Πως το τσιγάρο στο σπίτι μπορεί να βλάψει σοβαρά το κατοικίδιό σας

Τα κατοικίδιά μας ζουν μαζί μας, κοιμούνται δίπλα μας και μας ακολουθούν σε κάθε γωνιά του σπιτιού. Είναι μέλη της οικογένειάς μας, όμως δεν μπορούν να επιλέξουν τον αέρα που αναπνέουν. Για ένα κατοικίδιο που ζει με καπνιστή, η έκθεση στον καπνό είναι κάτι που δεν μπορεί να αποφύγει.

Ο καπνός του τσιγάρου δεν παραμένει μόνο γύρω από εκείνον που καπνίζει. Οι βλαβερές ουσίες μπορούν να παραμείνουν στον αέρα, στα έπιπλα, στα χαλιά, στα ρούχα, αλλά και στο τρίχωμα του ζώου. Έτσι, το κατοικίδιο γίνεται άθελά του παθητικός καπνιστής. Οι έρευνες δείχνουν ότι η έκθεση στον καπνό συνδέεται με κυτταρικές βλάβες, αναπνευστικά προβλήματα και αυξημένο κίνδυνο για ορισμένες μορφές καρκίνου. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ζώο που ζει με έναν καπνιστή θα νοσήσει, αλλά ότι ένας παράγοντας κινδύνου βρίσκεται μέσα στο ίδιο του το σπίτι.

Τι συμβαίνει στα κατοικίδια που ζουν με καπνιστές

Η καθηγήτρια Clare Knottenbelt, επικεφαλής έρευνας και καθηγήτρια Παθολογίας και Ογκολογίας Μικρών Ζώων στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης, ανέφερε ότι η έκθεση στον καπνό μέσα στο σπίτι έχει «άμεση επίδραση στα κατοικίδια» και μπορεί να προκαλέσει συνεχιζόμενη κυτταρική βλάβη. Όπως ανέφερε, οι σκύλοι που ζουν σε σπίτια όπου καπνίζουν απορροφούν σημαντικές ποσότητες καπνού. Μια έρευνα σε γάτες έδειξε ότι τα ζώα αυτά ενδέχεται να επηρεάζονται ακόμη περισσότερο, πιθανώς εξαιτίας της έντονης συνήθειάς τους να γλείφουν και να καθαρίζουν το τρίχωμά τους. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να καταπίνουν τα υπολείμματα καπνού που έχουν επικαθίσει πάνω τους.

Η μελέτη της Γλασκώβης επιβεβαίωσε ότι οι γάτες που εκτίθενται στον καπνό έχουν σημαντικά υψηλότερες συγκεντρώσεις νικοτίνης στο τρίχωμά τους. Οι ερευνητές εξέτασαν παράλληλα τους όρχεις αρσενικών σκύλων αμέσως μετά τη στείρωση και διαπίστωσαν αυξημένη γονιδιακή έκφραση. Αυτό σημαίνει ότι ένα συγκεκριμένο γονίδιο ήταν πιο ενεργό από το φυσιολογικό, παράγοντας μεγαλύτερη ποσότητα συγκεκριμένης πρωτεΐνης. Η γονιδιακή έκφραση λειτουργεί ως δείκτης κυτταρικής βλάβης στους σκύλους που ζούσαν σε σπίτια όπου κάπνιζαν. Το εύρημα θεωρήθηκε ανησυχητικό, καθώς το ίδιο γονίδιο έχει βρεθεί τροποποιημένο σε ορισμένους καρκίνους των σκύλων.

Οι κίνδυνοι για τους σκύλους από το παθητικό κάπνισμα

Η έρευνα του Πανεπιστημίου της Γλασκώβης δεν είναι η μοναδική που έχει εξετάσει το ζήτημα. Και παλαιότερες μελέτες έχουν συνδέσει τη ζωή των σκύλων σε σπίτια όπου καπνίζουν με αυξημένο κίνδυνο για αναπνευστικές παθήσεις και ορισμένους καρκίνους. Έρευνα του Colorado State University διαπίστωσε αυξημένη συχνότητα ρινικών όγκων, καρκίνου των ιγμορείων και καρκίνου του πνεύμονα σε σκύλους που ζούσαν με καπνιστές, σε σύγκριση με σκύλους που ζούσαν σε περιβάλλον χωρίς καπνό. Οι όγκοι αυτοί εντοπίστηκαν ιδιαίτερα σε σκύλους με μακριά μουσούδα, όπως retrievers και German Shepherds. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ανατομία της ρινικής κοιλότητας μπορεί να ευνοεί την κατακράτηση καρκινογόνων σωματιδίων. Στην ίδια έρευνα έχει αναφερθεί επίσης συσχετισμός της έκθεσης στον καπνό με τον καρκίνο του πνεύμονα στους σκύλους.

