Εργατικά ατυχήματα: 145 νεκροί και 284 σοβαρά τραυματίες το 2026

Δύο εκρήξεις μέσα σε λίγες ημέρες στις εγκαταστάσεις της Motor Oil. Τραγικός απολογισμός -δύο νεκροί και τέσσερις βαριά τραυματίες.

Και αυτή τη φορά, όπως άλλωστε γίνεται κάθε φορά που κάποιος χάνει τη ζωή του ή τραυματίζεται σοβαρά προσπαθώντας απλώς να βγάλει τα προς το ζην, επιστρέφει η ίδια συζήτηση.

Τι συμβαίνει τελικά με την ασφάλεια στους χώρους δουλειάς στην Ελλάδα; Και -κυρίως- πόσα από αυτά τα περιστατικά θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί;

Τα στοιχεία της διαρκούς ανεξάρτητης έρευνας της Ομοσπονδίας Συλλόγων Εργαζομένων Τεχνικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΟΣΕΤΕΕ) προβληματίζουν.

Για το 2026, η Ομοσπονδία καταγράφει ήδη 145 ανθρώπινες απώλειες και 284 σοβαρούς τραυματισμούς, ενώ 19 από τις ανθρώπινες απώλειες εντοπίζονται στην Κεντρική Μακεδονία.

Μιλώντας στο TheOpinion, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία, πρόεδρος της ΟΣΕΤΕΕ και γραμματέας Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία της ΓΣΕΕ, Ανδρέας Στοϊμενίδης, εξηγεί γιατί οι αριθμοί της Ομοσπονδίας διαφέρουν τόσο από εκείνους της Επιθεώρησης Εργασίας, περιγράφει τις συνθήκες που αυξάνουν τους κινδύνους σε εργοτάξια και βιομηχανίες και θέτει στο τραπέζι προτάσεις.

Από τους 104 νεκρούς στους 201

Οι αριθμοί της ΟΣΕΤΕΕ καταγράφουν πως οι ανθρώπινες απώλειες στους χώρους εργασίας παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.

Το 2022 η Ομοσπονδία κατέγραψε 104 ανθρώπινες απώλειες και 140 σοβαρούς τραυματισμούς. Έναν χρόνο μετά, το 2023, οι απώλειες έφτασαν τις 179 και οι σοβαροί τραυματισμοί τους 287.

Το 2024 καταγράφηκαν 149 ανθρώπινες απώλειες και 232 σοβαροί τραυματισμοί, ενώ το 2025 ο αριθμός των απωλειών «άγγιξε» τις 201 και εκείνος των σοβαρών τραυματισμών τους 332.

Παράλληλα, όσον αφορά την Κεντρική Μακεδονία, η Ομοσπονδία κατέγραψε 23 ανθρώπινες απώλειες το 2025, έναντι 19 που περιλαμβάνονται στα μέχρι στιγμής στοιχεία για το 2026.

Σε ποιον τομέα εντοπίζονται, όμως, οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι;

Σύμφωνα με την καταγραφή για το 2025, ο κατασκευαστικός τομέας βρίσκεται στην πρώτη θέση με 50 ανθρώπινες απώλειες. Ακολουθεί ο αγροτικός κλάδος με 48, ενώ 17 περιπτώσεις αφορούν οδηγούς, 15 τον τουρισμό και την εστίαση και 11 τα ναυπηγεία, τα λιμάνια και τα επαγγέλματα της θάλασσας.

201 ή 47; Γιατί δεν συμφωνούν οι αριθμοί ΟΣΕΤΕΕ και Επιθεώρησης Εργασίας

Αναζητώντας κανείς στοιχεία για τα εργατικά δυστυχήματα και ατυχήματα που σημειώνονται στη χώρα μας πέφτει πάνω στο εξής παράδοξο: άλλους αριθμούς παρουσιάζει η Επιθεώρηση Εργασίας και άλλους η ΟΣΕΤΕΕ.

Για παράδειγμα το 2025, η Ομοσπονδία καταγράφει 201 ανθρώπινες απώλειες, ενώ η Επιθεώρηση Εργασίας 47.

