Ευφυή πληροφοριακά συστήματα για το Περιβάλλον ναι μεν, αλλά…

Αρθρογραφεί στο TheOpinion η Ζαχαρούλα Ανδρεοπούλου, Ph.D, καθηγήτρια στη  Δασική Πληροφορική και Τεχνολογίες Πράσινων Περιφερειακών Πολιτικών, Δ/ντρια του Εργαστηρίου Δασικής Πληροφορικής στο Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, ΑΠΘ.

Τα ευφυή πληροφοριακά συστήματα  (artificial; Intelligence AI), αποτελούν πληροφοριακά συστήματα συλλογής και επεξεργασίας δεδομένων με χρήση αλγορίθμων, γενικά και εξατομικευμένα εργαλεία εμφάνισης αποτελεσμάτων αλλά και εκτιμήσεων σε πραγματικό χρόνο.

Ενώ οι μηχανές αναζήτησης, πχ Google Search  μας παρέχουν μόνο  πηγές και ιστοσελίδες με την πληροφορία που αναζητούμε, τα ευφυή συστήματα , πχ Chat GhatGPT, OpenAI, Gemini, κλπ παρέχουν επιπλέον μια σύνοψη, προχωρούν σε μια απόφαση, δίνουν μια πρόταση ή εξατομικευμένη απάντηση.

Οι έξυπνες εφαρμογές (smart apps) ανταποκρίνονται σε πραγματικές συνθήκες, επεξεργάζονται πολύπλοκες καταστάσεις και προσφέρουν άμεση και αξιόπιστη ενημέρωση ενώ οι ευφυείς AI εκπαιδεύονται από τη χρήση και μας προσφέρουν ολοένα και πιο ακριβείς προτάσεις δράσεων, μέτρων, πολιτικών κλπ.

Η εφαρμογή της έξυπνης πράσινης πληροφορικής, των ψηφιακών εφαρμογών και των τεχνολογιών στην προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί ένα χρήσιμο και δυναμικό εργαλείο. Η πράσινη πληροφορική εντάσσει την ψηφιακή καινοτομία στην τεχνολογική προσέγγιση και οι μεθοδολογίες των ευφυών πληροφορικών προσεγγίσεων αποτελούν έναν στρατηγικό σύμμαχο στην προσπάθεια προστασίας του πλανήτη  καθώς τα περιβαλλοντικά προβλήματα στον πλανήτη αφορούν όλους μας.

Η περιβαλλοντική πληροφορική αξιοποιεί πράσινη ψηφιακή μετάβαση στην κοινωνία μας, την ψηφιακή καινοτομία και τα πληροφοριακά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης ΑΙ στην εφαρμογή της Πράσινης Συμφωνίας Green Deal όπως για την προστασία των δασών και του περιβάλλοντος, την βιοποικιλότητα, την αντιμετώπιση κλιματικής αλλαγής, τη μείωση των επιπτώσεων της, την εφαρμογή κλιματικής και ενεργειακής πολιτικής, την μείωση εκπομπών CO2, τη βελτιστοποίηση της χρήσης των φυσικών πόρων, την ανθεκτικότητα των κοινωνιών και συνολικά την επίτευξη των 17 στόχων της Βιώσιμης Ανάπτυξης και την αειφορία.

Τα ευφυή πληροφοριακά συστήματα για την προστασία των φυσικών οικοσυστημάτων χρειάζονται δεδομένα. Γίνεται μελέτη ποιοτικών και ποσοτικών περιβαλλοντικών παραμέτρων τους με δεδομένα από θερμικές κάμερες, κάμερες πεδίου/ επιτήρησης, αισθητήρες (ήχου, καπνού, θερμοκρασίας, υγρασίας ρύπων, μικρο-σωματιδίων στην ατμόσφαιρα, παρουσία οχημάτων/ατόμων, χιόνι,διαβρώσεις εδάφους, δονήσεων κ.τ.λ.), Drones (επιτήρηση, έλεγχο, προστασία) κλπ ακόμη και από απομακρυσμένες και δυσπρόσιτες περιοχές, σε πραγματικό χρόνο.

Στη συνέχεια γίνεται ανάλυση δεδομένων που οδηγεί στην δημιουργία μοντέλων πρόβλεψης και μελλοντικών εναλλακτικών σεναρίων, ενώ τα ευφυή πληροφοριακά συστήματα μπορούν να τα αξιολογούν και να προτείνουν δράσεις και μέτρα μέσω τεχνητής νοημοσύνης ΑΙ.

Τελικά, μπορούμε να χρησιμοποιούμε το ΑΙ;

Η απάντηση είναι ναι καθώς γίνεται αποτελεσματικός βοηθός σε περιβαλλοντικά Project και μπορεί να εντοπίσει, να αναλύσει και να συνδυάσει την πληροφορία, να αναγνωρίσει μοντέλα και να καταλήξει σε συμπεράσματα.

Ωστόσο, πάντα μετά από τεκμηρίωση, κριτική σκέψη και έλεγχο.

Ενώ αποτελεί ένα στρατηγικό εργαλείο στο πλαίσιο της στρατηγικής για την προστασία του περιβάλλοντος σε εθνικό και σε παγκόσμιο επίπεδο, παράλληλα, η αλόγιστη χρήση των έξυπνων συσκευών και εργαλείων ΑΙ στην καθημερινότητα του μέσου ανθρώπου συμβάλει με τη σειρά της στη ρύπανση και στην υποβάθμιση του περιβάλλοντος, στον αέρα, στο νερό, στα εδάφη και στη βιοποικιλότητα.

Στον τομέα της πληροφορικής οφείλεται το 2% της συνολικής εκπομπής ρύπων, ποσοστό ίσο με αυτό των αερομεταφορών, δηλαδή στην αύξηση του αποτυπώματος του άνθρακα, στην εκπομπή αέριων ρύπων κατά την κατασκευή τους, χρήση σπάνιων ορυκτών, στην υψηλή τοξικότητα των παραγόμενων προϊόντων, στην ακατάλληλη διαχείριση τους ως ηλεκτρονικά απόβλητα ewaste και συνολικά συμβάλλουν στην υψηλή ενεργειακή κατανάλωση.

Ο πιο κρίσιμος παράγοντας είναι η πράσινη συμπεριφορά των ανθρώπων, η φιλοπεριβαλλοντική στάση ζωής, και η εφαρμογή και τήρηση των πράσινων πολιτικών και η υιοθέτηση των πράσινων οδηγιών στην καθημερινότητα.