Έρωτας σε πολλαπλές εκδοχές

Γράφει ο Νίκος Πασχαλίδης

Ο έρωτας δεν κατοικεί μόνο ανάμεσα σε δύο ανθρώπους. Δεν γεννιέται αποκλειστικά σε βλέμματα, αγγίγματα και υποσχέσεις. Υπάρχει και αλλού – πιο αθόρυβα, αλλά εξίσου έντονα. Στη δουλειά που κάποτε μας κράτησε ξάγρυπνους από ενθουσιασμό. Στην ομάδα που μας έκανε να νιώσουμε ότι ανήκουμε. Στους φίλους που έγιναν οικογένεια. Στα όνειρα που υπερασπιστήκαμε σαν να ήταν κομμάτι του ίδιου μας του εαυτού.

Κάθε μορφή σύνδεσης που μας κινεί βαθιά, εμπεριέχει κάτι ερωτικό: την επιθυμία να δοθούμε, να δημιουργήσουμε, να αναγνωριστούμε μέσα από κάτι έξω από εμάς. Και όπως κάθε έρωτας, έτσι κι αυτοί οι δεσμοί περνούν κύκλους.

Υπάρχουν οι περίοδοι της απόλυτης αφοσίωσης. Τότε που η εργασία δεν είναι απλώς υποχρέωση αλλά αποστολή. Που οι άνθρωποι γύρω μας μοιάζουν αναντικατάστατοι. Που η ομάδα λειτουργεί σαν οργανισμός με κοινό παλμό και οι φίλοι μοιάζουν ικανοί να θεραπεύσουν κάθε δυσκολία. Είναι οι φάσεις όπου όλα φωτίζονται από ενέργεια και νόημα.

Και ύστερα έρχεται η ανθρώπινη φθορά. Η κούραση. Οι παρεξηγήσεις. Η αίσθηση ότι δώσαμε περισσότερα από όσα λάβαμε. Η δουλειά που αγαπήσαμε μπορεί να γίνει βάρος. Οι φίλοι να απομακρυνθούν. Η ομάδα να χάσει τη συνοχή της. Όπως ακριβώς και στις ερωτικές σχέσεις, έτσι κι εδώ, ο ενθουσιασμός δεν παραμένει σταθερός. Κυμαίνεται. Υποχωρεί. Επανέρχεται ή χάνεται οριστικά.

Ίσως αυτό να είναι και το πιο δύσκολο σημείο του έρωτα σε κάθε του μορφή: να αποδεχτούμε ότι δεν είναι μια μόνιμη κατάσταση έκστασης. Είναι μια ζωντανή σχέση που απαιτεί αναπροσαρμογή, χώρο, σιωπή, επαναπροσδιορισμό. Δεν ακυρώνεται όταν περνά κρίση· αποκαλύπτεται.

Γιατί τελικά, ο αληθινός έρωτας – είτε για έναν άνθρωπο, είτε για μια ιδέα, είτε για μια κοινότητα – δεν μετριέται μόνο στις στιγμές κορύφωσης. Μετριέται κυρίως στις στιγμές αμφιβολίας. Στο αν επιλέγουμε να μείνουμε παρόντες όταν η λάμψη χαμηλώνει. Στο αν μπορούμε να ξαναβρούμε νόημα εκεί όπου κάποτε υπήρχε μόνο ενθουσιασμός.

Ίσως λοιπόν να μεγαλώνουμε πραγματικά όταν καταλαβαίνουμε πως ο έρωτας δεν είναι η απουσία απογοήτευσης, αλλά η ικανότητα να συνεχίζεις να συνδέεσαι παρά τις διακυμάνσεις της. Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο ώριμο, το πιο γενναίο είδος αγάπης.