Γιατί η σύγχρονη τέχνη δεν είναι πολυτέλεια αλλά δημόσια ανάγκη

Αρθρογραφεί στο TheOpinion ο Κώστας Παρχαρίδης, Γκαλερίστας, Costas Parcharidis-Chalkos Art Gallery.

Στη δημόσια συζήτηση η σύγχρονη τέχνη συχνά αντιμετωπίζεται ως κάτι δευτερεύον, ελιτίστικο ή αποκομμένο από τις «πραγματικές» ανάγκες της κοινωνίας. Αυτή η ανάγνωση είναι όχι μόνο περιοριστική αλλά και λανθασμένη. Η σύγχρονη τέχνη δεν αποτελεί πολυτέλεια. Είναι δημόσια ανάγκη και βασικό εργαλείο κατανόησης της εποχής μας.

Η σύγχρονη τέχνη δεν έχει διακοσμητικό ρόλο. Λειτουργεί ως πεδίο ερωτήσεων, αμφισβήτησης και στοχασμού. Καταγράφει το παρόν σε πραγματικό χρόνο και δίνει μορφή σε αγωνίες και μεταβολές που δύσκολα εκφράζονται αλλιώς. Η πρόσβαση των πολιτών σε αυτή τη διαδικασία δεν αφορά μόνο την αισθητική παιδεία, αλλά τη συμμετοχή στον δημόσιο διάλογο.

Οι πόλεις που επενδύουν συστηματικά στη σύγχρονη τέχνη επενδύουν στη σκέψη και στη συνοχή τους. Εκθέσεις, διεθνείς διοργανώσεις, γκαλερί και δράσεις εκτός μουσείων δημιουργούν ζωντανά σημεία συνάντησης. Εκεί, το κοινό δεν παρακολουθεί απλώς, αλλά συμμετέχει. Η τέχνη παύει να αφορά λίγους και γίνεται μέρος της καθημερινής πολιτιστικής εμπειρίας.

Η Θεσσαλονίκη διαθέτει ήδη ένα ενεργό και δυναμικό οικοσύστημα σύγχρονης τέχνης. Το MOMus – Μητροπολιτικός Οργανισμός Μουσείων Εικαστικών Τεχνών λειτουργεί ως βασικός θεσμικός πυλώνας, συνδέοντας τη σύγχρονη δημιουργία με τον δημόσιο χώρο και τον διεθνή διάλογο. Η Art Thessaloniki International Contemporary Art Fair ενισχύει την εξωστρέφεια της πόλης και τη φέρνει σε άμεση επαφή με τη διεθνή καλλιτεχνική σκηνή. Παράλληλα, οι ιδιωτικές γκαλερί και οι ανεξάρτητοι χώροι στηρίζουν έμπρακτα τους καλλιτέχνες, ενώ η Σχολή Καλών Τεχνών ΑΠΘ τροφοδοτεί το πεδίο με νέους δημιουργούς και ιδέες. Το ζητούμενο, όμως, δεν είναι η αποσπασματική λειτουργία αυτών των φορέων, αλλά η σύνδεσή τους σε μια κοινή στρατηγική με συνέχεια και σαφή προσανατολισμό.

Παράλληλα, η σύγχρονη τέχνη αποτελεί και αναπτυξιακό πόρο. Ενισχύει τον πολιτιστικό τουρισμό, τις δημιουργικές βιομηχανίες και την τοπική οικονομία. Δημιουργεί θέσεις εργασίας, ενεργοποιεί επαγγελματικά δίκτυα και ενισχύει τη διεθνή εικόνα μιας πόλης. Για να συμβούν όμως όλα αυτά, απαιτούνται σταθεροί θεσμοί, συνέπεια και πολιτική βούληση.

Η στήριξη της σύγχρονης τέχνης δεν μπορεί να επαφίεται αποκλειστικά στην ιδιωτική πρωτοβουλία. Χρειάζεται δημόσια πολιτική, συνεργασία με την τοπική αυτοδιοίκηση και ένταξη του πολιτισμού στον αναπτυξιακό σχεδιασμό, όχι ως συμπλήρωμα, αλλά ως βασικό άξονα.