Ταξιδεύοντας με αεροπλάνο: Ποια είναι τα δικαιώματα των επιβατών σε περίπτωση ακύρωσης πτήσης ή καθυστέρησης

Το πρόσφατο μπλακάουτ στα συστήματα του F.I.R. Αθηνών προκάλεσε χάος στα ελληνικά αεροδρόμια. Πτήσεις ακυρώθηκαν ενώ οι περισσότερες εκτελέστηκαν με πολύωρες καθυστερήσεις. Τι δικαιούται ο επιβάτης σε περίπτωση καθυστέρησης ή ακύρωσης πτήσης;

Της Ντέπυς Χιωτοπούλου (hiotopoulou@gmail.com)

Πολλές είναι οι φορές που στους πίνακες αναχωρήσεων στα αεροδρόμια βλέπουμε δίπλα σε πτήσεις τη λέξη «Καθυστέρηση» με νέα ώρα αναχώρησης, και άλλες φορές «Ακύρωση». Τι κάνουμε σ’ αυτές τις περιπτώσεις; Τι δικαιούμαστε ως επιβάτες; Και ποιες είναι οι υποχρεώσεις των αεροπορικών εταιριών;

Με γνώμονα την προάσπιση των Δικαιωμάτων των Επιβατών που ταξιδεύουν αεροπορικώς, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), ήδη από το  2004, έχει θεσπίσει  κοινούς κανόνες  αποζημίωσης και παροχής βοήθειας σε περιπτώσεις αναστάτωσης του ταξιδιού σας λόγω:

-Ακύρωσης πτήσης

-Καθυστέρησης πτήσης

-Άρνησης επιβίβασης

-Αλλαγή θέσης.

Πρόκειται για τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 261/2004. Ας δούμε λοιπόν τα δικαιώματα των επιβατών.

Καθυστέρηση πτήσης

Σε περίπτωση καθυστέρησης πτήσης, σε σχέση με την ώρα αναχώρησης:

-Εφόσον η πτήση σας είναι έως 1.500 χλμ. και έχει καθυστέρηση για τουλάχιστον δύο (2) ώρες ή

-Εφόσον η πτήση σας είναι  από 1.500 ως 3.500 χλμ. και η πτήση σας έχει καθυστέρηση για τουλάχιστον τρεις (3) ώρες ή

-Εφόσον η πτήση σας είναι άνω των 3.500 χλμ και έχει καθυστέρηση για τουλάχιστον τέσσερις (4) ώρες

τότε δικαιούσθε παροχή φροντίδας και συγκεκριμένα: γεύματα και αναψυκτικά ανάλογα του χρόνου αναμονής και δύο τηλεφωνήματα, τέλεξ ή φαξ ή μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.

Εάν ο αναμενόμενος χρόνος αναχώρησης είναι τουλάχιστον την επόμενη ημέρα, τότε δικαιούσθε, διανυκτέρευση σε ξενοδοχείο και μεταφορά μεταξύ αερολιμένα και καταλύματος (ξενοδοχείου ή άλλου).

Τι δικαιούσθε σε περίπτωση που η καθυστέρηση της πτήσης είναι τουλάχιστον πέντε (5) ώρες: έχετε επιπλέον την δυνατότητα επιλογής

-Επιστροφής εντός επτά (7) ημερών του αντιτίμου του εισιτηρίου κατά το μέρος που δεν χρησιμοποιήθηκε ή ακόμη και για το μέρος που χρησιμοποιήθηκε εφόσον η πτήση δεν εξυπηρετεί πλέον κανέναν σκοπό και

-αν συντρέχει η περίπτωση, πτήση επιστροφής στο αρχικό σημείο αναχώρησής σας το νωρίτερα δυνατόν.

Σε περίπτωση καθυστέρησης πτήσης, σε σχέση με την ώρα άφιξης στον προορισμό:

Εάν φθάσετε στον τελικό σας προορισμό με καθυστέρηση τουλάχιστον 3 ωρών σε σχέση με την ώρα άφιξης στο αεροδρόμιο που αναφέρεται στην αρχική σας κράτηση, δικαιούσθε αποζημίωση ως ακολούθως:

• για πτήσεις μικρής απόστασης (ως 1.500 χλμ.): 250 ευρώ
• πτήσεις μεσαίας απόστασης (από 1.500 ως 3.500 χλμ. ): 400 ευρώ
• πτήσεις μεγάλης απόστασης (άνω των 3.500 χλμ. ): 600 ευρώ. Όταν η καθυστέρηση κατά την άφιξη είναι μικρότερη των τεσσάρων (4) ωρών, η αποζημίωση μπορεί να μειωθεί κατά 50 % και, ως εκ τούτου, ανέρχεται σε 300 ευρώ.

Να σημειωθεί ότι ο αερομεταφορέας δεν υποχρεούται να πληρώσει αποζημίωση  αν μπορεί να αποδείξει ότι η ακύρωση έχει προκληθεί από έκτακτες περιστάσεις, οι οποίες δεν θα μπορούσαν να αποφευχθούν ακόμη και αν είχαν ληφθεί όλα τα εύλογα μέτρα.

Ακύρωση πτήσης

Σε περίπτωση ακύρωσης πτήσης, δικαιούσθε:

-Επιστροφή εντός επτά (7) ημερών του αντιτίμου του εισιτηρίου κατά το μέρος που δεν χρησιμοποιήθηκε ή ακόμη και για το μέρος που χρησιμοποιήθηκε εφόσον η πτήση δεν εξυπηρετεί πλέον κανέναν σκοπό ή 

-Εναλλακτική πτήση στον τελικό προορισμό το συντομότερο δυνατό ή

-Εναλλακτική πτήση στον τελικό προορισμό άλλη μέρα που να σας εξυπηρετεί, εφόσον υπάρχουν θέσεις.

