Θεσσαλονίκη: Όταν… μιλάνε τα ντοκουμέντα των γιατρών της πόλης

“Η διασύνδεση του Ιστορικού Αρχείου του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης με φορείς της πόλης έχει αρχίσει…” είπε μεταξύ άλλων ο πρόεδρος του ΙΣΘ Νίκος Νίτσας με την πρωτοβουλία του οποίου ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια, με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων λειτουργίας του συλλόγου, η αρχειοθέτηση εγγράφων, πρακτικών κι άλλων ντοκουμέντων που τεκμηριώνουν την προσφορά των γιατρών στην πόλη και τα διαχρονικά προβλήματα της.

Ύστερα από την πρόσφατη παρουσίαση του Ιστορικού Αρχείου του ΙΣΘ ο κ. Νίτσας συναντήθηκε με τον πρόεδρο της Ισραηλιτικής Κοινότητας, Δαυίδ Σαλτιέλ τον γενικό διευθυντή Βίκτωρα Ναρ και την επιστημονική υπεύθυνη του Εβραϊκού Μουσείου, Ξένια Ελευθερίου και ενημέρωσε διεξοδικά για όσα πρέπει να μάθουν και οι επόμενες γενιές, μεταξύ των οποίων και άγνωστα στοιχεία που αφορούν σε Εβραίους-μέλη του ΙΣΘ και μάλιστα με ψηφιακή μορφή τα οποία συμπληρώνουν το παζλ της ιστορικής αφήγησης όχι μόνο της Θεσσαλονίκης αλλά και της Ελλάδας. Έχει δε συμφωνηθεί η παραχώρηση ψηφιακού υλικού όπως πχ φωτογραφίες ταυτοτήτων, εγγράφων φακέλων και καταχωρίσεις από το βιβλίο Μητρώου και ταυτόχρονα μίλησαν για κοινή διοργάνωση εκδήλωσης στην οποία θα παρουσιαστούν αναλυτικότερα όλα τα ντοκουμέντα.

Επόμενο βήμα ο Προσφυγικός Ελληνισμός

Εκτός από την επικοινωνία και τη συνεργασία που έχει ήδη ξεκινήσει με την Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης προγραμματίζεται ανάλογη συνεργασία και διασύνδεση του Ιστορικού Αρχείου ΙΣΘ με το Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δήμου Καλαμαριάς. Ήδη με πρωτοβουλία του προέδρου του ΙΣΘ η υπεύθυνη του αρχείου Μ. Κατιρλιώτου συναντήθηκε με τον Αντιδήμαρχο ανάδειξης της προσφυγικής ταυτότητας Καλαμαριάς Σωτήρη Γεωργιάδη, τον ιστορικό Γεώργιο Μαυρουδή και τον αρχειονόμο κ. Πάνο Σίσκο για τη διευρηνση της συνέργειας στην παρουσίαση των αρχείων για πρόσφυγες γιατρούς και μέλη του ΙΣΘ ενώ έγινε ανταλλαγή απόψεων για προσβασιμότητα σε αυτές τις προσπαθειες από ερευνητές, εκπαιδευτικούς, φοιτητες κ.α..

Ανεξάντλητη πηγή γνώσης

«Ο μοναδικός Σύλλογος στην Ελλάδα που έχει ιστορικό αρχείο και μάλιστα πλήρες, είναι ο ΙΣΘ» τόνισε η καθηγήτρια Ιστορίας της Ιατρικής Νίκη Παπαβραμίδου, διευθύντρια του Μουσείου Ιστορίας της Ιατρικής του ΑΠΘ, η οποία επεσήμανε ότι πρόσφατα διαπίστωσε ότι δεν υπάρχουν τέτοια αρχεία ούτε καν στον  Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο που δεν γνωρίζει καν τον πρώτο του πρόεδρο! Η καθηγήτρια του ΑΠΘ αφού συνεχάρη τον  ΙΣΘ για την πρωτοβουλία χαρακτήρισε το αρχείο «ανεξάντλητη πηγή πληροφοριών» για την εξέλιξη της ιατρικής ως επιστήμης στην Ελλάδα, τονίζοντας ότι πρόκειται για ιστορία βασισμένη σε πρωτογενή τεκμήρια. Να θυμίσουμε ότι η παρουσίαση του αρχείου, που περιλαμβάνει 8.100 τεκμήρια από το 1924 πραγματοποιήθηκε στα γραφεία του ΙΣΘ στην Καλαμαριά και αποτέλεσε την επισφράγιση μιας προσπάθειας που ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια με τη συμπλήρωση εκατό χρόνων της ίδρυσης του ΙΣΘ. Δεν πρόκειται για μια απλή αρχειοθέτηση, αλλά για τη διαφύλαξη της ιστορικής συνέχειας, διότι το υλικό δεν καταγράφει μόνο γεγονότα, αλλά ολόκληρες εποχές, κρίσεις, κοινωνικές μεταβάσεις και τον τρόπο με τον οποίο η ιατρική κοινότητα ανταποκρίθηκε σε αυτές, αγγίζοντας παράλληλα την ιστορία της ίδιας της Θεσσαλονίκης, της Μακεδονίας και της χώρας

