Συνεργεία αυτοκινήτων: Ψάχνουν χέρια, ανταλλακτικά, ρευστότητα

Έλλειψη εργατικών χεριών, σποραδικές ελλείψεις σε ανταλλακτικά και επενδύσεις σε εξοπλισμό που αναβάλλονται λόγω έλλειψης ρευστότητας χαρακτηρίζουν την επιχειρηματική καθημερινότητα των μηχανικών που λειτουργούν τα δικά τους συνεργεία αυτοκινήτων.

Ο κλάδος συμπεριλήφθηκε, μαζί με άλλους οκτώ, στην πιο πρόσφατη κλαδική έρευνα του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθηνών (ΒΕΑ) για τις μικρές επιχειρήσεις, που σκοπό είχε να αναδείξει την οικονομική κατάσταση και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι βιοτέχνες στο καθημερινό επιχειρείν.

Όπως αναφέρεται στο σχετικό report, «ο κλάδος των συνεργείων αυτοκινήτων στην Ελλάδα αποτελεί βασικό πυλώνα της οδικής κινητικότητας, χαρακτηρίζεται από υψηλό κατακερματισμό και κυριαρχία μικρών οικογενειακών επιχειρήσεων, εξυπηρετώντας έναν από τους πιο “γηρασμένους” στόλους οχημάτων στην Ευρώπη».

Να σημειωθεί εδώ ότι, σύμφωνα με το Σύνδεσμο Ευρωπαίων Κατασκευαστών Αυτοκινήτων, τα ΙΧ στην Ελλάδα είναι κατά μέσο όρο 17,8 ετών, αριθμός που είναι ο μεγαλύτερος στην Ευρώπη.

Τα βασικά στοιχεία που προέκυψαν από την έρευνα είναι τα εξής:

• ποσοστό άνω του 95% των συνεργείων αυτοκινήτων στην Ελλάδα λειτουργεί ως οικογενειακή ή ατομική επιχείρηση.
• 8 στα 10 συνεργεία αντιμετωπίζουν έλλειψη εργαζομένων την τελευταία πενταετία
• 2,4% άνοδος του κύκλου εργασιών του κλάδου των συνεργείων αυτοκινήτων παρατηρήθηκε το 2025 σε σχέση με το 2024.
• το 53% των συμμετεχόντων δηλώνουν ότι αντιμετωπίζουν δυσκολία στην προμήθεια των απαραίτητων ανταλλακτικών για τη λειτουργία της επιχείρησής τους
• η πλειοψηφία των συμμετεχόντων (92%) δήλωσε ότι αντιμετωπίζουν έλλειψη εξειδικευμένων τεχνιτών, με κυριότερες αιτίες τη χαμηλή διαθεσιμότητα στην αγορά εργασίας (53%) και η έλλειψη κατάλληλης κατάρτισης (27%).
• περίπου το 70% των ερωτηθέντων υποστηρίζουν ότι το κόστος ενέργειας και εξοπλισμού επιβαρύνει τη λειτουργία της επιχείρησής τους.
• το 49% υποστηρίζει ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο για τον εκσυγχρονισμό του συνεργείου τους είναι το κόστος του εξοπλισμού με αμέσως επόμενο με 27% να είναι η έλλειψη χρηματοδότησης.

«Μιλάμε στα νέα παιδιά για τα συνεργεία, αλλά προτιμούν την εστίαση»

Ο Θανάσης Χατζηφωτίου, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Βιοτεχνών Επισκευαστών Αυτοκινήτων και Μοτοποδηλάτων Ελλάδος (ΟΒΕΑΜΜΕ), επιβεβαιώνει ότι η έλλειψη εργαζομένων αποτελεί γενικευμένο φαινόμενο. Πιστεύει, μάλιστα, ότι εν μέρει πηγάζει από τις αλλαγές στην εργασιακή κουλτούρα των νεότερων γενιών.

«Ως Ομοσπονδία, κάνουμε μία μεγάλη προσπάθεια να είμαστε πλάι στα νέα παιδιά, με επισκέψεις στα ΕΠΑΛ και στις τεχνικές σχολές της ΔΥΠΑ. Ενημερώνουμε για τον κλάδο, τι είναι το συνεργείο, τι είναι ο μηχανικός αυτοκινήτων, ποιες δυνατότητες μαθητείας υπάρχουν. Η πρώτη τους ερώτηση –και λογικό– είναι το πόσα χρήματα θα βγάζουν. Τους εξηγούμε ότι γενικά ο κλάδος πληρώνει καλά, ακριβώς επειδή υπάρχει ανάγκη. Δεν δίνουμε 500 και 600 ευρώ. Και πάλι, όμως, δεν έρχονται. Έχουν αλλάξει οι προτεραιότητες, το πώς το βλέπουν. Πολύ συχνά ακούμε να λένε: “Θα γίνω ντελιβεράς, θα πάω στην εστίαση”», περιγράφει στο TheOpinion.

