«Κύριε, να σας κάνω μια ερώτηση;»

Η παραπάνω φράση ξαφνιάζει όσους την ακούν για πρώτη φορά· τι ερώτηση θέλει άραγε να κάνει ένα άγνωστο, θλιμμένο αγοράκι 10-11 ετών, στις 12:00 το βράδυ;

Το συγκεκριμένο παιδί επαιτεί, και έχει διδαχθεί να προσεγγίζει αγνώστους με αυτόν τον τρόπο. Αυτό και τα υπόλοιπα αδέρφια του -πρέπει να είναι 3 ή 4 συνολικά- περιδιαβαίνουν τους δρόμους του κέντρου ζητιανεύοντας, ακόμη και τις καθημερινές. Τα παιδιά τούτα πολύ δύσκολα θα πάνε σχολείο την επομένη και, αν πάνε, πολύ δύσκολα θα αποκομίσουν κάτι ουσιαστικό από εκεί. Το πιο πιθανό είναι πως θα περάσουν μόνο λίγες ώρες, ώσπου να ξαναβγούν στο νυχτοκάματο.

Οι -ελάχιστοι πλέον- τακτικοί θαμώνες των καφέ και εστιατορίων του κέντρου γνωρίζουν τα παιδιά και έχουν πάψει να τους δίνουν χρήματα. Αντί αυτού, τα παροτρύνουν να επιστρέψουν σπίτι τους και να κοιμηθούν. Νιώθοντας οίκτο, οι περισσότεροι Θεσσαλονικείς, όπως φυσικά και οι τουρίστες, τους προσφέρουν λίγα ψιλά. Δυστυχώς, δίνοντάς τους χρήματα, τα βγάζουν στον δρόμο και το επόμενο, και το μεθεπόμενο, και το παραμεθεπόμενο βράδυ, ενώ ταυτόχρονα τα κρατούν μακριά από τη δημόσια εκπαίδευση. Πρόκειται για περίπτωση όπου η φιλανθρωπία βλάπτει αντί να ωφελεί. Αυτός άλλωστε είναι ο λόγος για τη διάδοση και τη διαιώνιση του φαινομένου: τα 4 αδέλφια δεν είναι μόνα.

Light εικόνες Τρίτου Κόσμου στη Θεσσαλονίκη και σε άλλα μέρη της Ελλάδας, που στα μάτια ορισμένων ίσως να φαντάζουν και ως τουριστική ατραξιόν. Πρόκειται για εικόνες που πιο σπάνια καταγράφονται στην Αθήνα και που είναι σχεδόν ανύπαρκτες στα ιστορικά κέντρα των μεγάλων βαλκανικών πόλεων. Το εν λόγω φαινόμενο είναι απλώς αδιανόητο στη Δυτική Ευρώπη· εδώ προστίθεται στην υπόλοιπη επαγγελματική επαιτεία, μόνιμα εγκατεστημένη σε κεντρικούς δρόμους και σε φανάρια. Σε επαιτεία κατά κανόνα ελεγχόμενη από οργανωμένα κυκλώματα.

Πραγματικά προκλητική η απάθεια των αρμόδιων αρχών. Προκλητικό το πόσο αδιαφορούν για την έκθεση παιδιών σε κίνδυνο από παιδεραστές, εμπόρους ναρκωτικών και συνομηλίκους τους ληστές. Είναι προκλητικό το πόσο αδιαφορούν για το μέλλον αυτών των μικρών παιδιών, που ήδη εκτίθενται σε μια ζωή παρανομίας, στο κοινωνικό περιθώριο.

Αν τύχει να ερωτηθούν σχετικά, αστυνομικοί, δικαστικοί και κοινωνικοί λειτουργοί μεταφέρουν οπουδήποτε αλλού τις ευθύνες. Πάντως ομονοούν στην άποψη ότι για την απαράδεκτη αυτή κατάσταση ευθύνεται το δαιδαλώδες και ελλιπές θεσμικό πλαίσιο. Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και οι δημοτικές αρχές, δηλώνοντας εντελώς αναρμόδιες, παρά τις όποιες δομές τους. Όλοι οι τυπικά εμπλεκόμενοι οχυρώνονται πίσω από το γράμμα του νόμου. Συνήθως αδιαφορούν για το πνεύμα αλλεπάλληλων νόμων, αφιερωμένων στην προστασία των παιδιών και στη στήριξή τους, ώστε να γίνουν σωστοί άνθρωποι. Οι τυπικά εμπλεκόμενοι ενεργούν με λογική ευθυνόφοβου γραφειοκράτη, όχι άξιου κρατικού λειτουργού.

Τα 4 αδέρφια συνεχίζουν να περιπλανώνται στους δρόμους της Θεσσαλονίκης. Με -έστω προσποιητή- ευγένεια προσπαθούν να μαζέψουν λίγα χρήματα, για να τα παραδώσουν σε όσους τα βγάζουν στο πεζοδρόμιο. Μετά από λίγα χρόνια θα έχουν περάσει σε άλλα επίπεδα, πολύ πιθανώς εγκληματικά. Θα έχουν πια χάσει την ευκαιρία τους, διότι κάποιοι αρμόδιοι δεν ενδιαφέρθηκαν ποτέ να κάνουν αυτό για το οποίο είναι αρμόδιοι.