Η εκτέλεση του Άλεξ Πρέτι και το μάθημα που δεν πήραμε
Από τη Μινεάπολη ως την Αθήνα, η αστυνομική αυθαιρεσία λειτουργεί ως καθρέφτης θεσμικής κόπωσης και κοινωνικής απάθειας.
Τα πλάνα από κινητά τηλέφωνα είναι ξεκάθαρα. Ο άοπλος νεκρός ήταν μπρούμυτα στο έδαφος, ακινητοποιημένος από πολλούς μασκοφόρους πράκτορες της ICE (υπηρεσίας μετανάστευσης). Προηγουμένως είχε προσπαθήσει να βοηθήσει μια άλλη ακτιβίστρια και είχαν δεχθεί χημικά στα πρόσωπά τους. Ακόμη κι αν θεωρήθηκε απειλή, ο αριθμός των πυροβολισμών που δέχθηκε ο Άλεξ Πρέτι είναι απαράδεκτος, καθώς παραπέμπει σε εκτέλεση και όχι σε εξουδετέρωση.
«Καζάνι που βράζει» η Μινεάπολη μετά τη δεύτερη δολοφονία από την ICE (VIDEO)
Ακόμη πιο απεχθής ήταν η διαστρέβλωση των γεγονότων από το Λευκό Οίκο. Αν δεν είχαν καταγραφεί οι σκηνές από τα κινητά περαστικών, πολλοί ίσως υιοθετούσαν την εκδοχή του «εγχώριου τρομοκράτη». Να θυμίσουμε ότι ο Πρέτι είναι το δεύτερο θύμα της ICE στη Μινεσότα μέσα σε λίγες ημέρες. Είχε προηγηθεί η επίσης 37χρονη και λευκή Ρενέ Γκουντ. Τώρα γίνεται λόγος ακόμη και για επικείμενο εμφύλιο στις ΗΠΑ: ο κυβερνήτης Τιμ Γουάλτς ζήτησε από την Εθνοφρουρά της πολιτείας να αντιπαρατεθεί με τους ομοσπονδιακούς.
Πώς έφτασαν εκεί τα πράγματα; Κακή ποιότητα ανθρώπινου δυναμικού, ελλιπής εκπαίδευση, χαλαρή πειθαρχία, αλκοολισμός, χρήση ναρκωτικών, ψυχικά νοσήματα -όλα επιβαρυμένα από οικογενειακά και βιοποριστικά προβλήματα- υποσκάπτουν την αποτελεσματικότητα των σωμάτων ασφαλείας παγκοσμίως. Για εμάς, παράδειγμα οικείο υπήρξε ο θάνατος του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου από τη σφαίρα του Επαμεινώνδα Κορκονέα. Ο λάθος άνθρωπος βρέθηκε στο λάθος μέρος τη λάθος στιγμή, κι ένα παιδί έχασε τη ζωή του άδικα.
Από εκεί και πέρα, είδαμε με τα μάτια μας πώς ένα ολέθριο λάθος μπορεί να οδηγήσει σε γενικευμένο χάος. Αφού κάηκαν η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη, η χώρα παιδεύτηκε αρκετά χρόνια μέχρι να ηρεμήσει κάπως η κατάσταση.
Μέχρι στιγμής η αμερικανική Αριστερά δεν πιέζει προς τα άκρα, όπως έπραξε μετά τον θάνατο του Τζορτζ Φλόιντ (πάλι στη Μινεάπολη) το 2020. Αντίθετα, κινείται μάλλον προσεκτικά, ώστε να μην υπάρξει βίαιη κλιμάκωση (έτσι εξηγείται και το σχετικό μήνυμα Ομπάμα). Προφανώς δεν θέλει να προκαλέσει την επιρρεπή στον αυταρχισμό κυβέρνηση Τραμπ, διοργανώνοντας δυναμικές κινητοποιήσεις τύπου Black Lives Matter. Ως γνωστόν, τη χρονιά εκείνη οι ΗΠΑ, αλλά και ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, αντιμετώπισαν μεγάλη κοινωνική και φυλετική ένταση.
Στην Ευρώπη, αντιθέτως, οι διακομματικές προσπάθειες κατά κανόνα εστιάζουν στο να μην επαναληφθούν περιστατικά παράλογης αιματοχυσίας. Τα κόμματα προσπαθούν να βρουν λύσεις, αντί να καταφεύγουν σε ακρότητες του τύπου Defund the Police. Καθώς η ανθρώπινη φύση είναι ατελής, η ύπαρξη αστυνομίας και δικαστηρίων είναι αναγκαία προϋπόθεση για να λειτουργεί ομαλά μια κοινωνία.
Δυστυχώς, εδώ αποτελούμε εξαίρεση στον ευρωπαϊκό κανόνα. Το 2008 η τραγωδία αξιοποιήθηκε ως ευκαιρία για κυβερνητική αποσταθεροποίηση της κυβέρνησης Καραμανλή. Αν λοιπόν κρίνουμε κι από τα Τέμπη και όση παραπληροφόρηση τα ακολούθησε, στην Ελλάδα είθισται να γίνεται κυνική εκμετάλλευση κάθε άδικου θανάτου. Το μικροκομματικό κέρδος τίθεται πάντα υπεράνω του δημοσίου συμφέροντος.
Δεν επιτρέπεται να διασαλεύεται η τάξη και να διασπάται η κοινωνική συνοχή επειδή κάποια όργανα επιβολής του νόμου είναι ακατάλληλα για την αποστολή τους. Όσο κι αν οι πολίτες οφείλουμε να συνεργαζόμαστε με τις αρχές και να μη διατηρούμε προσβλητική στάση απέναντί τους, το κύριο βάρος της ευθύνης πέφτει σε εκείνους που κατά νόμον μπορούν να κάνουν χρήση ένοπλης βίας.
Παραμένει αμφίβολο αν η Ελλάδα έχει πάρει το μάθημά της, φροντίζοντας να εξασφαλίσει υψηλής ποιότητας αστυνομικά όργανα. Είναι αλήθεια ότι οι εκάστοτε κυβερνώντες χειρίζονται ανάλογες υποθέσεις με ικανοποιητική διαφάνεια. Τούτου λεχθέντος, το ότι συμβάντα όπως αυτά στη Μινεάπολη σπανίζουν δεν σημαίνει ότι η ΕΛ.ΑΣ. είναι καλύτερη από την ICE. Δυστυχώς, η σπανιότητα νεκρών οφείλεται συχνότερα σε δημοσιοϋπαλληλική απραξία. Όταν αστυνομεύεις με τα μάτια, δεν πρόκειται να γίνει κακό. Ούτε όμως και καλό.