Κάντο όπως ο Κωστάκης

Άρθρο στο TheOpinion του Κώστα Παρχαρίδη, Γκαλερίστα Chalkos Gallery. 

Ο Γεώργιος Κωστάκης γεννήθηκε στην Μόσχα το 1913 από Έλληνες γονείς. Μέχρι το 1940 εργάστηκε ως οδηγός στην εκεί ελληνική πρεσβεία και αργότερα ως επικεφαλής προσωπικού στην καναδική πρεσβεία.

Ο Κωστάκης, χωρίς να έχει σπουδές και γνώσεις πάνω στην μοντέρνα τέχνη, αλλά με όπλο το ένστικτό του, άρχισε να συλλέγει έργα της ρωσικής πρωτοπορίας, που εκείνη την εποχή βρισκόταν υπό διωγμό από το σοβιετικό καθεστώς. Με τα πολλά κατάφερε να δημιουργήσει μια μεγάλη και μοναδική συλλογή (θα αναφερθούμε αναλυτικά σε άλλο άρθρο) και το σπίτι του στη λεωφόρο Βερνάτσκι αποτελούσε το κέντρο της μοντέρνας τέχνης στη Μόσχα.

Το 1981, όταν μεγάλο μέρος της συλλογής μεταφέρθηκε στο Μουσείο Γκούγκενχαιμ της Νέας Υόρκης, όπου καταλογογραφήθηκε και εκτέθηκε, οι ιστορικοί τέχνης βρέθηκαν μπροστά σε ένα νέο λαμπρό κεφάλαιο της ιστορίας της τέχνης, το οποίο δεν είχε μελετηθεί σε βάθος. Ζητήθηκε από τον Κωστάκη να αποκαλύψει την ακριβή μέθοδο επιλογής των έργων και εκείνος επεσήμανε τους δικούς του πέντε κανόνες για έναν συλλέκτη:

1. Ένας αληθινός συλλέκτης πρέπει να αισθάνεται σαν εκατομμυριούχος ακόμη και αν είναι απένταρος… Όταν κατανοεί και του αρέσει ένα έργο και είναι σίγουρος για τον εαυτό του, δεν πρέπει να φοβάται να το αγοράσει. Ένα έργο υψηλής καλλιτεχνικής ποιότητας είναι κυριολεκτικά ανεκτίμητο για τον συλλέκτη… Για ένα τέτοιο έργο πάντα θα πιστεύει πως πλήρωσε λιγότερα από την πραγματική του αξία… Αυτό το επιβεβαιώνω από προσωπική εμπειρία και χωρίς καμιά υπερβολή. Αυτό που λέω αφορά τους ανθρώπους που συλλέγουν τα έργα εξετάζοντας τα αυτοπροσώπως και όχι βασισμένοι σε φήμες.
2. Η εκλογίκευση είναι ο μεγάλος εχθρός του συλλέκτη.
3. Ο αληθινός συλλέκτης είναι έτοιμος να εγκαταλείψει όλα όσα έχει για ένα έργο που λαχταρά. Το βρίσκει πιο εύκολο να υπομείνει την οικονομική δυσπραγία παρά να χάσει το νέο του εύρημα.
4. Ένας συλλέκτης δεν πρέπει να παζαρεύει. Τον συμφέρει περισσότερο να πληρώσει υπερβολικά πολλά από το να πληρώσει αρκετά… Αν ο συλλέκτης προσπαθήσει να ρίξει την τιμή, μπορεί να χάσει το έργο από κάποιον άλλο αγοραστή, αλλά είναι ακόμη χειρότερο να ενδώσει ο πωλητής κάτω από πίεση… Τα λεφτά που εξοικονομήθηκαν στρέφονται ενάντια στον συλλέκτη (η υπογράμμιση είναι δική μου).
5. Ένα από τα σημαντικότερα διδάγματα για τον συλλέκτη είναι ότι πρέπει να θέσει επακριβώς, ακόμη και αμείλικτα, τα όρια της συλλογής του και να είναι ανένδοτος υπενθυμίζοντας στον εαυτό του πως- όσον αφορά το συγκεκριμένο θέμα- δεν πρέπει να υπερβαίνει τα όρια του.

Κάντο, λοιπόν, όπως ο μεγάλος συλλέκτης Γιώργος Κωστάκης!!!

Στη Θεσσαλονίκη έχουμε την τύχη να έχει την έδρα του το MOMus, το οποίο έχει στην κατοχή του τη συλλογή Κωστάκη (1277 έργα, πίνακες ζωγραφικής, σχέδια, κεραμικά, κατασκευές).

Πηγές

-Οι πέντε κανόνες για έναν συλλέκτη προέρχονται από το εξαιρετικό κείμενο με τίτλο «Ο συλλέκτης και η διαδρομή της συλλογής του: Ο Γιώργος Κωστάκης, η συλλογή και το αρχείο της ρωσικής πρωτοπορίας στο Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Θεσσαλονίκης (ΚΜΣΤ)», της ιστορικού τέχνης και Διευθύντριας του MOMus Μοντέρνας Τέχνης-Συλλογή Κωστάκη, στον κατάλογο της έκθεσης ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΩΣΤΑΚH. RESTART (Σελ. 10,11).

-Η ιστοσελίδα του MOMus