Χανταϊός: Γιατί έχουμε χαμηλή νοσηρότητα στην… Αφρική;

Είναι απορίας άξιο γιατί ο Χανταϊός δεν έχει γίνει μεγάλο θέμα σε αφρικανικές χώρες, όπου τα τρωκτικά είναι περισσότερα και οι συνθήκες υγιεινής πολύ χειρότερες. Μια ανάλυση που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό BMC Public Health δίνει απάντηση.

Οι ερευνητές έβαλαν στο μικροσκόπιο μελέτες με πάνω από 81.000 δείγματα αίματος και βρήκαν ότι στην Αφρική το ποσοστό ανθρώπων που έχουν αντισώματα δηλαδή έχουν εκτεθεί στον ιό είναι περίπου 2,21%. Αυτό το ποσοστό είναι παρόμοιο με ό,τι βλέπουμε σε άλλες ηπείρους, όπως 2,43% στην Αμερική και 2,98% στην Ευρώπη. Στο δε γενικό πληθυσμό της Αφρικής το ποσοστό είναι ακόμα πιο χαμηλό, γύρω στο 1,83%!

Χωρίς επιτήρηση και διάγνωση

Αυτό σημαίνει ότι ο Χανταϊός κυκλοφορεί στην Αφρική, όπως δείχνουν και οι έρευνες σε τρωκτικά χωρών όπως η Γουινέα, η Ακτή Ελεφαντοστού, το Κονγκό και η Νιγηρία. Ωστόσο, οι επιβεβαιωμένες κλινικές περιπτώσεις με σοβαρή ασθένεια μένουν λίγες. Ο κύριος λόγος δεν είναι ότι ο ιός «δεν υπάρχει» ή ότι τα ποντίκια είναι λιγότερα, αλλά ότι η πραγματική εικόνα κρύβεται λόγω περιορισμένης επιτήρησης και διάγνωσης, όπως αναφέρουν και πρόσφατες εκθέσεις από το Africa CDC και το Εθνικό Ινστιτούτο Μεταδοτικών Ασθενειών της Νότιας Αφρικής. Στις χώρες αυτές οι περισσότεροι γιατροί βλέπουν καθημερινά πυρετούς, νεφρικά προβλήματα ή αναπνευστικά συμπτώματα που μοιάζουν πολύ με malaria, Lassa fever, typhoid ή άλλες συνηθισμένες λοιμώξεις. Όμως χωρίς ειδικά τεστ για χανταϊούς, οι περισσότερες περιπτώσεις δεν καταγράφονται εν αντιθέσει με την Ευρώπη. (Τι λέει Έλληνας επιστήμονας για την προστασία μας)

Το περνάνε χωρίς φόβο;

Η ίδια ανάλυση (δείτε εδώ) δείχνει ότι ακόμα και όταν ψάξουμε καλύτερα, όπως σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο, το ποσοστό έκθεσης φτάνει σχεδόν το 10%, δηλαδή υπάρχουν πολλοί που έχουν περάσει τον ιό χωρίς να το ξέρουν! Επιπλέον, οι αφρικανικοί ιοί Χανταϊού μπορεί να προκαλούν πιο ήπιες μορφές σε σχέση με αυτούς που βλέπουμε σε Αμερική ή Ασία, οπότε πολλοί άνθρωποι δεν φτάνουν ποτέ σε νοσοκομείο ή πεθαίνουν από άλλα αίτια. Η φτώχεια και οι κακές συνθήκες σίγουρα αυξάνουν την επαφή με τρωκτικά, αλλά ταυτόχρονα δυσκολεύουν και την καταγραφή των κρουσμάτων, γιατί τα συστήματα υγείας είναι επιφορτισμένα με άλλα επείγοντα προβλήματα. Με λίγα λόγια, οι μελέτες δείχνουν ότι ο χανταϊός δεν λείπει από την Αφρική αλλά δεν τον καταγράφουμε επειδή… δεν τον ψάχνουμε!

Την ίδια ώρα στην ΕΕ

Στις 2 Μαΐου, η Επιτροπή ενημερώθηκε, μέσω του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης και αντίδρασης της ΕΕ, για σειρά σοβαρών περιστατικών αναπνευστικής νόσου στο MV Hondius, ολλανδικής σημαίας πλοίο επιστημονικών και τουριστικών αποστολών άγριας φύσης. Στο πλοίο επέβαιναν επιβάτες και μέλη πληρώματος από 23 χώρες, μεταξύ των οποίων και εννέα κράτη μέλη της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου. Στις 11 Μαΐου, η επιτροπή υγειονομικής ασφάλειας της ΕΕ εξέδωσε γνώμη σχετικά με τη διαχείριση και την αντιμετώπιση της έξαρσης του χανταϊού των Άνδεων, συμπεριλαμβανομένων των ενεργειών συντονισμού και των συστάσεων για τη διαχείριση των επιβατών μετά τον επαναπατρισμό τους. Η Ισπανία, όπου αποβιβάστηκαν τελικά οι επιβάτες και μέρος του πληρώματος, ενεργοποίησε τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας της ΕΕ για την αποβίβαση, ενώ το κέντρο συντονισμού της ΕΕ για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης συνέδραμε στην ασφαλή εκκένωση επιβατών και πληρώματος. Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC), ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό της ΕΕ από την έξαρση της νόσου είναι πολύ χαμηλός.

Δεν έχει εκπονηθεί -ακόμη- κοινό σχέδιο αντιμετώπισης της επόμενης πανδημίας!