Open House Thessaloniki: Ένα πρωινό στον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων και η μάχη για τα διαμάντια της Άνω Πόλης

Ανεκτίμητη η αξία του Open House. Εκτός από ευκαιρία για βόλτα, βάζει στο επίκεντρο την αξιοποίηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς

Open House Thessaloniki: Ένα πρωινό στον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων και η μάχη για τα διαμάντια της Άνω Πόλης

Υπάρχουν σαββατοκύριακα που η Θεσσαλονίκη αλλάζει ρυθμό, βλέμμα και ενέργεια. Είναι οι μέρες του Open House Thessaloniki, αυτής της σπουδαίας γιορτής της αρχιτεκτονικής που φέτος, στην 15η πλέον διοργάνωσή της, μετατρέπει ολόκληρη την πόλη σε ένα ζωντανό, ανοιχτό μουσείο. Εκατοντάδες εθελοντές, ανοιχτές πόρτες εκεί που συνήθως υπάρχουν κλειστά παντζούρια, και άνθρωποι κάθε ηλικίας που περιμένουν υπομονετικά στην ουρά, για να μάθουν την ιστορία ενός κτιρίου.

Ανηφορίζοντας σήμερα προς την Άνω Πόλη, η αίσθηση αυτή γίνεται ακόμη πιο έντονη. Στα στενά καλντερίμια, εκεί όπου η ιστορία συναντά τη σύγχρονη καθημερινότητα, η επίσκεψη στο κτίριο του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Θεσσαλονίκης (ΣΑΘ) λειτούργησε σαν μια μικρή αποκάλυψη.

Open House Thessaloniki: Ένα πρωινό στον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων και η μάχη για τα διαμάντια της Άνω Πόλης

Ένα ζωντανό παράδειγμα διάσωσης

Μπαίνοντας στο εσωτερικό του κτιρίου, νιώθεις αμέσως τον σεβασμό με τον οποίο αντιμετωπίστηκε η αρχιτεκτονική του κληρονομιά. Τα ξύλινα στοιχεία, οι αναλογίες των χώρων, το φως που διαπερνά τα παράθυρα και η αίσθηση της γειτονιάς συνθέτουν ένα πραγματικό «διαμαντάκι» μακεδονίτικης και αστικής αρχιτεκτονικής.

Η ξενάγηση των εθελοντών του Open House ήταν ακόμη καλύτερη… Ανέδειξε την ψυχή ενός χώρου που όχι μόνο διασώθηκε, αλλά απέκτησε ξανά φωνή, ρόλο και ζωή, στεγάζοντας τους ανθρώπους που σχεδιάζουν το μέλλον της πόλης.

Open House Thessaloniki: Ένα πρωινό στον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων και η μάχη για τα διαμάντια της Άνω Πόλης

Η ομορφιά και η πληγή της Άνω Πόλης

Αυτός ακριβώς ο ενθουσιασμός, όμως, γεννά αναπόφευκτα και μια γλυκόπικρη σκέψη. Βγαίνοντας από τον φροντισμένο χώρο του Συλλόγου, αρκούν λίγα βήματα στα γύρω σοκάκια για να έρθεις αντιμέτωπος με τη σκληρή αντίθεση: διατηρητέα κτίρια σφραγισμένα, με μισογκρεμισμένες στέγες, ξεθωριασμένες προσόψεις και τοίχους που αργοσβήνουν περιμένοντας μια σωτήρια παρέμβαση που συχνά αργεί απελπιστικά.

Open House Thessaloniki: Ένα πρωινό στον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων και η μάχη για τα διαμάντια της Άνω Πόλης

Και εκεί ακριβώς κρύβεται η ανεκτίμητη αξία θεσμών όπως το Open House Thessaloniki, καθώς εκτός από μια ευκαιρία για μια όμορφη  βόλτα, γεννά σκέψεις για την αξιοποίηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Γιατί μόνο όταν γνωρίσουμε τα κτίριά μας, όταν περπατήσουμε μέσα σε αυτά και καταλάβουμε την αξία όσων διασώθηκαν, μπορούμε να διεκδικήσουμε με πάθος τη διάσωση και των υπολοίπων.

Σήμερα, φεύγοντας από την Άνω Πόλη, η αίσθηση είναι ξεκάθαρη: η αρχιτεκτονική είναι η μνήμη και η ταυτότητά μας. Και όσο υπάρχουν τέτοιες πρωτοβουλίες που γεμίζουν τους δρόμους με περίεργα, ενθουσιασμένα βλέμματα, υπάρχει πάντα ελπίδα.