Το εμβόλιο που… μηδενίζει τον καρκίνο του τραχήλου!

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό The Lancet, η Αγγλία καταγράφει ήδη εντυπωσιακά αποτελέσματα από τον εμβολιασμό κατά του HPV…

Στις γυναίκες ηλικίας 20-24 ετών που εμβολιάστηκαν πλήρως ως έφηβες, δεν υπήρξε ούτε ένας θάνατος από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας μεταξύ 2020 και 2024! Συνολικά, ο εμβολιασμός έχει συνδεθεί με περίπου 200 λιγότερους θανάτους μέχρι το τέλος του 2024, με τις μεγαλύτερες μειώσεις να παρατηρούνται ακριβώς στις ηλικίες που έλαβαν το εμβόλιο νωρίς. Πρόκειται για την πρώτη εθνική απόδειξη (βλ εδω) ότι ο μαζικός εμβολιασμός δεν μειώνει μόνο τα κρούσματα, αλλά σώζει ζωές από καρκίνο, επιβεβαιώνοντας ότι η προστασία έρχεται γρηγορότερα από ό,τι περίμεναν πολλοί.

Η ελληνική πραγματικότητα

Στη χώρα μας η εικόνα είναι διαφορετική, το εμβόλιο κατά του HPV εντάχθηκε στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών το 2008, αρχικά για κορίτσια 12-15 ετών, και παρέχεται δωρεάν μέσω του δημόσιου συστήματος υγείας. Η ένταξή του έγινε ύστερα από συστάσεις της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών και στήριξη από την επιστημονική κοινότητα, σε μια περίοδο που το εμβόλιο ήταν ακόμα σχετικά νέο παγκοσμίως. Με τα χρόνια το πρόγραμμα εξελίχθηκε και από το 2022 άρχισε να περιλαμβάνει και τα αγόρια, αναγνωρίζοντας ότι ο HPV προκαλεί καρκίνους και σε άνδρες, ενώ παράλληλα ενισχύει την ανοσία της αγέλης. Σήμερα, σύμφωνα με τις επίσημες συστάσεις του Υπουργείου Υγείας και του ΕΟΔΥ για το 2025-2026, το εμβόλιο συνιστάται για αγόρια και κορίτσια από 9-11 ετών, με δυνατότητα αναπλήρωσης μέχρι τα 18. Για τις ηλικίες 15-18 ετών η αποζημίωση παραμένει πλήρης μέχρι το τέλος του 2025, ενώ για ορισμένες ομάδες ενηλίκων υψηλού κινδύνου υπάρχουν επίσης συστάσεις. Η εμβολιαστική κάλυψη στην Ελλάδα έχει βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια, αλλά παραμένει σε μέτρια επίπεδα. Μελέτες που βασίζονται σε δεδομένα από την Εθνική Ηλεκτρονική Βάση Συνταγογράφησης δείχνουν ότι για παιδιά 9-15 ετών, το ποσοστό έναρξης εμβολιασμού στα κορίτσια αυξήθηκε από περίπου 35% το 2022 σε 41% το 2024, ενώ η πλήρης κάλυψη μέχρι τα 15 χρόνια φτάνει περίπου στο 52%. Στα αγόρια η πρόοδος είναι πιο έντονη μετά την ένταξή τους στο πρόγραμμα, με το ποσοστό έναρξης να ανεβαίνει από 11% σε 31% την ίδια περίοδο. Παρά τη βελτίωση, η κάλυψη απέχει ακόμα από τους φιλόδοξους στόχους του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου, και αυτό αποτελεί το μεγαλύτερο στοίχημα για τα επόμενα χρόνια.

Η Θεσσαλονίκη πιο μπροστά

Ας μην ξεχνάμε ότι σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος ορισμένων επιστημόνων υπήρξε καθοριστικός. Ο Θεόδωρος Αγοραστός, ομότιμος καθηγητής Μαιευτικής και Γυναικολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Έρευνας και Αντιμετώπισης του Ιού των Θηλωμάτων, είναι από τους ανθρώπους που έδωσαν τις δικές τους μάχες για την υιοθέτηση και την προώθηση του εμβολίου στη χώρα. Από τα πρώτα χρόνια, όταν το εμβόλιο ήταν ακόμα υπό συζήτηση, ο Αγοραστός ανέλαβε πρωτοβουλίες ενημέρωσης, πραγματοποίησε μελέτες για την αποδοχή του από γονείς και νέους στην Ελλάδα, και εργάστηκε συστηματικά για να πείσει τόσο την ιατρική κοινότητα όσο και τους αρμόδιους φορείς για την αξία του. Μέσα από διαλέξεις, δημοσιεύσεις και τη δράση της Εταιρείας HPV, συνέβαλε ουσιαστικά ώστε η Ελλάδα να εντάξει έγκαιρα το εμβόλιο στο εθνικό πρόγραμμα και να επεκτείνει σταδιακά τις συστάσεις και στα αγόρια. Μέχρι στιγμής στην Ελλάδα δεν έχουν καταγραφεί ακόμα τόσο καθαρές και πρώιμες μειώσεις θανάτων όπως στην Αγγλία, κυρίως επειδή οι πρώτες εμβολιασμένες γενιές είναι ακόμα σχετικά νέες και ο καρκίνος του τραχήλου έχει μακρά περίοδο επώασης. Ωστόσο, η βάση έχει τεθεί. Με την αύξηση της κάλυψης, την ένταξη των αγοριών και τον συνδυασμό με τακτικό προσυμπτωματικό έλεγχο, η χώρα μπορεί να ακολουθήσει το παράδειγμα άλλων ευρωπαϊκών κρατών και να δει στα επόμενα χρόνια σημαντική μείωση τόσο στα κρούσματα όσο και στους θανάτους.

Έρευνα σε 46.000.000 άτομα με covid19 για να διαπιστωθεί η ασφάλεια των εμβολίων!