Επίσης, δικαιούσθε, γεύματα και αναψυκτικά ανάλογα του χρόνου αναμονής, δύο τηλεφωνήματα, τέλεξ ή φαξ ή μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και διανυκτέρευση σε ξενοδοχείο και μεταφορά μεταξύ αερολιμένα και καταλύματος (ξενοδοχείου ή άλλου), εάν  πρόκειται το ταξίδι να πραγματοποιηθεί τουλάχιστον την επόμενη ημέρα.

Παράλληλα, σε περίπτωση ακύρωσης πτήσης, δικαιούσθε και αποζημίωση ως ακολούθως:

• για πτήσεις μικρής απόστασης (ως 1.500 χλμ.): 250 ευρώ
• πτήσεις μεσαίας απόστασης (από 1.500 ως 3.500 χλμ. και ενδοκοινοτικές άνω των 1.500 χλμ ): 400 ευρώ
• πτήσεις μεγάλης απόστασης (άνω των 3.500 χλμ. ή μη ενδοκοινοτικές): 600 ευρώ.

Η παραπάνω αποζημίωση μπορεί να μειωθεί κατά 50%, εάν η αεροπορική εταιρεία σας προσφέρει μεταφορά µε άλλη πτήση, η οποία σε σχέση με την αρχική πτήση για την οποία είχατε κάνει κράτηση, φτάνει στον τελικό προορισμό:

-Μέχρι δύο (2) ώρες αργότερα για όλες τις πτήσεις έως 1.500 χιλιομέτρων ή

-Μέχρι τρεις (3) ώρες αργότερα προκειμένου για όλες τις ενδοκοινοτικές πτήσεις άνω των 1.500 χιλιομέτρων και για όλες τις άλλες πτήσεις μεταξύ 1.500 και 3.500 χλμ. ή

-Μέχρι τέσσερις (4) ώρες αργότερα προκειμένου για όλες τις πτήσεις που δεν εμπίπτουν στα παραπάνω στοιχεία.

Πότε δεν δικαιούστε αποζημίωση

Το δικαίωμά σας  σε αποζημίωση για την ακύρωση πτήσης είναι συνάρτηση του χρόνου κατά τον οποίο πληροφορηθήκατε την ακύρωση, αλλά και των εναλλακτικών πτήσεων που σας προσφέρθηκαν τότε.

Συγκεκριμένα δεν δικαιούστε αποζημίωση εάν:

α. έχετε πληροφορηθεί την ακύρωση τουλάχιστον δύο (2) εβδομάδες πριν από την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης

β. έχετε πληροφορηθεί την ακύρωση μία (1) έως δύο (2) εβδομάδες πριν από την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης και σας προσέφεραν μεταφορά με εναλλακτική πτήση με αναχώρηση  το πολύ  δύο ώρες νωρίτερα από την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης και άφιξη στον τελικό σας προορισμό το πολύ τέσσερις ώρες αργότερα από την προγραμματισμένη ώρα άφιξης,

γ. έχετε πληροφορηθεί την ακύρωση λιγότερο μία (1) βδομάδα πριν από την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης και σας προσέφεραν μεταφορά με εναλλακτική πτήση με αναχώρηση  το πολύ  μία ώρα νωρίτερα από την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης και άφιξη στον τελικό σας προορισμό το πολύ δυο ώρες αργότερα από την προγραμματισμένη ώρα άφιξης.

Να σημειωθεί ότι ο αερομεταφορέας δεν υποχρεούται να πληρώσει αποζημίωση  αν μπορεί να αποδείξει ότι η ακύρωση έχει προκληθεί από έκτακτες περιστάσεις, οι οποίες δεν θα μπορούσαν να αποφευχθούν ακόμη και αν είχαν ληφθεί όλα τα εύλογα μέτρα.

Ο αρμόδιος φορέας για την εφαρμογή του 261/2004

Στην Ελλάδα αρμόδιος φορέας για την εφαρμογή του ΕΚ 261/2004 είναι η Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ) και συγκεκριμένα το Τμήμα Δικαιωμάτων Επιβατών.

Ο Κανονισμός καλύπτει όλους τους επιβάτες που αναχωρούν από αερολιμένες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Επίσης καλύπτει τους  επιβάτες που αναχωρούν από τρίτες χώρες εφόσον οι πτήσεις τους:

• έχουν προορισμό αερολιμένες χωρών της ΕΕ και
• διεξάγονται από αεροπορική εταιρεία που έχει αδειοδοτηθεί από χώρα της ΕΕ με την προϋπόθεση ότι δεν έχουν λάβει άλλη αποζημίωση ή βοήθεια από την τρίτη χώρα.

Η αεροπορική εταιρεία δεν υποχρεούται σε καταβολή αποζημίωσης ή παροχή βοήθειας σε περίπτωση που ο επιβάτης:

• ταξιδεύει δωρεάν ή με μειωμένο ναύλο που δεν είναι διαθέσιμος στο ευρύ κοινό
• δεν έχει επιβεβαιωμένη κράτηση
• δεν έφτασε στην πύλη επιβίβασης την ενδεδειγμένη ώρα
• δεν έχει τα κατάλληλα ταξιδιωτικά έγγραφα (visa κλπ)
• εγείρει θέματα ασφάλειας για την αεροπορική εταιρεία.