Οι νεκροί σε δρόμους κι εργοστάσια, και η κρατική ευθύνη

Το προχθεσινό αυτοκινητιστικό δυστύχημα έξω από την Τιμισοάρα, με τον απίστευτο θάνατο επτά οπαδών, βύθισε σε πένθος τον ΠΑΟΚ, τη Θεσσαλονίκη, και όλη τη χώρα. Μια εκδρομή νέων ανθρώπων που ξεκίνησε με ενθουσιασμό, κατέληξε σε τραγωδία. Οικογένειες καταστράφηκαν μέσα σε δευτερόλεπτα, σε έναν δρόμο που θεωρείται ακατάλληλος για το διευρωπαϊκό δίκτυο· σε μια Ευρώπη που ενθαρρύνει μεν την ελεύθερη μετακίνηση, χωρίς όμως να εξασφαλίζει πλήρως την ασφάλεια όσων μετακινούνται. Ο γκουρού του αντικειμένου Παντελής Τζερτζεβέλης χθες κάλυψε το θέμα από τη σκοπιά της ασφαλούς οδήγησης, αλλά και των συστημάτων προστασίας.

Σε νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης μεταφέρονται οι τραυματίες φίλαθλοι του ΠΑΟΚ

Το ερώτημα αν λειτούργησε σωστά το σύστημα lane assist είναι εύλογο. Η τεχνολογία υπόσχεται ασφάλεια, όμως η υπερβολική εξάρτηση απ’ αυτήν μπορεί να αποδειχθεί θανατηφόρα, ιδίως σε οδικά δίκτυα που δεν τηρούν τις απαιτούμενες προδιαγραφές σήμανσης και χάραξης. Το πρόβλημα δεν είναι το λογισμικό, αλλά η αδυναμία του ανθρώπινου παράγοντα να αξιολογήσει πότε η τεχνολογία μπορεί -ή δεν μπορεί- να υποκαταστήσει την κρίση του οδηγού. Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να επανεξετάσει το ισχύον πλαίσιο, προτού οι «έξυπνοι» δρόμοι αποδειχθούν πιο επικίνδυνοι με τους παλιούς.

Στη Ρουμανία, το εθνικό οδικό δίκτυο είναι κατά κοινή ομολογία τριτοκοσμικό. Στην Ελλάδα, οι οδικές υποδομές έχουν ομολογουμένως βελτιωθεί θεαματικά τις τελευταίες δεκαετίες. Οι αυτοκινητόδρομοι μας, προϊόντα δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων, κατασκευαστικά θεωρούνται από τους ασφαλέστερους της Ευρώπης. Δεν ισχύει το ίδιο για το επαρχιακό/δημοτικό δίκτυο, που ακόμη θυμίζει δεκαετία του ’80: στενοί δρόμοι με λάθος κλίσεις, απότομες στροφές, ελλιπής σήμανση, ολισθηρός ασφαλτοτάπητας, διαγραμμίσεις σχεδόν ανύπαρκτες (στα δυο τελευταία κατέχουμε πανευρωπαϊκά πρωτεία). Την ίδια στιγμή, βλέπουμε χόρτα που περιορίζουν την ορατότητα, βανδαλισμένες πινακίδες, βρώμικους ανακλαστήρες -εικόνες αποσπασματικής συντήρησης, γνωστές σε κάθε ταξιδιώτη, μα παραδόξως αόρατες για την κρατική μηχανή και για ορισμένους αναδόχους.

Σε όλη την υπόλοιπη Ευρώπη, ακόμη και στην πρώην κομμουνιστική, ειδικά μηχανήματα καθαρίζουν τακτικά τους ανακλαστήρες, τα ρείθρα και τα δίκτυα απορροής ομβρίων, αφού προηγηθούν επιθεωρήσεις. Εδώ, αυτή η βασική δραστηριότητα σπανίζει· η ευταξία των οδικών δικτύων χαρακτηρίζεται άθλια. Ωστόσο, δεν εξαντλείται στους δρόμους το πρόβλημα: οι έλεγχοι σε όλων των ειδών τις ιδιωτικές και δημόσιες εγκαταστάσεις συνήθως γίνονται -όταν γίνονται- επιδερμικά. Το κακό στη Βιολάντα, όπως και άλλα, ίσως θα μπορούσε να είχε αποτραπεί αν είχαν γίνει εγκαίρως έλεγχοι που οι κρατικές υπηρεσίες οφείλουν να πραγματοποιούν, αντί να συλλαμβάνουν υπευθύνους «εκ των υστέρων» για να δείξουν ότι ενεργούν. Οι συλλήψεις δεν θα φέρουν πίσω τις πέντε αδικοχαμένες.

Παρά το -αναμφισβήτητο- ανθρώπινο λάθος, οι ζωές που χάθηκαν τις τελευταίες ημέρες υπενθυμίζουν ότι η εξασφάλιση ασφάλειας αποτελεί στοιχειώδη κρατική ευθύνη. Δεν εξαρτάται τόσο από χρήματα ή εργαλεία, όσο από τον σεβασμό προς τον πολίτη. Στα καθ’ ημάς, η Ελληνική Δημοκρατία ευτυχώς δεν μας σκοτώνει ενεργητικά· περιστασιακά όμως μας σκοτώνει με την αδιαφορία της. Το γεγονός αυτό είναι δικαίως εξοργιστικό.