Γιατί αυτή η διαφορά;

«Καταρχήν εμείς μετράμε ανθρώπινες απώλειες στους χώρους εργασίας. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και της Επιθεώρησης αναφέρονται σε εργατικά δυστυχήματα, υπό την πολύ στενή έννοια του όρου και ύστερα από πολλές αφαιρέσεις και διαιρέσεις», εξηγεί στο TheOpinion ο Ανδρέας Στοϊμενίδης.

Όπως υποστηρίζει, σημαντικές κατηγορίες εργαζομένων και ολόκληροι επαγγελματικοί κλάδοι μένουν εκτός της επίσημης καταγραφής.

«Εξαιρείται ο κλάδος των λατομείων και των μαρμαράδικων, που αυτά θα έπρεπε να τα μετράει το Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος. Εξαιρούνται τα επαγγέλματα της θάλασσας, τα οποία το αρμόδιο Υπουργείο Ναυτιλίας δεν καταμετρά. Έχουμε υποκαταγραφή που αγγίζει το 80% και υπερβαίνει στον αγροτικό κλάδο», σημειώνει σχετικά.

Ένα ακόμη πρόβλημα, όπως επισημαίνει, αφορά τους ανασφάλιστους εργαζομένους.

«Τα δικαστήρια αποφασίζουν ύστερα από πέντε έως επτά χρόνια, ενώ η στατιστική κλείνει ύστερα από έναν χρόνο», αναφέρει, εξηγώντας ότι οι καθυστερήσεις στην αποσαφήνιση της εργασιακής σχέσης μπορούν να επηρεάσουν την αποτύπωση των περιστατικών.

Από την πλευρά της, η Επιθεώρηση Εργασίας τονίζει ότι οι καταγραφές της βασίζονται σε συγκεκριμένη ευρωπαϊκή μεθοδολογία, την ESAW, και αφορούν τα εργατικά ατυχήματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της.

Σύμφωνα με την Ανεξάρτητη Αρχή, η διερεύνηση των θανατηφόρων περιστατικών πραγματοποιείται σε συνεργασία με τις αστυνομικές, εισαγγελικές και ιατροδικαστικές αρχές, ενώ η Ελλάδα εμφανίζει -βάσει των στοιχείων της Eurostat που επικαλείται- σχετικά χαμηλή συχνότητα καταγεγραμμένων θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Motor Oil: Στο «μικροσκόπιο» οι εργολαβίες και οι υπεργολαβίες

Ένα από τα ζητήματα που επανέφεραν στο επίκεντρο οι πρόσφατες εκρήξεις στη Motor Oil αφορά το ποιος έχει την ευθύνη για την ασφάλεια όταν σε μια εγκατάσταση εργάζονται διαφορετικές εταιρείες και συνεργεία.

Ο πρόεδρος της ΟΣΕΤΕΕ επισημαίνει ότι οι αλλαγές που έγιναν στο θεσμικό πλαίσιο από τα τέλη του 2019 έχουν περιορίσει την ευθύνη του κυρίου του έργου, μεταφέροντας μεγαλύτερο βάρος στους τελευταίους εργολάβους.

«Οι πολύ μικρές εταιρείες έχουν μικρότερες δυνατότητες. Φεύγει το βάρος από αυτούς που παίρνουν τις αποφάσεις, από τον κύριο του έργου και από τις μεγάλες εταιρείες, και μεταφέρεται ουσιαστικά στις μικρές εταιρείες που απασχολούν μικρό αριθμό προσωπικού», τονίζει, υπογραμμίζοντας πως η ευθύνη για την πρόληψη πρέπει να κατανέμεται κάθετα.

Τα μέτρα που πρέπει να προηγούνται του ατυχήματος

Οι εκρήξεις σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις φέρνουν ξανά στο προσκήνιο την πρόληψη σε χώρους όπου χρησιμοποιούνται καύσιμα, χημικές ουσίες και επικίνδυνα αέρια.

