Σε αδιέξοδο η εκλογή νέου γενικού γραμματέα του ΟΗΕ
Η διαδικασία για την ανάδειξη του επόμενου γενικού γραμματέα του ΟΗΕ παραμένει χωρίς αποτέλεσμα, καθώς το Συμβούλιο Ασφαλείας δεν κατάφερε να καταλήξει σε κοινά αποδεκτό υποψήφιο ούτε στην ένατη άτυπη ψηφοφορία. Η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν από την Κόστα Ρίκα συγκέντρωσε και πάλι τις περισσότερες θετικές ψήφους, ωστόσο η υποψηφιότητά της συνάντησε την αντίθεση δύο μόνιμων μελών του Συμβουλίου.
Στη διαδικασία συμμετείχε και η Ελλάδα, ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας. Το βασικό πρόβλημα παραμένει η αδυναμία εξασφάλισης της απαιτούμενης στήριξης από τα πέντε μόνιμα μέλη, καθώς η επίσημη σύσταση ενός υποψηφίου προϋποθέτει τουλάχιστον εννέα θετικές ψήφους και καμία αρνητική ψήφο από μόνιμο μέλος.
Η πίεση εντείνεται όσο πλησιάζει η 31η Δεκεμβρίου, ημερομηνία κατά την οποία ολοκληρώνεται η δεύτερη θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες. Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί πότε θα γίνει η επίσημη ψηφοφορία που θα οδηγήσει στη σύσταση του Συμβουλίου προς τη Γενική Συνέλευση.
Τα αποτελέσματα της ένατης ψηφοφορίας
Η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν κατέγραψε την καλύτερη επίδοση, με δέκα ψήφους υπέρ, τέσσερις κατά και μία ουδέτερη. Τρία από τα πέντε μόνιμα μέλη την υποστήριξαν, ενώ δύο καταψήφισαν την υποψηφιότητά της. Ήταν η μοναδική υποψήφια που έφτασε το όριο των εννέα θετικών ψήφων που απαιτείται στην επίσημη διαδικασία.
Ο Ραφαέλ Γκρόσι συγκέντρωσε οκτώ θετικές, έξι αρνητικές και μία ουδέτερη ψήφο, ενώ η Λάνα Νουσεϊμπέ έλαβε επτά υπέρ, έξι κατά και δύο ουδέτερες. Και στις δύο περιπτώσεις, δύο μόνιμα μέλη τάχθηκαν υπέρ και τρία κατά.
Η Κάρολιν Ροντρίγκες-Μπρικέτ έλαβε έξι θετικές, έξι αρνητικές και τρεις ουδέτερες ψήφους. Ο Φεριντούν Σινιρλίογλου συγκέντρωσε πέντε υπέρ και δέκα κατά, ενώ ο Ολάρα Οτούνου έλαβε τρεις θετικές και δώδεκα αρνητικές ψήφους, με όλα τα μόνιμα μέλη να τάσσονται εναντίον του.
Η Μαρία Φερνάντα Εσπινόσα συγκέντρωσε δύο θετικές, δώδεκα αρνητικές και μία ουδέτερη ψήφο. Τέλος, η Ιβόν Μπάκι έλαβε μία θετική, δεκατρείς αρνητικές και μία ουδέτερη. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, και οι οκτώ υποψηφιότητες συγκέντρωσαν τουλάχιστον δύο αρνητικές ψήφους από μόνιμα μέλη.
Οι ψήφοι των πέντε μόνιμων μελών διακρίνονται από εκείνες των δέκα εκλεγμένων μέσω διαφορετικού χρώματος ψηφοδελτίων, χωρίς να αποκαλύπτεται δημόσια η στάση κάθε χώρας. Η διαδικασία παραμένει μυστική, γεγονός που δεν επιτρέπει την ταυτοποίηση των κρατών που αντιτάχθηκαν σε κάθε υποψηφιότητα.
