Ελληνικά Σιδηροδρομικά Ακίνητα: Το ελληνικό… rail estate σε τροχιά αξιοποίησης (ΦΩΤΟ)

Η νέα εικόνα –κυριολεκτική και μεταφορική– της πρώην ΓΑΙΑΟΣΕ, που μετονομάζεται πλέον σε Hellenic Rail Estate (Ελληνικά Σιδηροδρομικά Ακίνητα), παρουσιάστηκε σήμερα σε ειδική εκδήλωση στη ΔΕΘ, με επίκεντρο την αξιοποίηση των σιδηροδρομικών ακινήτων του χαρτοφυλαικίου της στη Θεσσαλονίκη, την Αθήνα και άλλες περιοχές της χώρας.

Η εταιρεία, που λειτουργεί ως θυγατρική του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου (γνωστό μέχρι πρόσφατα ως Υπερταμείο), ήταν μέχρι και το 2025 υπεύθυνη για την εκμετάλλευση τόσο των ακινήτων όσο και του τροχαίου υλικού του Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδος (ΟΣΕ). Πλέον, το κομμάτι του τροχαίου υλικού μεταφέρθηκε στο λεγόμενο «νέο ΟΣΕ», την εταιρεία Σιδηρόδρομοι Ελλάδος, με τη ΓΑΙΑΟΣΕ να εστιάζει πλήρως απόλυτα στη μετατροπή της σε μία σύγχρονη εταιρεία real estate, που θα διαχειρίζεται συνοικά 4.800 ακίνητα, συνολικής έκτασης περί τα 630.000 τμ. Ανάμεσα σε αυτά και ο Νέος Σιδηροδρομικός σταθμός Θεσσαλονίκης.

Το πλάνο της εταιρείας και τις μέχρι τώρα ενέργειες της διοίκησής του παρουσίασε ο διευθύνων σύμβουλος Παναγιώτης Μπαλωμένος. Χαιρετισμό απηύθυναν οι Κωνταντίνος Κεσεντές, πρόεδρος του ΔΣ της εταιρείας, και ο Γιάννης Παπαχρήστου, διευθύνων σύμβουλος του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου. Επιπλέον, παρεμβάσεις έγιναν από τον Γιώργο Κώτσηρα, αναπληρωτή υπουργό Μεταφορών, τον προκάτοχό του και γραμματέα της Πολιτικής Επιτροπής της Νέας Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Κυρανάκη, και τον Νίκο Ταχιάο, υφυπουργό υποδομών και Μεταφορών.

Έτσι θα «μεταμορφωθεί» ο Ν.Σ. Σταθμός Θεσσαλονίκης

Στο χαιρετισμό του, ο κ. Κώτσηρας εστίασε στο εμβληματικότερο ίσως ακίνητο της εταιρείας στη Θεσσαλονίκη, το Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό. Ειδικότερα, αναφέρθηκε στο διαγωνισμό που επίκειται για την ριζική ανάπλαση και την εμπορική εκμετάλλευσή του, ο οποίος αναμένεται να προκηρυχθεί τον ερχόμενο Δεκέμβριο. Επίσης, στάθηκε και στη δωρεά από τη METLEN για την πραγματοποίηση κάποιων πρώτων έργων ανάπλασης στο ιστορικό αυτό κτίριο, η οποία υπογράφηκε χθες στη Θεσσαλονίκη παρουσία του ίδιου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Θεσσαλονίκη: Υπεγράφη σύμβαση δωρεάς 1.5 εκατ. ευρώ για την ανακαίνιση του Νέου Σιδηροδρομικού Σταθμού

«Η ανάπλαση του σιδηροδρομικού σταθμού Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, θα δημιουργήσει έναν χώρο που θα αποτελέσει ένα ευρύτερο περιβάλλον έλξης, τουριστικής κίνησης και εμπορικής διαχείρισης», δήλωσε.