Τα αρχεία που… μιλάνε

Η ιστορικός και υπεύθυνη του αρχείου Μ. Κατιρλιώτου, παρουσίασε αποσπάσματα από το περιεχόμενο 53 βιβλίων πρακτικών Γενικών Συνελεύσεων, Διοικητικών και Πειθαρχικών Συμβουλίων, φακέλους μελών, εκθέσεις, ετήσιες εισφορές και μητρώα. Τα έγγραφα, που διασώθηκαν παρά τις φθορές του χρόνου, ψηφιοποιήθηκαν με τη συνεργασία διεπιστημονικής ομάδας και του Ερευνητικού Κέντρου ΑΘΗΝΑ ενώ το φυσικό υλικό φυλάσσεται πλέον στην ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα «Θεμιστοκλή Σακελλαρίδη» που ονομάστηκε έτσι προς τιμήν του πρώτου Προέδρου του Συλλόγου (1924-1926). Ανάμεσα στα πολύτιμα τεκμήρια που αναδείχθηκαν ξεχωρίζουν ιστορικές «φωτογραφίες» της εποχής η ρεκλάμα του 1954 σε εφημερίδα της Θεσσαλονίκης για πλαστικές εγχειρήσεις από ΩΡΛ γιατρό που είχε εξειδικευτεί στην Αμερική, η οποία προκάλεσε άμεση επιστολή επιπλήξεως του ΙΣΘ για παραβίαση της ιατρικής δεοντολογίας, η υπηρεσιακή αλληλογραφία του 1961 για την ανανέωση άδειας οδήγησης της πνευμονολόγου Αρίστης Ευνουχίδου-Παγιατάκη, της πρώτης γυναίκας δημοτικής συμβούλου στη Θεσσαλονίκη και… παρ΄ολίγον δημάρχου, η βεβαίωση του 1945 για την επαναλειτουργία της παιδιατρικής κλινικής της Μαρίας Ζωγραφίδου μετά τη λεηλασία της από τους Γερμανούς κατά την Κατοχή, ενώ η ίδια είχε φυλακιστεί για την περίθαλψη Άγγλων αιχμαλώτων αλλά και πρακτικά του Διοικητικού Συμβουλίου που αποτυπώνουν την αλληλεγγύη του ιατρικού κόσμου σε κοινωνικές κρίσεις, όπως η ενίσχυση δημοτικών συσσιτίων το 1932, η υποστήριξη στην απεργία ιατρών ΙΚΑ το 1950 και η διαμαρτυρία στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας το 1955 για την καταδίκη Κύπριου αγωνιστή.

Όπως τόνισε και ο Γενικός Γραμματέας του ΙΣΘ Νίκος Μπάτζιος που συντόνισε την εκδήλωση «Με τη ψηφιοποίηση και την οργάνωση του αρχείου, ο Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης δεν διασώζει απλώς το παρελθόν του, το μετατρέπει σε ζώσα, προσβάσιμη πηγή γνώσης για ερευνητές, ιστορικούς και την ευρύτερη ιατρική κοινότητα, προσφέροντας ένα μοναδικό παράδειγμα για όλη την Ελλάδα». Δείτε εδώ ολόκληρη την εκδήλωση και τις σύντομες ομιλίες των ειδικών για τη δημιουργία του αρχείου  ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

(φωτο από αριστερά προς τα δεξιά: Δημήτρης Τσάμης Πρόεδρος Πειθαρχικού Συμβουλίου Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης – Ελπίδα Χοχλιούρου Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου ΙΣΘ, Ειδικός Γραμματέας ιατρών ΕΣΥ- Νίκος Νίτσας Πρόεδρος Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης – Δρ. Μαρία Χατζηδημητρίου Αντιπρόεδρος Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης – Δρ. Νικόλαος Μπάτζιος Γενικός Γραμματέας Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης – Θεοφύλακτος Κυριακίδης Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου ΙΣΘ, Ειδικός Γραμματέας ιδιωτών ιατρών)