Η έκκληση για περιορισμό των υποψηφιοτήτων
Μετά την ολοκλήρωση του ένατου γύρου, ο μόνιμος αντιπρόσωπος των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, πρέσβης Μάικ Γουόλτς, κάλεσε όσους υποψηφίους δεν έχουν εξασφαλίσει επαρκή υποστήριξη να εξετάσουν το ενδεχόμενο απόσυρσης. Στόχος, όπως ανέφερε, είναι το Συμβούλιο Ασφαλείας να επικεντρώσει τις διαβουλεύσεις του σε μικρότερο αριθμό υποψηφιοτήτων.
Παράλληλα, διπλωμάτες που μίλησαν στο Reuters εκτίμησαν ότι η αδυναμία επίτευξης συμφωνίας αυξάνει τον κίνδυνο να υπάρξει προσωρινό κενό στη θέση του γενικού γραμματέα.
Η διαδικασία βρίσκεται ακόμη στο στάδιο των άτυπων ψηφοφοριών. Για να προχωρήσει η επιλογή, το Συμβούλιο Ασφαλείας πρέπει να καταλήξει σε υποψήφιο που θα συγκεντρώσει τουλάχιστον εννέα θετικές ψήφους και δεν θα έχει δεχθεί αρνητική ψήφο από κανένα από τα πέντε μόνιμα μέλη. Στη συνέχεια, η Γενική Συνέλευση είναι εκείνη που διορίζει τον γενικό γραμματέα, έπειτα από σχετική σύσταση του Συμβουλίου, όπως προβλέπει το άρθρο 97 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ.
Τι θα συμβεί αν δεν έχει επιλεγεί διάδοχος έως το τέλος του έτους
Εάν η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες ολοκληρωθεί στις 31 Δεκεμβρίου χωρίς να έχει διοριστεί διάδοχος και χωρίς να έχει συμφωνηθεί κάποια μεταβατική λύση, η θέση του γενικού γραμματέα θα μπορούσε να μείνει κενή από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Ο Καταστατικός Χάρτης του ΟΗΕ δεν προβλέπει αυτόματη παράταση της θητείας του απερχόμενου γενικού γραμματέα ούτε αυτόματη ανάληψη των καθηκόντων του από την αναπληρώτρια γενική γραμματέα. Επιπλέον, το ψήφισμα με το οποίο δημιουργήθηκε η θέση του αναπληρωτή ορίζει ότι η θητεία του δεν μπορεί να υπερβαίνει εκείνη του γενικού γραμματέα.
Στο τραπέζι έχουν τεθεί, σύμφωνα με την πρωτοβουλία «1 for 8 Billion», διαφορετικές μεταβατικές επιλογές. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται μια σύντομη παράταση της θητείας του Γκουτέρες ή ο προσωρινός διορισμός προσώπου που θα ασκεί τα καθήκοντα του γενικού γραμματέα, ύστερα από σύσταση του Συμβουλίου Ασφαλείας και απόφαση της Γενικής Συνέλευσης. Σε κάθε περίπτωση, τα δύο όργανα θα μπορούσαν να συνεχίσουν τις εργασίες τους ακόμη και αν προκύψει προσωρινό κενό στη θέση.
Οι προηγούμενες κρίσεις στην ιστορία του ΟΗΕ
Η δυσκολία επίτευξης συμφωνίας δεν αποτελεί πρωτοφανές φαινόμενο για τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Το 1950, το Συμβούλιο Ασφαλείας είχε ενημερώσει τη Γενική Συνέλευση ότι δεν μπορούσε να καταλήξει σε σύσταση για την επιλογή γενικού γραμματέα. Την 1η Νοεμβρίου εκείνης της χρονιάς, η Συνέλευση αποφάσισε, με το ψήφισμα 492 (V), να παραμείνει στη θέση του για ακόμη τρία χρόνια ο πρώτος γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, ο Νορβηγός Τρίγκβε Λι.