Για το έργο, όπως ενημερωθήκαμε, θα γίνει μία μεικτή διαγωνιστική διαδικασία τύπου ΣΔΙΤ και παραχώρησης. Από εκεί, θα ακολουθήσει η διαδικασία του ανταγωνιστικού διαλόγου, για την οποία θα απαιτηθούν περίπου δύο με τρία χρονια.

Στο πλαίσιο του έργου προβλέπεται να κατασκευαστούν νέες πλατφόρμες και νέα στέγαστρα, η ανάπτυξη ενός νέου κτιρίου με εμπορικές χρήσεις άνωθεν των γραμμών, ενός κτιρίου φιλοξενίας για φοιτητική εστίες ή ξενοδοχείο, ενός υπογείου πάρκινγκ και χώρων πρασίνου. Επίσης, στο ΣΔΙΤ περιλαμβάνεται το κόστος και για τη μεταφορά του σχολείου δίπλα στο σταθμό σε άλλη τοποθεσία.

«Το έργα είναι εξαιρετικά σύνθετα καθότι θα αναπτυχθεί άνωθεν σιδηροδρομικών γραμμών χωρίς να διακοπεί η κυκλοφορία. Έχουν γίνει προκαταρκτικές διαβουλεύσεις με την αγορά, την τοπική κοινωνία, το μέτοχο και υπουργούς. Έχουν κατατεθεί οι μελέτες στο Κεντρικό Συμβούλιο Διοίκησης για να βγουν οι χρήσεις γης. Η έναρξη της διαγωνιστικής διαδικασίας θα συμπέσει με τη διαβούλευση για τις μελέτες. Άρα, θα ακουστούν όλοι οι φορείς και έπειτα θα διαμορφωθούν οι οροί χρήσης. Παράλληλα, θα έχει εκκινήσει ο διαγωνιστικος διάλογος», εξήγησε ο κ. Μπαλωμένος.

Κυρανάκης: «Τα ακίνητα της εταιρείας μισθώνονταν σε τιμές εξευτελιστικές»

Με τη σειρά του, ο προκάτοχος του κ. Κώστηρα, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, είπε χαριτολογώντας ότι ο Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός πρέπει να γίνει πραγματικά «νέος» και να αποκτήσει το χαρακτήρα τοπόσημου, όπως συμβαίνει σε μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και πόλεις.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Κ. Κυρανάκης: Ο ΝΣΣ Θεσσαλονίκης πρέπει να γίνει πραγματικά νέος

Αναμενόμενα, εστίασε στις μεταρρυθμίσεις και τα έργα αναβάθμισης και ασφαλείας στο σιδηροδρομικό δίκτυο, με τα οποία καταπιάστηκε και στη δική του θητεία:

«Τα συστήματα ασφαλείας που ολοκληρώνονται θα φέρουν ξανά κόσμο στο σιδηρόδρομο. Αυτό σημαίνει ανάγκες για περισσότερα δρομολόγια, άρα περισσότερη επιβατική κίνηση στους σταθμούς» και άρα μεγαλύτερο περιθώριο για εμπορική και οικονομική ανάπτυξη.

Σχετικά με το rebranding και τις νέες στοχεύσεις της Ελληνικά Σιδηροδρομικά Ακίνητα, έκανε λόγο για την ύπαρξη μίας «νέας ορμής στην εταιρεία, έπειτα από μια “παγωμένη” κατάσταση δεκαετιών», ενώ επεκτάθηκε και στη διαχείριση των μισθώσεων των ακινήτων της κατά την προηγούμενη περίοδο:

«Τολμώ να πω ότι οι τιμές στα ενοίκια που βρήκαμε για κάποια από τα ακίνητα όταν αναλάβαμε ήταν εξευτελιστικές. Σε συνεργασία με τον κ. Μπαλωμένο, διαπραγματευτήκαμε αυτές τις συμφωνίες μία-μία, ώστε τα μισθώματα να ανταποκρίνονται πλέον στις τιμές της αγοράς και να αυξηθούν τα έσοδα προς το δημόσιο».

