Ο… χάρτης των τιμών καυσίμων ανά νομό στη χώρα
Όταν ανεβαίνει το πετρέλαιο στον κόσμο, στην Ελλάδα δεν ανεβαίνει παντού το ίδιο διότι δεν το επιτρέπει η γεωγραφία της...
Το κράτος μετράει τις τιμές στα καύσιμα και το Υπουργείο Ανάπτυξης έχει σχετική ιστοσελίδα,το fuelprices.gr. Εκεί οι βενζινάδες δηλώνουν πόσο πουλάνε και το υπουργείο βγάζει σχεδόν κάθε εργάσιμη μέρα ένα δελτίο για το ποια είναι η μέση τιμή στην Ελλάδα και ποια είναι η μέση τιμή σε κάθε νομό συγκεκριμένα. Είναι ο… επίσημος μέσος όρος.
Το iMEdD του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, πήρε τα παλιά και τα καινούργια δελτία του υπουργείου από το 2017, τα έκανε πίνακες και πάνω σε αυτά έφτιαξε “ζωντανά” γραφήματα και έναν χάρτη που ανανεώνονται σχεδόν κάθε μέρα. Άρα πηγή των τιμών είναι το κράτος και τα στοιχεία τα πλέον αξιόπιστα τουλάχιστον για όσους πιστεύουν ότι το κράτος δεν κάνει λάθη βλ χάρτη
Διπλά στα νησιά;
Ο χάρτης από μόνος του δεν εξηγεί πολέμους. Δείχνει μόνο αν μια περιοχή είναι ακριβότερη ή φθηνότερη από τις άλλες και πώς κινήθηκε η τιμή μέσα στη χρονιά. Τη σύνδεση με την Ουκρανία το 2022 ή με την κρίση στον Περσικό στις αρχές του 2026 την κάνει το ρεπορτάζ, όμως σε αυτό μπορεί να συμπεριλαμβάνεται και ο χάρτης τις ίδιες μέρες που αλλάζει κάτι μεγάλο στον κόσμο και το λουζόμαστε κι εμείς στην πατρίδα μας. Στο πρατήριο δεν πληρώνεις το πετρέλαιο του πολέμου ως ένα πράγμα. Πληρώνεις τέσσερα διαφορετικά καύσιμα. Η αμόλυβδη 95 είναι αυτή που βάζουν τα περισσότερα αυτοκίνητα. Η αμόλυβδη 100 είναι πιο «δυνατή» και πιο ακριβή, και τη βρίσκεις σε λιγότερα πρατήρια. Το πετρέλαιο κίνησης κινεί ταξί, φορτηγά, αγροτικά και πολλά οικογενειακά αυτοκίνητα. Όταν ακριβαίνει, το κόστος περνάει σιγά σιγά και στα προϊόντα που μεταφέρονται. Το υγραέριο κίνησης είναι συνήθως πιο φθηνό, αλλά το πουλάνε λιγότερα πρατήρια και δεν ανεβοκατεβαίνει πάντα μαζί με τη βενζίνη. Οι τιμές στον χάρτη είναι μέσοι όροι με τον ΦΠΑ μέσα. Δεν είναι η πιο φθηνή αντλία της γειτονιάς σου. Δεν είναι ούτε η ακριβή της εθνικής. Είναι περίπου «η μέση εικόνα» της χώρας ή του νομού βλ εδώ
Σαν την Χαλκιδική δεν έχει…
Στην Κεντρική Μακεδονία συμβαίνει το αντίθετο απ΄ό,τι στα νησιά. Η ευρύτερης περιοχή «κάθεται» συνήθως στο φθηνότερο μέρος του χάρτη. Σαφώς και τα καύσιμα είναι φθηνότερα διότι η τροφοδοσία είναι ευκολοτερη. Υπάρχει διυλιστήριο στη Θεσσαλονίκη, καλά οδικά δίκτυα και πολλά πρατήρια. Όπου υπάρχει ανταγωνισμός, η μέση τιμή πέφτει. Στην Ημαθία, το Κιλκίς, τις Σέρρες και την Πιερία η εικόνα είναι παρόμοια, δηλαδή σε ηπειρωτική περιοχή, σχετικά εύκολη διανομή, τιμές κοντά ή λίγο κάτω από τον εθνικό μέσο. Η Χαλκιδική είναι η εξαίρεση μέσα στην ίδια περιφέρεια. Δεν φτάνει τις τιμές Μυκόνου ή Ρόδου, αλλά συχνά είναι ακριβότερη από τη Θεσσαλονίκη. Το καλοκαίρι αυτό φαίνεται πιο καθαρά. Γενικότερα στην κεντρική Μακεδονία η… γεωγραφία βοηθάει τους ιδιοκτήτες οχημάτων λίγο περισσότερο
Η απόσταση φαίνεται στην αντλία
Γιατί όμως μια κρίση φαίνεται στον χάρτη… άνισα; Γιατί -απλά- η τιμή στην Ελλάδα δεν είναι μόνο το τι γίνεται στο εξωτερικό. Πρώτα κινείται η διεθνής τιμή του πετρελαίου. Μετά μπαίνουν τα ναύλα, τα ασφάλιστρα των καραβιών, η ισοτιμία ευρώ-δολαρίου και το πόσο κρατούν τα διυλιστήρια ως περιθώριο. Από εκεί και πέρα μπαίνει το ελληνικό κομμάτι, που είναι μεγάλο. Ειδικοί φόροι και ΦΠΑ. Δηλαδή ένα σοβαρό μέρος αυτού που πληρώνεις είναι φόρος, είτε έχει πόλεμο είτε όχι. Μετά προστίθεται το κόστος να φτάσει το καύσιμο στο πρατήριο και το κέρδος του πρατηρίου. Γι’ αυτό η Αθήνα και πολλοί ηπειρωτικοί νομοί είναι συνήθως φθηνότεροι. Τα φορτία φτάνουν εύκολα και υπάρχουν πολλά πρατήρια που ανταγωνίζονται μεταξύ τους. Στα νησιά η ίδια διεθνής αναταραχή κάθεται πάνω σε ήδη ακριβότερη μεταφορά και σε λιγότερα πρατήρια. Η Μύκονος, οι Κυκλάδες και τα Δωδεκάνησα ξεκινούν ήδη από υψηλότερη βάση. Αν κοιτάξεις το εργαλείο μήνες μετά το σοκ της άνοιξης του 2026, το συμπέρασμα είναι απλό. Οι κρίσεις ανεβάζουν απότομα την τιμή, όμως οι φόροι και η… γεωγραφία δεν την αφήνουν εύκολα να ξαναγίνει «φθηνή για όλους» κι αυτό μάλλον δεν θα αλλάξει