Ένα ακόμα «αγκάθι» για την είσοδο νεότερων στο επάγγελμα είναι το τρέχον καθεστώς με τις μαθητείες. Σύμφωνα με τον κ. Χατζηφωτίου, αυτήν τη στιγμή είναι παράνομο το να δηλωθεί κάποιος σπουδαστής επίσημα σαν υπάλληλος, αν δεν συμπληρώσει πρώτα δύο εξάμηνα πρακτικής. Αυτό στερεί πολύτιμα εργατικά χέρια από τα συνεργεία, που έχουν τους σπουδαστές μέσα στο χώρο τους αλλά δεν μπορούν να τους αξιοποιήσουν πλήρως. «Από τη μια λέμε ότι δεν έχουμε υπαλλήλους και από την άλλη βρίσκουμε αλλά δεν μπορούμε να τους έχουμε δηλωμένους και νόμιμους», τονίζει.

Τέλος το μαζικό στοκάρισμα ανταλλακτικών;

Σχετικά με το ότι πάνω από τα μισά συνεργεία που συμμετείχαν στην έρευνα του ΒΕΑ αντιμετωπίζουν δυσκολία στην προμήθεια ανταλλακτικών, ο κ. Χατζηφωτίου εξηγεί ότι το φαινόμενο οφείλεται εν μέρει στις ραγδαίες τεχνολογικές μεταβολές της αυτοκινητοβιομηχανίας:

«Πράγματι, στα ανταλλακτικά δεν υπάρχει η πληθώρα που υπήρχε κάποτε. Κι αυτό γιατί η σημερινή τεχνολογία τρέχει με τόσο μεγάλη ταχύτητα, που κι οι χονδρέμποροι δεν ξέρουν τι να προμηθευτούν και πώς να το προμηθευτούν και πώς να φτιάξουν τις αποθήκες τους. Κάποτε ένας έμπορος επένδυε και έφτιαχνε μια αποθήκη με χιλιάδες ανταλλακτικά μέσα. Πλέον δεν το κάνει κανένας. Τους ζητάς ένα ανταλλακτικό και λένε: “Θα το παραγγείλω”. Αυτό, όπως καταλαβαίνετε, δημιουργεί μία έλλειψη στην αγορά σε σχέση με παλιά, επηρεάζοντας και τους χρόνους των επισκευών».

Για την απόκτηση νέου εξοπλισμού, που θα μπορούσε να βελτιώσει αισθητά την παραγωγικότητα των επιχειρήσεων, ο κ. Χατζηφωτίου συμφωνεί ότι τα κόστη είναι μεγάλα, για αυτό και έχουν κατατεθεί προτάσεις από την Ομοσπονδία προς την πολιτεία για επιδοτούμενα προγράμματα με αποδέκτες τους μηχανικούς, αξίας 20.000-50.000 ευρώ. Μέχρι στιγμής, δεν έχει υπάρξει κάποια εξέλιξη.

Ρωτάμε, επίσης, αν η μεγάλη ηλικία του στόλου ΙΧ στην Ελλάδα επιβαρύνει και αυτή τη ροή εργασίας, με τον πρόεδρο της ΟΒΕΑΜΜΕ να απαντά ότι οι επαγγελματίες του κλάδου προσαρμόστηκαν έγκαιρα και επαρκώς σε κάθε τεχνολογική εξέλιξη, «από τις πλατίνες και τα μπουζί μέχρι το injection και την ηλεκτροκίνηση».

Πρωτοπορία της ΟΒΕΑΜΜΕ στην ηλεκτροκίνηση

Να σημειωθεί, επί τη ευκαιρία, ότι οι συμμετέχοντες μηχανικοί στην έρευνα του ΒΕΑ δεν δείχνουν ιδιαίτερη ζέση στο να εκπαιδεύσουν τους εργαζόμενούς τους στα νέα δεδομένα που φέρνει η ηλεκτροκίνηση. Συγκεκριμένα, στο report σημειώνεται πως «Μόνο το 22% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι έχουν εκπαιδεύσει τους εργαζομένους τους στον τομέα της ηλεκτροκίνησης. Από αυτούς, η πλειοψηφία αναφέρει ως κύριο τομέα τη συντήρηση και επισκευή ηλεκτρικών οχημάτων, ενώ λιγότεροι έχουν εκπαιδευτεί στη διαχείριση μπαταριών και στη φόρτιση (τεχνολογίες και υποδομές)».

