Οι 8 αλλαγές που φέρνει ο νέος νόμος σε στέγαση και αναπηρία

Το δρόμο της εφαρμογής παίρνει το νέο πλαίσιο του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, το οποίο φέρνει αλλαγές τόσο στον τομέα της αναπηρίας όσο και στη στεγαστική πολιτική.

Οι νέες ρυθμίσεις επιχειρούν να μετατοπίσουν το βάρος από την απλή οικονομική ενίσχυση σε παρεμβάσεις που ενισχύουν την ανεξάρτητη διαβίωση, την πρόσβαση στις καθημερινές δραστηριότητες και τη δημιουργία περισσότερων επιλογών για τους πολίτες.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η ενίσχυση του θεσμού του Προσωπικού Βοηθού, ο οποίος αποκτά σταθερή χρηματοδότηση και επεκτείνεται σε ολόκληρη τη χώρα. Η ετήσια δημόσια δαπάνη για το πρόγραμμα ανέρχεται σε περίπου 50 εκατ. ευρώ, ενώ διευρύνονται και τα ηλικιακά όρια συμμετοχής. Συγκεκριμένα, το ανώτατο όριο αυξάνεται από τα 65 στα 67 έτη, ενώ σε ειδικές περιπτώσεις προβλέπεται η δυνατότητα ένταξης έως την ηλικία των 75 ετών.

Παράλληλα, για μικρούς ορεινούς και νησιωτικούς δήμους έως 5.000 κατοίκους δίνεται η δυνατότητα, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να παρέχουν υπηρεσίες προσωπικού βοηθού και συγγενικά πρόσωπα πρώτου και δεύτερου βαθμού, προκειμένου να αντιμετωπιστούν δυσκολίες που σχετίζονται με την έλλειψη διαθέσιμων επαγγελματιών.

Μόνιμο χαρακτήρα αποκτά και η Πρώιμη Παιδική Παρέμβαση, ένα πρόγραμμα που αφορά περίπου 2.000 οικογένειες με παιδιά έως έξι ετών που αντιμετωπίζουν αναπηρία, αναπτυξιακές δυσκολίες ή αυξημένη πιθανότητα εμφάνισής τους. Η παρέμβαση θα πραγματοποιείται από διεπιστημονικές ομάδες, με εξατομικευμένο σχεδιασμό και ενεργό συμμετοχή των γονέων, ώστε η υποστήριξη να ξεκινά όσο το δυνατόν νωρίτερα στη ζωή του παιδιού.

Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει και για τα άτομα με αναπηρία όρασης, καθώς δημιουργείται πρόγραμμα εκπαίδευσης νέων εκπαιδευτών κινητικότητας μέσω του Κέντρου Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών. Στόχος είναι να καλυφθεί ένα σημαντικό κενό, καθώς σήμερα για περίπου 17.000 ανθρώπους με τυφλότητα υπάρχουν μόλις εννέα εκπαιδευτές που παρέχουν εξειδικευμένη υποστήριξη.

Στον τομέα της προσβασιμότητας θεσπίζεται πρόγραμμα χρηματοδότησης παρεμβάσεων σε κατοικίες και επαγγελματικούς χώρους, ώστε τα άτομα με αναπηρία να μπορούν να διαμορφώνουν ένα πιο λειτουργικό και ασφαλές περιβάλλον. Η παρέμβαση αφορά πρακτικές αλλαγές που διευκολύνουν την καθημερινότητα και ενισχύουν την αυτονομία τους.

Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και στο στεγαστικό πεδίο, με τη δημιουργία 2.000 κοινωνικών κατοικιών σε ανενεργά στρατόπεδα. Η αξιοποίηση αυτών των χώρων εντάσσεται στην προσπάθεια αύξησης του διαθέσιμου αποθέματος κατοικιών και παροχής περισσότερων λύσεων σε πολίτες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες πρόσβασης στη στέγη.

Παράλληλα, επιταχύνονται οι διαδικασίες αλλαγής χρήσης γης και κτιρίων, επιτρέποντας την ταχύτερη μετατροπή χώρων σε κατοικίες όπου αυτό είναι πολεοδομικά εφικτό. Οι νέες κατοικίες που θα προκύπτουν από αυτές τις ρυθμίσεις δεν θα μπορούν να αξιοποιούνται για βραχυχρόνιες μισθώσεις.

Στο ίδιο πλαίσιο διευρύνεται το Πρόγραμμα Δημογραφικής Ανάπτυξης, με την ένταξη νέων περιοχών και πιο ευέλικτους όρους συμμετοχής. Μεταξύ των αλλαγών είναι η κατάργηση της υποχρέωσης ύπαρξης εργασίας πριν από τη μετεγκατάσταση, προκειμένου να μπορούν περισσότερες οικογένειες να αξιοποιήσουν τα κίνητρα του προγράμματος.

Επιπλέον, προβλέπεται φορολογική απαλλαγή για ιδιοκτήτες ακινήτων που επιλέγουν να διαθέσουν την περιουσία τους για Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης ή για σκοπούς κοινωνικής κατοικίας. Η ρύθμιση στοχεύει στην ενεργοποίηση περισσότερων ιδιωτικών ακινήτων για κοινωνικές ανάγκες, ενισχύοντας παράλληλα τις επιλογές στέγασης για ευάλωτες ομάδες.

Η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου χαρακτήρισε τις νέες παρεμβάσεις αλλαγή φιλοσοφίας στην κοινωνική πολιτική, υποστηρίζοντας ότι στόχος είναι η ενίσχυση της αυτονομίας και όχι μόνο η οικονομική στήριξη. Όπως ανέφερε, η πολιτεία περνά από ένα μοντέλο αντιμετώπισης της ανάγκης σε ένα μοντέλο που δημιουργεί περισσότερες δυνατότητες και επιλογές για τους πολίτες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, από το 2019 έως το 2026 οι δαπάνες για αναπηρικά επιδόματα αυξήθηκαν από 740 εκατ. ευρώ σε 1,25 δισ. ευρώ, ενώ σημαντική άνοδο καταγράφουν και οι χρηματοδοτήσεις για κλειστές δομές και ΚΔΑΠ ΑμεΑ. Η συνολική χρηματοδότηση των νέων δράσεων περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, 15 εκατ. ευρώ ετησίως για την Πρώιμη Παιδική Παρέμβαση, 10 εκατ. ευρώ για προγράμματα προσβασιμότητας και αντίστοιχη χρηματοδότηση για τις Μονάδες Ημιαυτόνομης Διαβίωσης.