Και οι γάτες εκτίθενται στον καπνό

Το ίδιο πρόβλημα αφορά και τις γάτες που είναι παθητικοί καπνιστές. Έχει βρεθεί αυξημένος κίνδυνος λεμφώματος και καρκίνου του στόματος. Έρευνα του Πανεπιστημίου Tufts στη Μασαχουσέτη έχει συνδέσει την έκθεση των γατών σε παθητικό καπνό με αυξημένο κίνδυνο κακοήθους λεμφώματος. Η παρατεταμένη έκθεση έχει συσχετιστεί με ακόμη υψηλότερο κίνδυνο, ενώ έχει αναφερθεί επίσης κίνδυνος οι γάτες να εμφανίσουν καρκίνο του στόματος. Μελέτες έχουν δείξει ακόμη ότι οι γάτες που ζουν με καπνιστές έχουν νικοτίνη και άλλες τοξικές ουσίες στο τρίχωμά τους και στα ούρα τους. Ωστόσο, είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι οι συγκεκριμένες έρευνες δεν σημαίνουν πως κάθε κατοικίδιο που εκτίθεται στον καπνό θα εμφανίσει καρκίνο. Δείχνουν όμως ότι η έκθεση στον καπνό αποτελεί παράγοντα κινδύνου και ότι η αποφυγή της είναι η ασφαλέστερη επιλογή.

Το κάπνισμα εκτός σπιτιού δεν εξαλείφει την έκθεση

Ένα ακόμη εύρημα της έρευνας του Πανεπιστημίου της Γλασκώβης αφορά το κάπνισμα εκτός σπιτιού. Ακόμη και όταν κάποιος καπνίζει έξω, εάν οι γάτες έχουν πρόσβαση στον συγκεκριμένο χώρο, εξακολουθούν να απορροφούν σημαντικές ποσότητες καπνού. Το κάπνισμα μακριά από το κατοικίδιο μειώνει την έκθεση, αλλά δεν την εξαλείφει. Τι συμβαίνει όμως όταν μειώνεται η ποσότητα του καπνίσματος; Η ίδια έρευνα αναφέρει ότι όταν οι κηδεμόνες περιόρισαν το κάπνισμα μέσα στο σπίτι σε λιγότερα από 10 τσιγάρα την ημέρα, τα επίπεδα νικοτίνης στο τρίχωμα των γατών μειώθηκαν σημαντικά. Παρά τη μείωση, τα επίπεδα παρέμεναν υψηλότερα από εκείνα των γατών που ζούσαν σε σπίτια χωρίς κάπνισμα. Η Knottenbelt αναφέρει ότι το κάπνισμα σε εξωτερικό χώρο και η μείωση της ποσότητας του καπνού μπορούν να περιορίσουν την έκθεση του κατοικίδιου, όμως η πλήρης διακοπή του καπνίσματος αποτελεί την καλύτερη επιλογή για τη μελλοντική υγεία και ευεξία του ζώου.

Η νικοτίνη μπορεί να προκαλέσει και δηλητηρίαση

Ο καπνός δεν είναι ο μοναδικός κίνδυνος που συνδέεται με τα προϊόντα καπνού. Ένας σκύλος, μια γάτα ή άλλο κατοικίδιο μπορεί να δηλητηριαστεί εάν φάει οποιοδήποτε μέρος ενός τσιγάρου ή πούρου, πιει νερό που έχει μολυνθεί από αποτσίγαρο ή καταπιεί προϊόντα διακοπής του καπνίσματος, όπως τσίχλα ή αυτοκόλλητο νικοτίνης. Η νικοτίνη είναι τοξική για τα κατοικίδια. Η κατανάλωση τσιγάρου, καπνού ή ακόμη και μέρους ενός πούρου μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση. Πιθανά συμπτώματα δηλητηρίασης από νικοτίνη περιλαμβάνουν σιελόρροια, συστολή της κόρης των ματιών, εμετό, διάρροια, τρόμο, σπασμούς και διαταραχές του καρδιακού ρυθμού. Τα κατοικίδιά μας δεν μπορούν να ανοίξουν ένα παράθυρο, να φύγουν από ένα δωμάτιο ή να μας ζητήσουν να σβήσουμε το τσιγάρο. Μπορούμε όμως εμείς να το κάνουμε. Και, όπως δείχνουν τα στοιχεία που παρουσιάζονται στις έρευνες, η αποφυγή της έκθεσης στον καπνό αποτελεί την ασφαλέστερη επιλογή για την υγεία τους.