Οι σκύλοι καταλαβαίνουν την αγάπη μας και η επιστήμη εξηγεί τον τρόπο

Όταν ένας σκύλος τρέχει στην πόρτα για να μας υποδεχτεί, ακουμπά πάνω μας και μας κοιτάζει στα μάτια, είναι εύκολο να πιστέψουμε ότι καταλαβαίνει την αγάπη μας. Τι λέει όμως η επιστήμη για όσα αισθάνεται;

Ένας δεσμός που μετρά χιλιάδες χρόνια

Επιστρέφουμε σπίτι μετά από μια δύσκολη μέρα και ο σκύλος μας βρίσκεται στην πόρτα, κουνώντας χαρούμενα την ουρά του. Μόλις καθίσουμε, κολλάει πάνω μας και μας κοιτάζει στα μάτια. Εμείς γνωρίζουμε ότι τον αγαπάμε. Το ερώτημα είναι αν μπορεί και εκείνος να το αντιληφθεί. Οι σκύλοι είναι οι καλύτεροί μας φίλοι και οι πιο πιστοί μας σύντροφοι. Εδώ και χιλιάδες χρόνια έχουν αναπτύξει μια ιδιαίτερη σχέση με τον άνθρωπο και είναι εξαιρετικά ικανοί να «διαβάζουν» τη συμπεριφορά, τη φωνή, τις εκφράσεις και τη διάθεσή μας. Ωστόσο, μέχρι σχετικά πρόσφατα, η επιστήμη αντιμετώπιζε με επιφύλαξη την ιδέα ότι οι σκύλοι μπορούν να αισθανθούν αγάπη. Τα δεδομένα και η έρευνα γύρω από τον δεσμό ανθρώπου και σκύλου άλλαξαν σταδιακά αυτή την εικόνα.

Οι σκύλοι κατάγονται από τους λύκους, οι οποίοι είναι κοινωνικά ζώα που ζουν σε ομάδες και δημιουργούν ισχυρούς δεσμούς μεταξύ τους. Ο κοινωνικός τους χαρακτήρας φαίνεται πως αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά που τους βοήθησαν να προσαρμοστούν στη ζωή δίπλα μας. Άλλωστε, η σχέση ανθρώπου και σκύλου δεν είναι ένα σύγχρονο φαινόμενο. Είναι ένας δεσμός που έχει διαμορφωθεί μέσα από χιλιάδες χρόνια κοινής πορείας.

Καταλαβαίνει ένας σκύλος ότι τον αγαπάμε;

Το ερώτημα είναι αν ο σκύλος μας χαίρεται απλώς επειδή μας βλέπει ή αν υπάρχει κάτι περισσότερο, κάτι που θα μπορούσαμε να περιγράψουμε ως αγάπη. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι η απάντηση πιθανότατα βρίσκεται στη συνολική συμπεριφορά του ζώου. Ένας σκύλος που αισθάνεται ασφάλεια και εμπιστοσύνη μέσα στο σπίτι αναζητά την επαφή με τον άνθρωπό του. Μπορεί να τον κοιτάζει στα μάτια, να ακουμπά το σώμα του πάνω του ή να πλησιάζει για χάδια και αγκαλιές.

Οι επιστήμονες, πάντως, είναι προσεκτικοί όταν χρησιμοποιούν τη λέξη «αγάπη» για να περιγράψουν τι νιώθει ένας σκύλος. Συχνά προτιμούν τον όρο «δεσμός», καθώς πρόκειται για κάτι που είναι ευκολότερο να μελετηθεί επιστημονικά. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι οι σκύλοι δεν βιώνουν κάτι που μοιάζει με αγάπη.

Η ωκυτοκίνη παίζει τον δικό της ρόλο

Σε αυτό το σημείο υπάρχει ένα ενδιαφέρον στοιχείο: η γνωστή ορμόνη ωκυτοκίνη. Η ωκυτοκίνη συνδέεται με την κοινωνική σύνδεση και την αίσθηση εμπιστοσύνης. Έρευνες έχουν δείξει ότι τα επίπεδα της συγκεκριμένης ορμόνης μπορούν να αυξάνονται κατά την αλληλεπίδραση ανθρώπων και σκύλων. Το εύρημα αυτό αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που έχει ενδιαφέρον όταν εξετάζεται ο ιδιαίτερος δεσμός που δημιουργείται ανάμεσα στα δύο είδη.

