Παθήσεις των ματιών χωρίς κανένα σύμπτωμα – Απειλούν σιωπηλά την όραση

Κατακόρυφη αύξηση παρουσιάζει η καθυστέρηση στη διάγνωση σοβαρών οφθαλμολογικών παθήσεων, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου η κατάσταση θεωρείται αναστρέψιμη ή αντιμετωπίσιμη. Όσο, όμως, μια πάθηση προχωρά χωρίς την κατάλληλη θεραπεία, μειώνονται οι πιθανότητες πλήρους αποκατάστασης της όρασης και αυξάνεται ο κίνδυνος επιπλοκών.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Όρασης, που τιμάται φέτος στις 8 Οκτωβρίου, η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία (ΕΟΕ) υπενθυμίζει ότι η προστασία της όρασης ξεκινά από την πρόληψη. Πολλές οφθαλμικές παθήσεις μπορούν να εξελίσσονται για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να προκαλούν εμφανή συμπτώματα.

Οι παθήσεις που απειλούν την όραση

Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), τουλάχιστον 2,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι σε ολόκληρο τον κόσμο αντιμετωπίζουν διαταραχή της κοντινής ή της μακρινής όρασης. Από αυτούς, σχεδόν οι μισοί έχουν απώλεια όρασης που θα μπορούσε να είχε προληφθεί, ενώ σημαντικό ποσοστό δεν έχει επισκεφθεί γιατρό προκειμένου να αντιμετωπίσει το πρόβλημά του. Το γλαύκωμα, ο καταρράκτης, η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας και η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια συγκαταλέγονται στις βασικές παθήσεις που απειλούν την όραση.

Με βάση τα ίδια στοιχεία, σε παγκόσμιο επίπεδο καταγράφονται περίπου:

• 94 εκατομμύρια περιπτώσεις απώλειας όρασης λόγω καταρράκτη.
• 88,4 εκατομμύρια λόγω μη διορθωμένων διαθλαστικών σφαλμάτων.
• 8 εκατομμύρια λόγω ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας.
• 7,7 εκατομμύρια λόγω γλαυκώματος.
• 3,9 εκατομμύρια λόγω διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας.

Οι συγκεκριμένες παθήσεις δεν έχουν όλες την ίδια πρόγνωση. Ακόμη και όταν μια οφθαλμολογική πάθηση μπορεί να αντιμετωπιστεί, η καθυστέρηση στη διάγνωση και τη θεραπεία είναι δυνατό να επιτρέψει στη νόσο να εξελιχθεί και να αυξήσει τον κίνδυνο μόνιμων βλαβών. Η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη αντιμετώπιση μπορούν, σε αρκετές περιπτώσεις, να αποτρέψουν ή να περιορίσουν την απώλεια όρασης.

Δεν περιμένουμε το σύμπτωμα

Ένα από τα σημαντικότερα μηνύματα της Ελληνικής Οφθαλμολογικής Εταιρείας είναι ότι ο οφθαλμολογικός έλεγχος δεν θα πρέπει να πραγματοποιείται μόνο όταν εμφανιστεί κάποιο σύμπτωμα. Πολλές παθήσεις των ματιών μπορούν να εξελίσσονται για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να προκαλούν εμφανείς ενοχλήσεις. Έτσι, ένας άνθρωπος μπορεί να θεωρεί ότι βλέπει φυσιολογικά, ενώ την ίδια στιγμή μπορεί να έχει ήδη ξεκινήσει μια παθολογική διαδικασία, η οποία, εάν δεν εντοπιστεί εγκαίρως, είναι δυνατό να οδηγήσει σε σημαντική ή ακόμη και μόνιμη απώλεια όρασης. Η απώλεια της όρασης μπορεί, μάλιστα, να εξελίσσεται αργά και να μην γίνεται εύκολα αντιληπτή, ιδιαίτερα όταν τα δύο μάτια δεν επηρεάζονται στον ίδιο βαθμό. Για αυτόν τον λόγο, ο προληπτικός έλεγχος αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η συχνότητά του καθορίζεται ανάλογα με την ηλικία, το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό, αλλά και την παρουσία παραγόντων κινδύνου, όπως η επαγγελματική έκθεση.

Ποιοι χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή

Ιδιαίτερη σημασία έχει ο προληπτικός έλεγχος κατά την παιδική ηλικία. Η έγκαιρη αναγνώριση διαθλαστικών ανωμαλιών, αμβλυωπίας, στραβισμού και άλλων προβλημάτων όρασης είναι καθοριστική, καθώς η φυσιολογική ανάπτυξη της όρασης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την έγκαιρη αντιμετώπισή τους. Στους ηλικιωμένους, από την άλλη πλευρά, αυξάνεται η συχνότητα παθήσεων όπως ο καταρράκτης, το γλαύκωμα και η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας. Αυτό καθιστά τον τακτικό οφθαλμολογικό έλεγχο ακόμη πιο σημαντικό. Συστηματική παρακολούθηση χρειάζονται και οι άνθρωποι που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη, υπέρταση και άλλα χρόνια νοσήματα. Ορισμένα συστηματικά νοσήματα μπορούν να επηρεάσουν και τους οφθαλμούς, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών, όπως η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Όρασης, η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία υπογραμμίζει ότι η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη θεραπεία μπορούν να αλλάξουν την πορεία μιας οφθαλμικής πάθησης και να συμβάλουν καθοριστικά στη διατήρηση της όρασης.