Θεσσαλονίκη: «Τα κτίρια γερνούν» – 150 καταγγελίες τον χρόνο για επικίνδυνα ακίνητα
Χαρακτηριστικό παράδειγμα δύο κτίρια στην Παρασκευοπούλου που ρημάζουν
Ευφροσύνη Καζεπίδου 
Σπασμένα παράθυρα, σοβάδες που έχουν αποκολληθεί, τοίχοι με εκτεθειμένα τούβλα και φυτά που ξεπροβάλλουν από τις προσόψεις. Όποιος περάσει από το Φάληρο, στη συμβολή των οδών Σπάρτης και Παρασκευοπούλου, θα αντικρίσει δύο παλιά κτίρια να στέκονται το ένα απέναντι από το άλλο, με τις φθορές του χρόνου να είναι κάτι περισσότερο από εμφανείς σε κάθε πλευρά τους.
Στο ένα -ένα διατηρητέο με περίτεχνη αρχιτεκτονική- μεταλλικές σκαλωσιές και προστατευτικά δίχτυα καλύπτουν μέρος της πρόσοψης και του πεζοδρομίου. Στο άλλο -που δεν έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο- λαμαρίνες έχουν τοποθετηθεί μπροστά από το ισόγειο, προκειμένου να εμποδίζονται οι διερχόμενοι από το να βρεθούν πολύ κοντά του, ενώ οι φθορές στα μπαλκόνια και στους τοίχους είναι εκτεταμένες.
Η εικόνα των δύο ακινήτων είναι ενδεικτική ενός ευρύτερου προβλήματος για τη Θεσσαλονίκη. Όπως αναφέρει στο TheOpinion η αντιδήμαρχος Αστικής Ανάπτυξης και Πολεοδομίας, Δήμητρα Αγκαθίδου, οι καταγγελίες για κτίρια που παρουσιάζουν επικινδυνότητες κυμαίνονται περίπου στις 150 ετησίως, ενώ κάθε χρόνο 10 με 15 κτίρια κρίνονται επικινδύνως ετοιμόρροπα.
Τα δύο κτίρια της Παρασκευοπούλου
«Αυτά τα δύο κτίρια είναι ιδιωτών. Υπεύθυνος είναι ο ιδιοκτήτης πάντα για την ασφάλεια», δηλώνει αρχικά η κ. Αγκαθίδου, σημειώνοντας ότι έχουν ήδη ληφθεί ορισμένα μέτρα προστασίας.
Όσον αφορά το διατηρητέο, η αντιδήμαρχος αναφέρει ότι, σύμφωνα με ενημέρωση που έλαβε, είχε υπάρξει στο παρελθόν σκέψη αξιοποίησής του ως ξενοδοχείου, η οποία, όπως φαίνεται, δεν προχώρησε.
Για το απέναντι ακίνητο, το οποίο δεν έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο, η κ. Αγκαθίδου εκτιμά ότι θα μπορούσε να εξεταστεί η κατεδάφισή του, εφόσον δεν υπάρχει ενδιαφέρον αποκατάστασης ή αξιοποίησης από τον ιδιοκτήτη, ξεκαθαρίζοντας ότι ο δήμος δεν μπορεί να αναλάβει αυτοβούλως εργασίες σε ιδιωτικές ιδιοκτησίες.
Πότε παρεμβαίνει ο δήμος και πότε ο εισαγγελέας
Όπως περιγράφει η αντιδήμαρχος, η διαδικασία ξεκινά συνήθως έπειτα από καταγγελία για επικινδυνότητα. Οι αρμόδιες υπηρεσίες εξετάζουν την περίπτωση και απευθύνονται στους ιδιοκτήτες, ζητώντας την άμεση λήψη μέτρων προστασίας και την αποκατάσταση των φθορών.
Εφόσον η επικινδυνότητα παραμένει, η υπόθεση μπορεί να παραπεμφθεί στην αρμόδια Τριμελή Επιτροπή, η οποία εξετάζει αν το κτίριο πρέπει να χαρακτηριστεί επικινδύνως ετοιμόρροπο. Αν κριθεί ότι απαιτείται κατεδάφιση, οι ιδιοκτήτες ενημερώνονται εγγράφως για τις ενέργειες στις οποίες πρέπει να προχωρήσουν.
Όπως εξηγεί η κ. Αγκαθίδου, εάν ο ιδιοκτήτης αγνοεί επανειλημμένα τις υποδείξεις των υπηρεσιών και η επικινδυνότητα παραμένει, η υπόθεση διαβιβάζεται στον εισαγγελέα, προκειμένου να υπάρξει εισαγγελική παρέμβαση.
