Όταν ο σύντροφός σας ρίχνει πάντα το φταίξιμο σε εσάς: Πώς να βάλετε όρια

Ένα μικρό περιστατικό μπορεί εύκολα να εξελιχθεί σε έντονη διαφωνία όταν ένας από τους δύο συντρόφους δυσκολεύεται να αναλάβει την ευθύνη για ένα λάθος. Η συζήτηση τότε συχνά απομακρύνεται από το πραγματικό ζήτημα και μετατρέπεται σε προσπάθεια να αποδειχθεί ποιος φταίει.

Όταν η παραδοχή ενός λάθους γίνεται δύσκολη

Υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν εύκολα να πουν «έκανα λάθος», ενώ άλλοι δυσκολεύονται ακόμη και να αναλάβουν την παραμικρή ευθύνη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ευθύνη μπορεί να μεταφέρεται στον άνθρωπο που βρίσκεται απέναντί τους, πολύ συχνά στον σύντροφο ή σε κάποιο άλλο κοντινό πρόσωπο. Ο Daniel S. Lobel, Ph.D., κλινικός ψυχολόγος και επίκουρος καθηγητής Κλινικής Ψυχιατρικής στο Mount Sinai School of Medicine, εξηγεί σε άρθρο του στο Psychology Today ότι για ορισμένους ανθρώπους η παραδοχή ενός λάθους δεν αποτελεί απλώς μια δυσάρεστη στιγμή. Μπορεί να αγγίζει βαθύτερα συναισθήματα ανεπάρκειας και ευαλωτότητας. Αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα, αντί να αναλάβουν την ευθύνη, να την αποδίδουν στον άνθρωπο που βρίσκεται απέναντί τους.

Γιατί η προσπάθεια να αποδείξετε ότι έχετε δίκιο μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση

Όταν κάποιος μας κατηγορεί άδικα, είναι φυσικό να προσπαθούμε να υπερασπιστούμε τον εαυτό μας. Ωστόσο, η συγκεκριμένη αντίδραση μπορεί να οδηγήσει στο αντίθετο αποτέλεσμα όταν απέναντί μας βρίσκεται ένας άνθρωπος που μεταθέτει συστηματικά την ευθύνη. Η προσπάθεια διόρθωσης μπορεί να εκληφθεί ως επίθεση και να αυξήσει την άμυνα, τον θυμό και την ένταση. Έτσι, η αρχική διαφωνία αποκτά έναν διαφορετικό στόχο: να υπάρξει ένας «νικητής» και ένας «ηττημένος». Η σχέση μετατρέπεται από συνεργασία σε ανταγωνισμό, ενώ το αρχικό πρακτικό πρόβλημα παραμένει άλυτο.

Η συζήτηση μπορεί να στραφεί από την κατηγορία στη λύση

Η εναλλακτική που προτείνει ο ειδικός είναι η αλλαγή κατεύθυνσης της συζήτησης. Αντί να επιμένουμε στο ποιος φταίει, μπορούμε να επικεντρωθούμε στο τι μπορεί να γίνει από εδώ και πέρα. Για παράδειγμα, εάν κάποιος ξεχάσει μια υποχρέωση, το πιο λειτουργικό ερώτημα δεν είναι απαραίτητα «ποιος φταίει;», αλλά «πώς το λύνουμε τώρα;». Η διαφορά είναι σημαντική, καθώς η αναζήτηση ευθύνης μπορεί να οδηγήσει σε πόλωση, ενώ η αναζήτηση λύσης επαναφέρει το ζευγάρι σε κοινό έδαφος. Αντί οι δύο πλευρές να βρίσκονται αντιμέτωπες, προσπαθούν μαζί να διαχειριστούν ένα πρόβλημα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάποιος πρέπει να συμφωνεί με ψευδείς κατηγορίες ή να αναλαμβάνει ευθύνες που δεν του ανήκουν. Το ζήτημα είναι αν αξίζει κάθε φορά να μπει σε μια αντιπαράθεση. Στην καθημερινότητα, η μετάβαση από την κατηγορία στη λύση μπορεί να περιορίσει τον θυμό και να προστατεύσει τη σχέση από περιττή φθορά. Το ζήτημα γίνεται πιο σοβαρό όταν η συγκεκριμένη συμπεριφορά δεν εμφανίζεται περιστασιακά, αλλά αποτελεί σταθερό μοτίβο. Όταν ένας άνθρωπος χρειάζεται συνεχώς να απαλλάσσει τον εαυτό του από κάθε ευθύνη και να μετατρέπει τον σύντροφό του σε «φταίχτη», η σχέση μπορεί σταδιακά να γεμίσει θυμό και πικρία. Ο άλλος σύντροφος συχνά αναγκάζεται να σηκώνει το βάρος της αποκλιμάκωσης, κάτι που μπορεί να γίνει εξαντλητικό. Ο Δρ. Lobel επισημαίνει ότι η δυνατότητα ενός ανθρώπου να αποδέχεται τα λάθη του χωρίς να αισθάνεται ότι απειλείται απαιτεί βαθύτερη ψυχική ασφάλεια. Μια τέτοια αλλαγή συνήθως χρειάζεται χρόνο.

Τι μπορεί να βρίσκεται πίσω από την άρνηση

Η δυσκολία στην ανάληψη ευθύνης μπορεί να συνδέεται με έναν βαθύτερο φόβο: ότι το να κάνει κάποιος λάθος σημαίνει πως είναι ανεπαρκής, «ελαττωματικός» ή ανάξιος. Σε αυτές τις περιπτώσεις, σύμφωνα με τον ειδικό, η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει το άτομο να κατανοήσει τι βρίσκεται πίσω από αυτή την ευαλωτότητα και να αναπτύξει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και αντοχή απέναντι στην αποτυχία. «Αυτό θα σας βοηθήσει να αυξήσετε την αίσθηση αυτοεκτίμησης και αυτοπεποίθησής σας, ώστε να μπορείτε να ανεχτείτε άνετα να κάνετε λάθη που κάνουν όλοι οι άνθρωποι», καταλήγει.