Ωστόσο, ο κ. Χατζηφωτίου δίνει μία άλλη εικόνα, αφού μεταφέρει ότι η ΟΒΕΑΜΜΕ και ιδίως οι μηχανικοί της Θεσσαλονίκης έδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον ήδη από τα πρώτα βήματα της σχετικής τεχνολογίας. Μιλά με χαρά για μία συνεργασία της Ομοσπονδίας με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας και κρατικούς φορείας, προκειμένου τα μέλη της να πάρουν επαγγελματικές πιστοποιήσεις πάνω στην ηλεκτροκίνηση. «Σε συνεργασία με τους καθηγητές, ξεκινήσαμε καταρτίσεις σε συναδέλφους από τη Θεσσαλονίκη, μετά ακολούθησε η Κατερίνη, η Βέροια, η Νάουσα, η Έδεσσα… Φτάσαμε μέχρι Ορεστιάδα. Και τώρα οι καθηγητές βρίσκονται στην Πάτρα, στη Λάρισα, στην Κρήτη. Είμαι υπερευχαριστημένος και χαρούμενος με αυτήν την κίνηση και με τον αριθμό συναδέλφων που έχουμε καταφέρει μέχρι σήμερα να πιστοποιήσουμε σε ζητήματα ηλεκτροκίνησης».

Προσθέτει ότι η ηλεκτροκίνηση, που σταδιακά κερδίζει έδαφος και στην Ελλάδα, δημιουργεί και νέες, εξειδικευμένες θέσεις εργασίας μέσα στα συνεργεία, οι οποίες είναι ιδανικές για νεοεισερχόμενους στο επάγγελμα, που είναι και πιο δεκτικοί στις νέες εξελίξεις.

Βέβαια, κάτι που πολλοί ξεχνούν, υπενθυμίζει ο συνομιλητής μας, είναι ότι η ηλεκτροκίνηση απασχολεί τους μηχανικούς αυτοκινήτων εδώ και σχεδόν 30 χρόνια, όταν κυκλοφόρησε το Toyota Prius, το πρώτο στην παγκόσμια ιστορία υβριδικό-ηλεκτρικό αυτοκίνητο. «Δεν κληθήκαμε ξαφνικά να γίνουμε ειδικοί στην ηλεκτροκίνηση. Αντίθετα, εκμεταλλευτήκαμε τη γνώση δεκαετιών που είχαμε από τα υβριδικά, που είναι εν μέρει ηλεκτροκίνητα, και την επεκτείναμε».

Η φορολογική συμμόρφωση του κλάδου και τα «σκιώδη» συνεργεία

Κλείνοντας, ο κ. Χατζηφωτίου υποστηρίζει ότι, έναν χρόνο περίπου μετά την –επεισοδιακή αρχικά– εφαρμογή του ηλεκτρονικού πελατολογίου σε συνεργεία και φανοποιεία, η συντριπτική πλειοψηφία των επαγγελματιών έχει προσαρμοστεί και λειτουργεί πλήρως νόμιμα.

«Κάποτε εμείς είχαμε ένα βιβλίο που σημειώναμε αυτοκίνητο. Τώρα έχουμε ένα ηλεκτρονικό μητρώο, το οποίο με το που έρθει το αυτοκίνητο, θέλοντας και μη, πρέπει να το δηλώσω στη ΔΟΥ ηλεκτρονικά. Από την ώρα που θα το δηλώσω ηλεκτρονικά, πρέπει να καταγράψω τι δουλειές θα κάνω, πόσο κοστίζουν αυτές οι δουλειές. Από την άλλη, όταν αγοράζω ένα ανταλλακτικό, είναι τιμολογημένο. Δεν μπορώ να το έχω εγώ μες στην αποθήκη να κάθετε. Θέλοντας και μη, πρέπει να κόψω παραστατικό», ενημερώνει.

Παράλληλα, εφιστά την προσοχή και για τα «σκιώδη» συνεργεία που λειτουργούν μέσα σε βενζινάδικα ή καταστήματα με αξεσουάρ αυτοκινήτου. «Πλέον και σε βενζινάδικα κάνουν μηχανολογικές δουλειές, και στα μαγαζιά αξεσουάρ το ίδιο. Παρκάρεις το αυτοκίνητο στο πεζοδρόμιο και ασχολούνται μαζί του. Εμείς θέλουμε να ξεκαθαρίσει το επάγγελμά μας. Να υπάρχουν επίσημοι, πιστοποιημένοι μηχανικοί ή ηλεκτρολόγοι αυτοκινήτων και τέλος. Όλα τα άλλα εγώ τα λέω παράνομα συνεργεία. Για αυτόν το λόγο, έχουμε προτείνει και στην πολιτεία, όταν “κόβεται” ένα όχημα στο ΚΤΕΟ, να απαιτείται δελτίο παροχής υπηρεσιών από πιστοποιημένο συνεργείο για να ξαναπεράσει έλεγχο, αλλιώς να μην το δέχονται».