Η ίδια επισημαίνει ότι, σε ειδικές περιπτώσεις σοβαρού κινδύνου, όταν δεν εντοπίζονται ιδιοκτήτες, μπορεί να υπάρξει παρέμβαση του δήμου. Ωστόσο, όταν οι ιδιοκτησίες είναι γνωστές, οι δυνατότητες απευθείας επέμβασης είναι περιορισμένες.
Περίπου 150 καταγγελίες τον χρόνο – Πού εντοπίζονται τα περισσότερα προβλήματα
Οι καταγγελίες αφορούν διαφορετικές περιοχές της Θεσσαλονίκης, με περισσότερα προβλήματα να εμφανίζονται, σύμφωνα με την κ. Αγκαθίδου, σε γειτονιές με παλαιότερο κτιριακό απόθεμα, όπως η Άνω Πόλη, το Φάληρο, η Βασιλίσσης Όλγας και το κέντρο της πόλης.
Η αντιδήμαρχος διευκρινίζει ότι η επικινδυνότητα δεν αφορά αποκλειστικά εγκαταλελειμμένα ή ιδιαίτερα παλιά ακίνητα, καθώς ακόμη και κατοικημένες πολυκατοικίες μπορούν να παρουσιάσουν σοβαρές φθορές όταν δεν συντηρούνται.
Οι κατεδαφίσεις της Άνω Πόλης
Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί η Άνω Πόλη, όπου η παλαιότητα των κτισμάτων, οι ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες και η δυσκολία πρόσβασης των μηχανημάτων περιπλέκουν τις παρεμβάσεις.
Στα τέλη Ιανουαρίου του 2025, ο δήμος Θεσσαλονίκης ξεκίνησε την κατεδάφιση απαλλοτριωμένων και ετοιμόρροπων κτισμάτων στα ανατολικά τείχη, απέναντι από το νοσοκομείο «Άγιος Δημήτριος», έπειτα από χρόνια χωρίς παρεμβάσεις στην περιοχή, με τον σχεδιασμό να περιλαμβάνει την κατεδάφιση περισσότερων από δέκα κτισμάτων και η μελλοντική διαμόρφωση ζώνης πρασίνου. Μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου του 2026 είχαν κατεδαφιστεί περίπου οκτώ κτίσματα κοντά στα τείχη και στον αστικό ιστό.
Σήμερα, η αντιδήμαρχος Αστικής Ανάπτυξης και Πολεοδομίας, Δήμητρα Αγκαθίδου, επισημαίνει ότι συνεχίζονται οι προσπάθειες για την αντιμετώπιση και άλλων περιπτώσεων στην περιοχή, με βασικά εμπόδια τον εντοπισμό των ιδιοκτητών, αλλά και τα τεχνικά… εμπόδια στις εργασίες.
«Εκεί είναι δύσκολες και οι συνθήκες της προσέγγισης μηχανημάτων για να κάνουν αυτές τις εργασίες, γιατί είναι τόσο στενά τα σοκάκια», εξηγεί, προσθέτοντας ότι οι κραδασμοί από τις κατεδαφίσεις ενδέχεται να επηρεάσουν γειτονικά παλιά κτίσματα.
Παράλληλα, ο δήμος βρίσκεται σε διαδικασία απόκτησης ακινήτων στην Άνω Πόλη που έχουν χαρακτηριστεί για χώρους πρασίνου ή άλλες κοινωφελείς χρήσεις, έχοντας ήδη αποκτήσει ορισμένα από αυτά.
«Τα κτίρια γερνούν»
Μολονότι η αντιδήμαρχος αναγνωρίζει ότι οι οικονομικές συνθήκες και η ακρίβεια δυσκολεύουν τους ιδιοκτήτες να προχωρήσουν σε εργασίες συντήρησης, προειδοποιεί ότι η καθυστέρηση μπορεί τελικά να αυξήσει το κόστος αποκατάστασής της.
«Τα κτίρια γερνούν», σημειώνει χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η υγρασία, οι μεταβολές της θερμοκρασίας και η έλλειψη συντήρησης επιβαρύνουν διαρκώς την κατάστασή τους και καλεί τους πολίτες να ενημερώνουν τις υπηρεσίες όταν εντοπίζουν επικίνδυνες φθορές, αλλά και να φροντίζουν εγκαίρως τις ιδιοκτησίες τους.
«Όσο μένει μια φθορά, μεγαλώνει και μετά η επισκευή της θα είναι ακόμα πιο δύσκολη και ακόμα πιο ακριβή», τονίζει, υπογραμμίζοντας πως, πέρα από την οικονομική απαξίωση ενός ακινήτου, δύναται να ασκηθούν ποινικές ευθύνες σε περίπτωση τραυματισμού ή δυστυχήματος από πτώση δομικών υλικών.
