Οι προεκτάσεις μιάς ποινής σε δύο πρώην αντιδημάρχους

Δύο αιρετοί, ένας του δήμου Θεσσαλονίκης και ο τότε ομόλογός του στο δήμο Πυλαίας-Χορτιάτη (αρμόδιοι για τη διαχείριση αδέσποτων) κρίθηκαν ένοχοι από αμέλεια και διά παραλείψεως για τον θάνατο ενός 65χρονου και τον τραυματισμό ενός 82χρονου. Τα θύματα δέχθηκαν επίθεση από αγέλη σκύλων, τον Μάρτιο του 2020, στο Ελαιόρεμα. Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο επέβαλε στους πρώην αντιδημάρχους ποινή φυλάκισης τριών ετών και εννέα μηνών -ό,τι ορίζει ο νόμος.

Στις απολογίες τους, οι δύο καταδικασθέντες πρώτα αποποιήθηκαν τις ποινικές τους ευθύνες και στη συνέχεια στράφηκαν ο ένας εναντίον του άλλου, διαφωνώντας ως προς την αρμοδιότητα στο σημείο των επιθέσεων. Η -μη κολακευτική- αντιπαράθεση οδήγησε την εισαγγελέα να επισημάνει εύστοχα ότι οι θέσεις αντιδημάρχων δεν υπάρχουν μόνο για δόξες, αλλά συνεπάγονται και ευθύνες. Καθώς στην ίδια περιοχή έχουν εντοπιστεί πλέον και λύκοι, το επόμενο παρόμοιο ατύχημα ίσως αποδειχθεί πολύ χειρότερο.

Πράγματι, οι τίτλοι δεν ταυτίζονται με τιμές. Οι τιμές αποδίδονται ως ένδειξη ευγνωμοσύνης της κοινωνίας για την ανιδιοτελή προσφορά των τιτλούχων -άρα δεν είναι καθόλου δεδομένες. Τα εκάστοτε πρόσωπα αξιοποιούνται για να προσφέρουν στο σύνολο, όχι για να απολαμβάνουν δόξα ή πλουτισμό μέσω παρανόμων μεθόδων.

Ωστόσο, στη χώρα μας η ευθύνη είναι αρεστή μόνο όταν συνεπάγεται παραγοντισμό και προβολή. Εάν συμβεί ζημιά, οι ανευθυνοϋπεύθυνοι και οι αρμοδιοαναρμόδιοι νίπτουν τας χείρας τους, ρίχνοντας οπουδήποτε αλλού το φταίξιμο. Εξαιτίας αυτής της παγιωμένης νοοτροπίας, η κοινή γνώμη έχει γίνει δύσπιστη, καθώς -εύλογα- αισθάνεται ότι το θεσμικό πλαίσιο δεν εξασφαλίζει ισονομία.

Συνεπώς, πέρα από πιθανή αυστηροποίηση των ποινών, οι ευθύνες θα πρέπει να αποδίδονται γοργά, ώστε να κρίνεται εγκαίρως και το πολιτικό προσωπικό από τους ψηφοφόρους· αυτό αποδείχθηκε περίτρανα μετά την καταιγίδα Daniel και τις ζημιές στη Θεσσαλία. Ο Κώστας Αχ. Καραμανλής ίσως να είχε μείνει εκτός κυβερνητικού ψηφοδελτίου αν είχαν διευκρινιστεί εγκαίρως όσα οδήγησαν στην τραγωδία των Τεμπών. Αντίστοιχα, η επίδοση του ΣΥΡΙΖΑ το 2019 θα μπορούσε να είναι χειρότερη αν είχαν αποκαλυφθεί νωρίτερα περισσότερα στοιχεία για το Μάτι και τον χειρισμό του. Τώρα μένει να φανεί ποιος θα την πληρώσει για τους νεκρούς και τις καταστροφές στη Γλυφάδα.

Πρέπει, ωστόσο, να ειπωθεί το εξής: οι αποδοχές όσων αναλαμβάνουν απαιτητικούς ρόλους -στους μεγάλους ΟΤΑ αλλά και στην κυβέρνηση- είναι υπερβολικά χαμηλές. Η προβλεπόμενη μηνιαία αποζημίωση δεν ανταποκρίνεται στο βάρος των υποχρεώσεών τους και, συχνά, οδηγεί σε πρόχειρη εκτέλεση των καθηκόντων τους, αφού αντιμετωπίζουν τη θέση τους ως δευτερεύουσα σε σχέση με την κύρια επαγγελματική σταδιοδρομία τους. Κι όταν μια θέση ευθύνης θεωρείται δευτερεύουσα, η πλημμελής εποπτεία των κρατικών υπηρεσιών είναι αναπόφευκτη.

Το πολιτικό σύστημα πρέπει να αντιληφθεί ότι ορισμένοι θώκοι αποτελούν αντικείμενο πλήρους απασχόλησης, αν θέλουμε να έχουμε το κεφάλι μας ήσυχο. Υπό το ισχύον -μνημονιακό- μισθολογικό καθεστώς, η ποιότητα του έργου όσων αναλαμβάνουν διοικητικές θέσεις θα συνεχίσει να υποχωρεί.