Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις επιβάλλουν αμυντική σοβαρότητα
Η έντονη γεωπολιτική αστάθεια, η δημογραφική κρίση, η ασθενική οικονομία, η απαξίωση της στρατιωτικής θητείας, και το σύγχρονο εθνικό δίλημμα.
Κρίνοντας από τις πρώτες ειδήσεις, οι σχέσεις μας με την Τουρκία διανύουν ιδιαίτερα κρίσιμη φάση· η Άγκυρα δεν δείχνει πρόθυμη να παραιτηθεί από τις αναθεωρητικές βλέψεις της, προσαρμοζόμενη στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και στις ενωσιακές οδηγίες. Παράλληλα, η -μέχρι πρότινος στρατηγική- σχέση μας με τη Σαουδική Αραβία έχει διαταραχθεί μετά τη συμφωνία της Μέκκας, ενώ το Ισραήλ αντιμετωπίζει πρωτοφανή εχθρότητα ακόμη και μέσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, δηλαδή στον μεγαλύτερο υποστηρικτή του.
Αν όχι επικίνδυνη, η κατάσταση είναι οπωσδήποτε περίπλοκη. Η σημερινή Τουρκία δυστυχώς είναι αναλογικά πολύ ισχυρότερη από εκείνη του 1955 στην Κωνσταντινούπολη, του 1974 στην Κύπρο, και του 1996 στα Ίμια. Είναι ισχυρότερη όχι μόνο επειδή έχει πολύ μεγαλύτερο πληθυσμό· πλέον αποτελεί απαραίτητο εταίρο της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και διαθέτει αξιόλογη στρατιωτική παραγωγή. Μετά την ανατροπή Άσαντ, την επιβολή της επί των κουρδικών κοινοτήτων σε Ιράκ και Συρία, τη μακροχρόνια ρωσική εμπλοκή στην Ουκρανία, την επιρροή της στη Λιβύη και στα Βαλκάνια, και τους καταστροφικούς βομβαρδισμούς του Ιράν, η Γείτων έχει το προνόμιο να ατενίζει το μέλλον με εξαιρετική αισιοδοξία.
Δεν θα ήταν λοιπόν υπερβολή αν λέγαμε ότι ο χρόνος κυλά εις βάρος μας. 71 χρόνια μετά τα Σεπτεμβριανά, η Ελλάδα έχει υποστεί τα τραύματα του Αττίλα, της κατάρρευσης των γεννήσεων μετά το 1982, και της πρόσφατης κρίσης· η τελευταία μάς εξάντλησε οικονομικά, ψυχικά μα και δημογραφικά, μέσω του brain drain.
Δυστυχώς, η όποια διαθέσιμη ισχύς μας έναντι της Τουρκίας οφείλεται μάλλον στις διεθνείς ισορροπίες και στη συμμετοχή μας στην ΕΕ. Αν και ενισχυθήκαμε μετά το 2019, η αποτρεπτική ικανότητα της εθνικής οικονομίας και των ενόπλων δυνάμεών μας δεν αρκεί. Η μεταβίβαση της ευθύνης πόντισης του Great Sea Interconnector (GSI) στους Γάλλους σίγουρα δεν ανεβάζει το ηθικό μας. Εδώ να τονίσουμε ότι συμμαχίες μεταξύ κρατών χωρίς κοινά σύνορα σπάνια συνεπάγονται κοινή πολεμική δράση.
Παρά τους καθησυχασμούς των πολιτικών, τα προβλήματα είναι γενικά γνωστά. Η πεποίθηση πολλών νέων μας ότι δεν έχουμε σημαντικές ελπίδες απέναντι στην Τουρκία εν πολλοίς αποδίδεται σε προσωπικά βιώματά τους. Ανάλογα βιώματα έχει η μεγάλη πλειοψηφία Ελλήνων πενηντάρηδων, καθώς ο τρόπος εκτέλεσης της θητείας θεωρούνταν παράλογος ήδη από τη δεκαετία του ‘90. Πάντως σήμερα ισχύει και κάτι ακόμη: με τις επαγγελματικές προσδοκίες τους να μειώνονται, αντίστοιχα μειώνεται και η φιλοπατρία τους, σε έναν κόσμο χωρίς σύνορα. Οι πατεράδες τους υπήρξαν σαφώς πιο αισιόδοξοι.
Συνεπώς, η νεολαία είναι απρόθυμη να στρατευθεί για 9-12 μήνες, ώστε να διαβιεί σε αδεια στρατόπεδα, συντηρώντας απαρχαιωμένες υποδομές και συστήματα. Οπλικά συστήματα που συνήθως έχουν μικρότερες ψηφιακές δυνατότητες από τα κινητά τηλέφωνα και τα gadgets των νεοσύλλεκτων. Είναι σχεδόν αδύνατο να αντιληφθούν την αξία της θητείας όταν δαπανούν τον χρόνο τους σε αγγαρείες και σκοπιές, ενώ εκπαιδεύονται ελάχιστα στα όπλα και στη μάχη.
Καθώς η εξ ανατολών απειλή εντείνεται και η Ευρώπη παραλύει, η κυβέρνηση καλείται να επιλέξει για τη χώρα. Είτε θα φινλανδοποιηθεί, με όσα συνεπάγεται η επιλογή τούτη, είτε θα αντιμετωπίσει την άμυνα με σοβαρότητα. Και σοβαρότητα δεν σημαίνει απλώς μεγαλεπήβολα προγράμματα αμυντικών προμηθειών. Σημαίνει επίσης follow on suport για ό,τι αγοράζεται. Σημαίνει μεγάλες ποσότητες όπλων μακρού πλήγματος σε έδαφος, θάλασσα και αέρα. Σημαίνει υψηλές δυνατότητες ηλεκτρονικών παρεμβολών. Σημαίνει έξυπνα πυρομαχικά, συχνά χαμηλού κόστους. Σημαίνει ικανοποιητική εγχώρια πολεμική βιομηχανία. Σημαίνει αξιόμαχη ντόπια εφεδρεία στα σύνορα. Και κυρίως σημαίνει στρατιώτες-πολίτες, με ατομικό εξοπλισμό σύγχρονο και όχι του Β’ ΠΠ και του Βιετνάμ. Μέχρι τώρα, αυτό που βλέπουμε είναι πανάκριβες αγορές, και περίσσιο τουρκικό θράσσος.