι προχωρούν και οι διαδικασίες των επιστροφών, της κράτησης, όλα αυτά τα οποία ψηφίσαμε, να εφαρμόζονται στην πράξη.

Επίσης, είναι πολύ σημαντικό ότι πετύχαμε, μέσα από διμερείς συμφωνίες, όλοι όσοι από διάφορες χώρες εισήλθαν στην Ελλάδα και μετά είχαν καταλήξει σε άλλες χώρες, κυρίως της Βόρειας Ευρώπης, να μην επιστρέψουν πίσω σε εμάς. Άρα, λοιπόν, για εμάς ουσιαστικά το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο άρχισε έχοντας μηδενικές υποχρεώσεις προς τις άλλες χώρες. Και δεν ήταν μικρός αυτός ο αριθμός που θα έπρεπε να δεχτούμε πίσω. Κι όμως, καταφέραμε να πούμε ότι μπαίνει ένα όριο εδώ: κανένας δεν θα επιστραφεί πίσω, από τη Γερμανία για παράδειγμα, στην Ελλάδα.Και από εκεί και πέρα μπαίνουμε, έχοντας έτσι «καθαρό» το παρελθόν μας, στην εφαρμογή του νέου Συμφώνου.

Τώρα, αυτοί για τους οποίους εκδίδεται θετική απόφαση ασύλου και το λαμβάνουν, ποιες είναι οι προϋποθέσεις;

Οι προϋποθέσεις για το άσυλο είναι συγκεκριμένες. Κάνουν αίτηση, υπάρχουν επιτροπές που κρίνουν αν δικαιούνται άσυλο ή όχι και, από εκεί και πέρα, παίρνουν αυτή την απόφαση. Από τη στιγμή που παίρνουν άσυλο, δεν έχουν άλλη επιλογή. Δηλαδή, δεν μπορούν ούτε μέσα στις δομές μας να μένουν, για να σιτίζονται και να διαμένουν εκεί, ούτε κάτι άλλο. Οπότε είναι υποχρεωτικό να βγουν και να εργαστούν. Έχουν πάρει τα εφόδια από πριν από εμάς, δηλαδή έχουν κάνει μαθήματα ελληνικών, έχουν κάνει κάποια μαθήματα κατάρτισης.

Υπάρχουν πάρα πολλά προγράμματα μέσω των οποίων τους βοηθάμε να γίνει η διασύνδεση με την εργασία. Αυτό είναι αλήθεια ότι το κάνουμε. Και δεν είναι μόνο προγράμματα του Υπουργείου Μετανάστευσης. Και οι δήμοι έχουν αντίστοιχα προγράμματα και διάφορες μη κυβερνητικές οργανώσεις κάνουν το ίδιο.Προσπαθούν, δηλαδή, να συνδέσουν τους ανθρώπους αυτούς με αιτήματα που υπάρχουν από επιχειρήσεις, από τον αγροτικό τομέα, από πολλούς τομείς, ώστε αυτοί οι άνθρωποι να μπορέσουν να εργαστούν και τα παιδιά τους να πάνε στο σχολείο.

Πιστεύετε ότι ο Αλέξης Τσίπρας έχει πράγματι αλλάξει στο μεταναστευτικό ή ότι πίσω από το rebranding παραμένει η ίδια πολιτική αντίληψη που είδαμε την περίοδο 2015-2019;

Το rebranding μπορεί να αλλάξει την εικόνα. Δεν μπορεί να διαγράψει το κυβερνητικό παρελθόν.Όσον αφορά στη μετανάστευση, φαίνεται αυτή η χαοτική διαφορά που είχαμε επί ΣΥΡΙΖΑ και επί πρωθυπουργίας του Αλέξη Τσίπρα, θα πω εγώ. Γιατί, ξέρετε, είναι εύκολο ένα rebranding να το κάνεις στα λόγια, αλλά αυτό θα πρέπει να αποδεικνύεται και με πράξεις. Και όταν έχεις εφαρμόσει μια τέτοια πολιτική, μια πολιτική ανοιχτών συνόρων, μια πολιτική «ανοίξαμε και σας περιμένουμε» ουσιαστικά, να θυμηθούμε τώρα ατάκες για τους μετανάστες που λιάζονται, να θυμηθούμε ατάκες για να τους ταΐσουμε μαρμελάδες και όλα αυτά, αυτά δεν είναι μακρινά. Και αυτό νομίζω ότι είναι μια παγιωμένη αντίληψη, αριστερή αντίληψη θα πω εγώ. Αυτό είναι ξεκάθαρο και εμάς δεν μας αγγίζει καθόλου.Εμείς έχουμε δείξει από την πρώτη στιγμή ότι η θέση μας όσον αφορά στο μεταναστευτικό είναι τελείως διαφορετική. Δείξαμε ότι έχουμε σύνορα, ότι αυτά τα σύνορά μας τα φυλάμε και ότι δεν επιτρέπουμε τέτοιου είδους πολιτικές.

Και ξέρετε, αυτό αποδεικνύεται. Μπορεί να περνάνε τα χρόνια, αλλά είδαμε αντίστοιχο παράδειγμα και στην Ισπανία, είδαμε τα γεγονότα στη Θέουτα. Αυτό δεν διέφερε πολύ από το δικό μας περιστατικό στον Έβρο. Αλλά ποια είναι η αντιμετώπιση εκεί και ποια είναι η δική μας;Άρα, λοιπόν, εμείς έχουμε δείξει στην πράξη πόσο μεγάλη διαφορά έχουμε. Και ξέρετε, δεν είναι μόνο το μεταναστευτικό. Μας χωρίζει άβυσσος. Και εγώ δεν έχω πειστεί καθόλου και είμαι σίγουρη ότι ούτε ο ελληνικός λαός έχει πειστεί ότι οι άνθρωποι αυτοί θα εφαρμόσουν κάτι διαφορετικό.

Και μόνο ατάκες του τύπου «μπορεί τότε να μην ήξερα, αλλά τώρα έχω μάθει και θα κάνω κάτι διαφορετικό» αποδεικνύουν το πόσο επιφανειακά αντιμετωπίζουν τόσο σημαντικά θέματα. Δηλαδή, τι έχει αλλάξει; Μας πήρε 10 χρόνια και 700 σελίδες ενός βιβλίου για να καταλάβει ο κύριος Τσίπρας ότι τα έκανε όλα λάθος;

Και τώρα, τι; Θα τα κάνει όλα σωστά; Και αν τα κάνει τώρα πάλι όλα λάθος και μετά από 10 χρόνια μας πει «τώρα έμαθα κάτι καινούργιο»;

Δεν αντέχει ο ελληνικός λαός πειράματα. Και αυτό είναι που δείχνουμε εμείς σε όλες μας τις πολιτικές. Δείχνουμε ότι δεν μας νοιάζει μόνο το τώρα. Δεν μας νοιάζει μόνο το τι κάνουμε σήμερα. Μας νοιάζει και αυτό που θα αφήσουμε στα παιδιά μας. Δεν μπορούμε να υποθηκεύουμε το μέλλον των παιδιών μας για κανένα τυχοδιωκτικό σχέδιο, για καμία πολιτική η οποία είναι επιφανειακή.