«Υπάρχει μεγάλο κενό στις διαδικασίες αδειοδότησης και λειτουργίας των επιχειρήσεων που έχουν να κάνουν τόσο με τα ζητήματα λειτουργίας της γραμμής παραγωγής όσο και των καύσιμων υλών των συγκεκριμένων επιχειρήσεων -ιδιαίτερα εκεί που υπάρχουν επικίνδυνα αέρια».

Ο ίδιος ζητά όλες οι προβλεπόμενες άδειες να είναι εγκεκριμένες από τις αρμόδιες υπηρεσίες, αλλά και οι μελέτες εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου να επικαιροποιούνται κάθε φορά που αλλάζει η παραγωγική διαδικασία.

«Για παράδειγμα στη Βιολάντα το βράδυ που έγινε το μεγάλο δυστύχημα εργάζονταν πολύ λιγότερος κόσμος. Για αυτές τις περιπτώσεις θα έπρεπε να υπάρχει ειδική αναφορά ως γραφή εκτίμησης του επαγγελματικού κινδύνου στο πώς πρέπει να αντιμετωπίζονται ειδικοί κίνδυνοι. Παράλληλα, θα έπρεπε να υπάρχει μια ορθή οργάνωση του χώρου σε χωροταξικό επίπεδο όσον αφορά την γειτνίαση χημικών βιομηχανιών και επικίνδυνων βιομηχανιών μεταξύ τους και με όμορες βιομηχανίες και κατοικίες», εξηγεί, και υπογραμμίζει πως θα πρέπει να υπάρχει συνεργασία των αρμόδιων υπηρεσιών των Περιφερειών με τα υπουργεία Ανάπτυξης και Εργασίας και την Επιθεώρηση Εργασίας.

«Δυστυχώς δεν έχει γίνει τίποτα από αυτά, από τη Βιολάντα και μετά», σημειώνει χαρακτηριστικά.

«Κατεβαίνουν από το αεροπλάνο και ανεβαίνουν στη σκαλωσιά»

Στον κατασκευαστικό τομέα -όπου η ΟΣΕΤΕΕ κατέγραψε τις περισσότερες ανθρώπινες απώλειες το 2025- οι κίνδυνοι αφορούν πτώσεις από ύψος και ηλεκτροπληξίες.

«Το πιο τυπικό δυστύχημα είναι η πτώση ηλικιωμένου εργατοτεχνίτη μεσημεριανή ώρα ημέρας μεγάλου καύσωνα το καλοκαίρι», σημειώνει χαρακτηριστικά ο κ. Στοϊμενίδης.

Όπως εξηγεί, αρκετοί εργαζόμενοι του κατασκευαστικού κλάδου χρειάζεται να παραμείνουν στην εργασία για περισσότερα χρόνια, είτε επειδή δεν έχουν συμπληρώσει τα απαιτούμενα ένσημα είτε επειδή το εισόδημα από τη σύνταξή τους δεν επαρκεί, ενώ ως μείζον ζήτημα θέτει την απουσία συλλογικής σύμβασης στον κατασκευαστικό κλάδο.

Παράλληλα, ο ίδιος τονίζει πως στον ίδιο κλάδο εργάζονται και άνθρωποι από τρίτες χώρες, χωρίς πάντοτε την απαιτούμενη εκπαίδευση ή επαρκή γνώση της γλώσσας.

«Κατεβαίνουν από το αεροπλάνο και ανεβαίνουν κατευθείαν στη σκαλωσιά», σχολιάζει σχετικά.

Όπως επισημαίνει, «τα ζητήματα των υπεργολαβιών ισχύουν κατά κόρον στον κατασκευαστικό κλάδο. Επιπλέον, είναι και οι νέοι κίνδυνοι που αναδύονται που έχουν να κάνουν με τη θερμική καταπόνηση, την κλιματική αλλαγή και την εργασία στο ανοιχτό περιβάλλον -είτε στο κρύο του χειμώνα είτε στη ζέστη το καλοκαίρι».