Η απόφαση ελήφθη χωρίς προηγούμενη σύσταση του Συμβουλίου Ασφαλείας και αφορούσε την παράταση της θητείας του ήδη υπηρετούντος γενικού γραμματέα. Ο Λι υπέβαλε την παραίτησή του το 1952, αλλά παρέμεινε στη θέση μέχρι τον Απρίλιο του 1953, όταν ανέλαβε ο Νταγκ Χάμαρσκελντ.
Έντεκα χρόνια αργότερα, το 1961, καταγράφηκε πραγματικό κενό στη θέση, μετά τον θάνατο του Χάμαρσκελντ σε αεροπορικό δυστύχημα στις 18 Σεπτεμβρίου, ενώ βρισκόταν στη δεύτερη θητεία του. Στις 3 Νοεμβρίου, το Συμβούλιο Ασφαλείας συνέστησε τον διορισμό του Ου Θαντ από τη σημερινή Μιανμάρ ως ασκούντος καθήκοντα γενικού γραμματέα. Η Γενική Συνέλευση ενέκρινε ομόφωνα τον διορισμό την ίδια ημέρα, προκειμένου να καλυφθεί το υπόλοιπο της θητείας του Χάμαρσκελντ. Τον Νοέμβριο του 1962, ο Ου Θαντ διορίστηκε επισήμως γενικός γραμματέας.
Μια διαφορετική μεταβατική λύση εφαρμόστηκε το 1966. Τότε, το Συμβούλιο Ασφαλείας εισηγήθηκε σύντομη παράταση της θητείας του Ου Θαντ, την οποία ενέκρινε ομόφωνα η Γενική Συνέλευση την 1η Νοεμβρίου. Η παράταση ίσχυσε μέχρι το τέλος της τότε τακτικής συνόδου, δίνοντας χρόνο για την ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων. Στις 2 Δεκεμβρίου, έπειτα από νέα σύσταση του Συμβουλίου, ο Ου Θαντ διορίστηκε για νέα θητεία, η οποία ολοκληρώθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 1971.
Πιο κοντά στη σημερινή κατάσταση βρίσκεται η διαδικασία του 1981. Έπειτα από διαδοχικές άτυπες ψηφοφορίες και χωρίς να έχει προηγηθεί ομοφωνία, το Συμβούλιο Ασφαλείας κατέληξε τελικά στον Περουβιανό Χαβιέρ Πέρες δε Κουέγιαρ στις 11 Δεκεμβρίου. Η Γενική Συνέλευση ενέκρινε τον διορισμό του στις 15 Δεκεμβρίου και ο νέος γενικός γραμματέας ανέλαβε καθήκοντα την 1η Ιανουαρίου 1982, αμέσως μετά τη λήξη της θητείας του Κουρτ Βάλντχαϊμ.
Η επόμενη περίοδος αναμένεται κρίσιμη για τη διαδικασία διαδοχής, καθώς το Συμβούλιο Ασφαλείας καλείται να γεφυρώσει τις διαφωνίες μεταξύ των μελών του και να καταλήξει σε πρόσωπο που θα μπορεί να εξασφαλίσει την απαιτούμενη στήριξη πριν από τη λήξη της θητείας Γκουτέρες. SEO Title: ΟΗΕ: Οι υποψήφιοι για τη θέση του νέου γενικού γραμματέα και το αδιέξοδο
Meta Description:
Κύρια λέξη-κλειδί: νέος γενικός γραμματέας ΟΗΕ
Δευτερεύουσες λέξεις-κλειδιά: Ρεμπέκα Γκρίνσπαν, Αντόνιο Γκουτέρες, εκλογή γενικού γραμματέα ΟΗΕ, Συμβούλιο Ασφαλείας, υποψήφιοι ΟΗΕ, ψηφοφορία ΟΗΕ.