Το βλέμμα του σκύλου λέει πολλά

Όλοι γνωρίζουμε πόσο τρυφερό μπορεί να είναι το βλέμμα ενός σκύλου όταν μας κοιτάζει στα μάτια. Το βλέμμα αποτελεί έναν από τους τρόπους με τους οποίους δείχνει ότι θέλει επαφή. Όταν αυτό συνοδεύεται από χαλαρή στάση σώματος και ήρεμη συμπεριφορά, μπορεί να αποτελεί ένδειξη εμπιστοσύνης και σύνδεσης. Παράλληλα, όταν βρισκόμαστε κοντά στον σκύλο μας, εκείνος αισθάνεται μεγαλύτερη ασφάλεια. Έτσι, είναι πιο πρόθυμος να εξερευνήσει το περιβάλλον του ή να αντιμετωπίσει μια καινούργια κατάσταση.

Πώς δείχνει ο σκύλος την αγάπη του

Εμείς δείχνουμε την αγάπη μας στον σκύλο μας με βόλτες, χάδια, αγκαλιές, εκδρομές, λιχουδιές, παιχνίδια και φροντίδα. Ο σκύλος, από την πλευρά του, μπορεί να μας ακουμπήσει με τη μουσούδα του, να έρθει κοντά μας ή να μας κοιτάξει μέσα στα μάτια. Μπορεί επίσης να αναστενάξει ήρεμα και να χαλαρώσει δίπλα μας. Σημασία έχει και ο τρόπος με τον οποίο του μιλάμε. Πολλοί σκύλοι ανταποκρίνονται έντονα σε έναν πιο ψηλό και χαρούμενο τόνο φωνής, αυτό που συχνά αποκαλούμε «μωρουδίστικη» ομιλία.

Επιβράβευση ή φαγητό;

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα των ερευνών για τη συμπεριφορά των σκύλων αφορά τη λεκτική επιβράβευση. Για ορισμένους σκύλους, τα λόγια επιβράβευσης μπορούν να έχουν πολύ μεγάλη αξία. Ορισμένες μελέτες έχουν εξετάσει τι προτιμούν οι σκύλοι όταν καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα σε τροφή και σε επιβράβευση με άλλον τρόπο από τον άνθρωπό τους. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι αρκετοί σκύλοι εκτιμούν ιδιαίτερα τη λεκτική επιβράβευση. Αυτό εξηγεί και γιατί η θετική ενίσχυση λειτουργεί τόσο καλά στην εκπαίδευση των σκύλων.

Πώς μπορείτε να του δείξετε ότι τον αγαπάτε

Το σημαντικότερο από όλα είναι ο χρόνος που περνάμε μαζί του. Όταν δεν αλληλεπιδρούμε καθόλου μαζί του, όταν αμελούμε τις βόλτες του, όταν τον αφήνουμε για πολύ μόνο ή όταν τον μαλώνουμε, όλα αυτά δεν αποτελούν τρόπους για να του δείξουμε αγάπη. Από την άλλη πλευρά, δεν χρειάζονται ούτε ακριβά παιχνίδια ούτε πολλές λιχουδιές για να του δείξετε πόσο σημαντικός είναι για εσάς.

Μπορείτε απλώς να καθίσετε δίπλα του, να του μιλήσετε, να βγείτε μαζί μια βόλτα, να παίξετε το αγαπημένο του παιχνίδι ή να τον αφήσετε να βρίσκεται κοντά σας. Για έναν σκύλο, αυτές οι απλές στιγμές μπορούν να είναι εξαιρετικά σημαντικές. Δεν χρειάζεται κάτι περισσότερο.

Τελικά, καταλαβαίνουν οι σκύλοι ότι τους αγαπάμε;

Επιστρέφοντας στο αρχικό ερώτημα, ίσως δεν μπορούμε να γνωρίζουμε με απόλυτη βεβαιότητα αν ένας σκύλος βιώνει την αγάπη ακριβώς όπως την αντιλαμβάνεται ένας άνθρωπος. Αυτό που γνωρίζουμε, όμως, είναι ότι οι σκύλοι δημιουργούν ισχυρούς συναισθηματικούς δεσμούς με τους ανθρώπους. Αναζητούν την επαφή μαζί μας, ανταποκρίνονται στη φωνή και τη συμπεριφορά μας και φαίνεται να αισθάνονται ασφάλεια όταν βρίσκονται κοντά στους ανθρώπους που εμπιστεύονται. Έτσι, την επόμενη φορά που ο σκύλος σας θα ακουμπήσει το κεφάλι του πάνω σας ή θα σας περιμένει πίσω από την πόρτα κουνώντας με χαρά την ουρά του, ίσως δεν χρειάζεται να αναρωτηθείτε αν καταλαβαίνει ότι τον αγαπάτε.