Συνεχίζοντας με τη δική του τοποθέτηση, ο κ. Ταχιάος τόνισε την ανάγκη να υπάρξει συναίνεση των τοπικών κοινωνιών για τα projects που θα υλοποιηθούν. «Στη Γερμανία ή στην Ιταλία βλέπετε οι σταθμοί είναι τοπόσημα. Έτσι πρέπει να αντιμετωπιστούν και εδώ». Συγχρόνως, όμως, όπου υπάρχουν εκτάσεις που χρησιμοποιήθηκαν για την ανάπτυξη του σιδηροδρόμου, κυρίως εκεί που υπάρχουν κατηργημένες σιδηροδρομικές γραμμές και θέλουν οι τοπικές κοινωνίες να τις αξιοποιήσουν, αυτές να αντιμετωπιστούν ως δυνάμει περιουσιακά στοιχεία των τοπικών κοινωνιών».

Μπαλωμένος: Βήμα – βήμα στις… ράγες η νέα ΓΑΙΑΟΣΕ

Αναλαμβάνοντας τη βασική παρουσίαση της  εκδήλωσης, ο κ. Μπαλωμένος παρουσίασε τη μετονομασία της πρώην ΓΑΙΑΟΣΕ ως το επιστέγασμα μιας ευρύτερης στρατηγικής αλλαγής. Όπως ανέφερε, στόχος της τελευταίας διετίας ήταν η δημιουργία ενός πιο σύγχρονου και αποτελεσματικού οργανισμού, με βασικό προσανατολισμό την αξιοποίηση της σιδηροδρομικής ακίνητης περιουσίας και τη δημιουργία «Δημόσιας Αξίας».

Στο πλαίσιο του μετασχηματισμού, ο κ. Μπαλωμένος αναφέρθηκε σε πέντε βασικούς άξονες: την οικονομική ενδυνάμωση, την ωρίμανση και αξιοποίηση των ακινήτων, την εταιρική διακυβέρνηση, το ανθρώπινο δυναμικό και τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Σημείωσε ότι η αξία του χαρτοφυλακίου αυξήθηκε από 153 εκατ. ευρώ το 2023 σε 177 εκατ. ευρώ το 2025, ενώ τα έσοδα αναμένεται να αυξηθούν από 6,6 εκατ. ευρώ το 2024 σε 9,4 εκατ. ευρώ το 2026. Παράλληλα, η εταιρεία εξετάζει νέες πηγές εσόδων, όπως τα δίκτυα οπτικών ινών, φωτοβολταϊκά πάρκα, σημεία επαναφόρτισης οχημάτων, η εμπορική αξιοποίηση της νέας υπόγειας στοάς στο Σταθμό Λαρίσης στην Αθήνα και τα διαφημιστικά δικαιώματα στους σιδηροδρομικούς σταθμούς.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην επιτάχυνση της ωρίμανσης της αξιοποίησης των εμβληματικών ακινήτων. Όπως ανέφερε, η ωρίμανση των σημαντικότερων ακινήτων αυξήθηκε από περίπου 20% την περίοδο 2004-2024 σε περίπου 60% μέσα στη διετία 2025-2026, ενώ μέχρι το τέλος του έτους αναμένεται να ξεκινήσει η διαγωνιστική διαδικασία για την αξιοποίηση τεσσάρων σιδηροδρομικών σταθμών.

Μεταξύ των ακινήτων που βρίσκονται στο επίκεντρο περιλαμβάνονται οι σταθμοί Λαρίσης, Θεσσαλονίκης και Πειραιά, το Εμπορευματικό Κέντρο στο Θριάσιο, το πρώην στρατόπεδο Γκόνου κοντά στα Διαβατά, καθώς και σημαντικές εκτάσεις σε Λάρισα, Πλαταμώνα και Κατάκολο. Η αξιοποίησή τους, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, κινείται γύρω από τρεις κατευθύνσεις: τη μετατροπή των σταθμών σε σύγχρονους πολυλειτουργικούς κόμβους, την ανάπτυξη εμπορευματικών και επιχειρηματικών υποδομών και την επανένταξη στρατηγικών ακινήτων στον αστικό ιστό ως μοχλών αστικής αναγέννησης.