Εκτός κάδρου (παρα)μένουν οι επαγγελματικές ασθένειες

Κάτι το οποίο αφήνεται συχνά εκτός συζήτησης για την ασφάλεια στην εργασία είναι οι επαγγελματικές ασθένειες, με τον Ανδρέα Στοϊμενίδη να τονίζει ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει ολοκληρωμένο σύστημα καταγραφής των νόσων και των θανάτων που σχετίζονται με την εργασία.

«Για παράδειγμα, κάποιος που δουλεύει σε μια βαριά χημική βιομηχανία ή έχει επανειλημμένη έκθεση στον αμίαντο κινδυνεύει από ασθένειες του αναπνευστικού και από καρκίνους, στον αγροτικό κλάδο και στα επαγγέλματα του τουρισμού οι εργαζόμενοι κινδυνεύουν και από τον καρκίνο του δέρματος.Εκεί που υπάρχει εντατικοποίηση και ελαστικοποίηση στις εργασίες αναπτύσσεται burnout, το οποίο επιβαρύνει ψυχοσωματικά τους εργαζόμενους και δημιουργεί κινδύνους για εγκεφαλικά, αυτοάνοσα κτλ», εξηγεί και επισημαίνει πως η Διεθνής Οργάνωσης Εργασίας καταγράφει 840.000 θανάτους τον χρόνο σε όλο τον κόσμο που οφείλονται σε ψυχοκοινωνικούς παράγοντες – αποτέλεσμα της εντατικοποίησης της εργασίας.

Μάλιστα, στοιχεία της έρευνας OSH Pulse 2025 δείχνουν ότι το 57% των εργαζομένων στην Ελλάδα αναφέρει έντονη πίεση χρόνου ή υπερβολικό φόρτο εργασίας, έναντι 44% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Παράλληλα, το 49% δηλώνει ότι το άγχος ή η κατάθλιψη προκαλείται ή επιδεινώνεται από την εργασία, έναντι 29% στην ΕΕ.

Έξι προτάσεις για να αλλάξει η εικόνα

Πώς μπορεί, όμως, να περιοριστεί ο αριθμός των ανθρώπων που τραυματίζονται ή χάνουν τη ζωή τους ενώ εργάζονται;

Ο Ανδρέας Στοϊμενίδης έχει αναπτύξει έξι άξονες παρεμβάσεων, με έμφαση στην πρόληψη, την καταγραφή και τη συμμετοχή των εργαζομένων:

• Πρώτη προτεραιότητα αποτελεί η δημιουργία ενός αξιόπιστου εθνικού συστήματος καταγραφής, που θα περιλαμβάνει όχι μόνο τα εργατικά ατυχήματα, αλλά και τις επαγγελματικές ασθένειες και τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους.
• Παράλληλα, προτείνει ένα Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ψυχική Υγεία στην Εργασία για την περίοδο 2026–2028, με σαφείς στόχους και χρονοδιάγραμμα, καθώς και ουσιαστική αξιολόγηση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων σε κάθε χώρο εργασίας.
• Στις παρεμβάσεις που θεωρεί απαραίτητες περιλαμβάνει επίσης την ενίσχυση της Επιθεώρησης Εργασίας με επαρκές και εξειδικευμένο προσωπικό, αλλά και τη συμμετοχή των εργαζομένων στην πρόληψη μέσω Επιτροπών Υγείας και Ασφάλειας, οι οποίες, σύμφωνα με την πρότασή του, πρέπει να λειτουργούν υποχρεωτικά και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που πληρούν τα προβλεπόμενα όρια.
• Επιπλέον, ζητά μόνιμο και ουσιαστικό διάλογο μεταξύ Πολιτείας, εργοδοτών και συνδικάτων, πριν από τη λήψη αποφάσεων που επηρεάζουν τις εργασιακές συνθήκες.
• Τέλος, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη σαφούς πλαισίου πρόληψης σε ολόκληρη την αλυσίδα των υπεργολαβιών, με συντονισμό και κατανομή των υποχρεώσεων από τον κύριο του έργου έως τον τελευταίο υπεργολάβο.