Ιλαρά: Αύξηση 40% στα κρούσματα σε παιδιά κάτω των 5 ετών παγκοσμίως

Αύξηση κατά 40% στα εκτιμώμενα κρούσματα ιλαράς σε παιδιά κάτω των πέντε ετών παγκοσμίως καταγράφηκε μέσα σε τέσσερα χρόνια, σύμφωνα με νέα διεθνή μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Medicine. Τα στοιχεία αποτυπώνουν την ανατροπή της προόδου που είχε σημειωθεί επί δεκαετίες στην αντιμετώπιση της νόσου, η οποία μπορεί να προληφθεί με τον εμβολιασμό.

Σύμφωνα με την ΑΠΕ-ΜΠΕ, οι ερευνητές εκτιμούν ότι το 2023 νόσησαν από ιλαρά 15,6 εκατομμύρια παιδιά ηλικίας κάτω των πέντε ετών, έναντι 11,1 εκατομμυρίων το 2019. Την ίδια περίοδο, οι εκτιμώμενοι θάνατοι αυξήθηκαν από περίπου 105.000 σε 118.000.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από τη διεθνή ερευνητική ομάδα Global Burden of Disease, με τη συμμετοχή του Ινστιτούτου Μετρήσεων και Αξιολόγησης της Υγείας (IHME) του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον. Οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα για τα κρούσματα, τους θανάτους και την εμβολιαστική κάλυψη σε 204 χώρες και επικράτειες, για την περίοδο 1990-2023.

Η υποχώρηση της εμβολιαστικής κάλυψης

Από το 1990 έως το 2019, τα κρούσματα ιλαράς σε παιδιά κάτω των πέντε ετών είχαν μειωθεί σχεδόν κατά 80% παγκοσμίως, ενώ η θνησιμότητα είχε περιοριστεί κατά περίπου 90%. Ωστόσο, μετά το 2020, η τάση αυτή αντιστράφηκε, καθώς οι διαταραχές που προκάλεσε η πανδημία στα προγράμματα εμβολιασμού συνέβαλαν στη δημιουργία κενών προστασίας.

Η παγκόσμια εμβολιαστική κάλυψη με την πρώτη δόση του εμβολίου κατά της ιλαράς αυξήθηκε από 67,2% το 1990 σε 83,6% το 2019, αλλά υποχώρησε στο 81% το 2023.

Αντίθετα, η κάλυψη με τη δεύτερη δόση συνέχισε να βελτιώνεται, φτάνοντας το 71,4% το 2023, από 68,4% το 2019. Παρά την αύξηση, σημαντικό ποσοστό παιδιών εξακολουθεί να μην έχει ολοκληρώσει τον εμβολιασμό του.

Περισσότερα από 23 εκατομμύρια βρέφη χωρίς την πρώτη δόση

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της μελέτης, 23,7 εκατομμύρια βρέφη δεν έλαβαν την πρώτη δόση του εμβολίου κατά της ιλαράς το 2023. Πρόκειται για περίπου 1,7 εκατομμύρια περισσότερα βρέφη σε σύγκριση με το 2019.

Η μεγαλύτερη επιβάρυνση εντοπίζεται σε περιοχές με περιορισμένους υγειονομικούς πόρους. Περίπου τα μισά βρέφη που δεν εμβολιάστηκαν βρίσκονταν στην υποσαχάρια Αφρική, ενώ περίπου το 20% στη νότια Ασία.

Ο αναπληρωτής καθηγητής Μπεν Σαρτόριους, από το Ινστιτούτο Frazer του Πανεπιστημίου του Κουίνσλαντ, συνέδεσε την αύξηση των κρουσμάτων με τις διαταραχές που προκάλεσε η πανδημία στα συστήματα υγείας, στη χρηματοδότηση και στην εφαρμογή των εμβολιαστικών προγραμμάτων.

Όπως υπογράμμισε, απαιτείται άμεση δράση για την αποκατάσταση των τακτικών εμβολιασμών και την ενίσχυση των συστημάτων υγείας, ώστε να διασφαλίζεται υψηλή εμβολιαστική κάλυψη ακόμη και σε περιόδους κρίσης.

Κίνδυνος επανεμφάνισης και στις ανεπτυγμένες χώρες

Παρότι οι χώρες με χαμηλότερα εισοδήματα αντιμετωπίζουν το μεγαλύτερο βάρος της νόσου, οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η ιλαρά μπορεί να επανεμφανιστεί και σε ανεπτυγμένες χώρες, όταν υπάρχουν κενά στην ανοσία του πληθυσμού.

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, οι επιστήμονες τονίζουν την ανάγκη ενίσχυσης των τακτικών εμβολιασμών, κάλυψης των παιδιών που δεν έλαβαν τις προβλεπόμενες δόσεις και καλύτερης προετοιμασίας των υγειονομικών υπηρεσιών για την αντιμετώπιση νέων εξάρσεων.

Οι εκτιμήσεις της μελέτης βασίζονται στη στατιστική ανάλυση πολλαπλών πηγών δεδομένων και δεν αφορούν αποκλειστικά εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα. Ωστόσο, σύμφωνα με τους ερευνητές, αναδεικνύουν την ανάγκη διατήρησης υψηλής εμβολιαστικής κάλυψης απέναντι σε μια ιδιαίτερα μεταδοτική νόσο που μπορεί να προληφθεί αποτελεσματικά με τον εμβολιασμό.