Ακόμα, υπογράμμισε, την κοινωνική διάσταση της αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας. Η εταιρεία σχεδιάζει τη δημιουργία περίπου 590 κατοικιών σε περιοχές με αυξημένες στεγαστικές ανάγκες, ενώ εξετάζει τη μετατροπή του κτιρίου φιλοξενίας στον Επιβατικό Σταθμό Θεσσαλονίκης σε φοιτητική εστία 443 δωματίων.

Ο κ. Κεσεντές έδωσε, παράληλλα το ιστορικό της εξέλιξης της εταιρείας. Όπως είπε, η ΓΑΙΑΟΣΕ ιδρύθηκε το 2001 με βασική αποστολή την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του ΟΣΕ. Το 2018, το σύνολο των μετοχών της μεταβιβάστηκε στο Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο.

«Από τότε, και ιδιαίτερα τα τελευταία δύο χρόνια, με την έμπρακτη συμβολή του μετόχου, έχει γίνει σημαντικό έργο στη βελτίωση της εταιρικής λειτουργίας και διακυβέρνησης, στην καταγραφή και προστασία της περιουσίας, αλλά κυρίως στη δημιουργία των προϋποθέσεων για την ουσιαστική αξιοποίησή της. Το αποτέλεσμα αυτής της πορείας αποτυπώνεται στα δύο ορόσημα των τελευταίων ετών», ανέφερε.

Τέλος, ο κ. Παπαχρήστου συνεχάρη τη διοίκηση και τους εργαζομένους των Ελληνικών Σιδηροδρομικών Ακινήτων για το έργο τους, καθώς και τον διευθύνοντα σύμβουλο και τον πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου για τη συμβολή τους στον μετασχηματισμό της εταιρείας. Συνέδεσε, τέλος, τη νέα εποχή της εταιρείας με τη γενικότερη στρατηγική του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου για τον εκσυγχρονισμό των εταιρειών του χαρτοφυλακίου του, την ανάπτυξη εθνικών υποδομών και την προσέλκυση νέων επενδύσεων, με στόχο τη δημιουργία οικονομικής και κοινωνικής αξίας, νέων δυνατοτήτων για τις τοπικές κοινωνίες και θέσεων εργασίας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Η «Νέα Θεσσαλονίκη» μέσα από τις υποδομές, τον τουρισμό και τη ΔΕΘ – Το στοίχημα της επόμενης ημέρας

Η διάσωση ιστορικών βαγονιών και η αξιοποίηση του ακινήτου στην Αριστοτέλους

Κλείνοντας, να σημειωθεί ότι, απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις του TheOpinion, ο κ. Μπαλωμένος αναφέρθηκε στο θέμα της αξιοποίησης του παλιού τροχαίου υλικού, που πλέον δεν ανήκει στην εταιρεία του. Εξήγησε ότι ένα τμήμα του τροχαίου υλικού, κατόπιν εξέτασης από αρμόδιας επιτροπης, εκποιήθηκε ως σκραπ. Από εκεί και πέρα, κάποια βαγόνια μουσειακού χαρακτήρα επισκευάζονται, ενώ στην περιοχή Λεύκες του Πειραιά, σε ακίνητο της εταιρείας, έχουν ολοκληρωθεί οι μελέτες για την κατασκευή μουσείου σιδηροδρόμου με εμπορικές χρήσεις.

Ακόμα, για το ακίνητο της Ελληνικά Σιδηροδρομικά Ακίνητα στην οδό Αριστοτέλους, που στέγαζε μέχρι και πριν κάποια χρόνια εκδοτήρια, ο κ. Μπαλωμένος ενημέρωσε ότι υπάρχει ενεργή μίσθωση που όμως παρουσιάζει προβλήματα και γίνεται προσπάθεια από την εταιρεία να «θεραπευτεί», ώστε να ανοίξει ο δρόμος για την αξιοποίηση και αυτού του ακινήτου.