Η δίμηνη διακοπή της δωρεάν συνταγογράφησης του Mounjaro αφήνει χιλιάδες ασθενείς στον «αέρα»

Το προσωρινό τέλος της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης «πάγωσε» τη χορήγηση του φαρμάκου για την παχυσαρκία, προκαλώντας αναστάτωση σε όσους βρίσκονται ήδη σε θεραπεία και αβεβαιότητα για το πώς θα συνεχιστεί το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ».

Η παχυσαρκία αποτελεί σήμερα μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τα δημόσια συστήματα υγείας, με τους ειδικούς να επισημαίνουν ότι πρόκειται για μια χρόνια νόσο που απαιτεί συνεχή παρακολούθηση και μακροχρόνια θεραπευτική αντιμετώπιση. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η απόφαση για προσωρινή παύση της δωρεάν συνταγογράφησης του Mounjaro μέσω του προγράμματος «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία σε χιλιάδες πολίτες που βασίζονταν στη συγκεκριμένη θεραπεία για να συνεχίσουν την προσπάθειά τους.

Η αναστολή αφορά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, καθώς στις 30 Ιουνίου ολοκληρώθηκε ο κύκλος χρηματοδότησης του προγράμματος από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Μέχρι να ολοκληρωθούν οι διοικητικές και οικονομικές διαδικασίες που απαιτούνται για τη μετάβαση στη νέα περίοδο, δεν εκδίδονται νέες συνταγές μέσω των συμβεβλημένων ενδοκρινολόγων, ενώ η επανέναρξη έχει προγραμματιστεί για την 1η Σεπτεμβρίου.

«Βρέθηκα ξαφνικά να πρέπει να πληρώσω εκατοντάδες ευρώ» – Η εμπειρία ασθενούς που έμεινε χωρίς θεραπεία

Πίσω από τους αριθμούς και τις ανακοινώσεις του υπουργείου βρίσκονται άνθρωποι που καλούνται να διαχειριστούν μια θεραπεία η οποία δεν μπορεί εύκολα να διακοπεί. Ένας από αυτούς μίλησε αποκλειστικά στο TheOpinion, περιγράφοντας πώς μια συνταγή που είχε εκδοθεί νόμιμα πριν από τη λήξη του προγράμματος δεν μπόρεσε τελικά να εκτελεστεί, με αποτέλεσμα να βρεθεί αντιμέτωπος με ένα κόστος που, όπως λέει, αδυνατεί να καλύψει.

Ο ίδιος ακολουθεί θεραπεία με τη μέγιστη δόση του Mounjaro, η οποία είναι απαραίτητη για την περίπτωσή του λόγω του ιδιαίτερα υψηλού δείκτη μάζας σώματος. Όπως εξηγεί, όταν ενημερώθηκε ότι η συνταγή του δεν μπορούσε πλέον να εκτελεστεί, βρέθηκε μπροστά στο δίλημμα είτε να διακόψει την αγωγή είτε να καταβάλει από την τσέπη του αρκετές εκατοντάδες ευρώ για να συνεχίσει.

«Δεν είναι ένα φάρμακο που μπορείς απλώς να σταματήσεις επειδή τελείωσε ένα πρόγραμμα. Η θεραπεία έχει συγκεκριμένη πορεία και απαιτεί σταδιακή προσαρμογή των δόσεων. Ξαφνικά βρέθηκα να πρέπει να βρω χρήματα που δεν είχα προγραμματίσει να διαθέσω», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Ο ίδιος υποστηρίζει ακόμη ότι είχε ήδη αντιμετωπίσει δυσλειτουργίες κατά την ένταξή του στο πρόγραμμα. Παρότι είχε ξεκινήσει τη θεραπεία ιδιωτικά και είχε ήδη προχωρήσει σε υψηλότερες δόσεις, κατά την πρώτη του επίσκεψη σε δημόσια δομή τού ζητήθηκε να επανεκκινήσει από τη χαμηλότερη δοσολογία, όπως προέβλεπε το πρωτόκολλο. Αυτό, όπως περιγράφει, τον ανάγκασε να αγοράσει επιπλέον σκευάσματα προκειμένου να μη διακοπεί η θεραπευτική του πορεία.

Σήμερα, η αβεβαιότητα αφορά το πώς θα καλυφθεί το μεταβατικό διάστημα μέχρι την επανέναρξη του προγράμματος. Σύμφωνα με όσα του μετέφερε ο θεράπων ιατρός του, μία πιθανή λύση είναι η ιδιωτική αγορά του φαρμάκου, ώστε να αραιώσουν προσωρινά οι ενέσεις μέχρι να αποκατασταθεί η συνταγογράφηση. Πρόκειται όμως για μια επιλογή που, όπως σημειώνει, δεν είναι οικονομικά εφικτή για όλους.

Η επιστημονική κοινότητα αντιμετωπίζει με προβληματισμό τη συγκεκριμένη εξέλιξη

Η αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ενδοκρινολογικής Εταιρείας, Βασιλική Βασιλείου, μιλώντας στο TheOpinion, χαρακτήρισε το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» μια σημαντική πρωτοβουλία για την αντιμετώπιση της νοσογόνου παχυσαρκίας, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η πρόωρη διακοπή του δημιουργεί σοβαρά ζητήματα για αρκετούς ασθενείς.

«Το πρόγραμμα της δωρεάν χορήγησης αυτών των φαρμάκων ήταν αναμφίβολα μια θετική δράση. Ωστόσο, από την πρώτη στιγμή γνωρίζαμε ότι η διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής, ιδιαίτερα σε ασθενείς με νοσογόνο παχυσαρκία, μπορεί να οδηγήσει σε ανάκτηση μέρους ή ακόμη και του συνόλου του βάρους που έχει χαθεί, ειδικά όταν δεν υπάρχει συνεχής υποστήριξη. Η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας δεν βασίζεται μόνο στο φάρμακο, αλλά απαιτεί παράλληλα διαιτολογική παρακολούθηση, καθοδήγηση για άσκηση και μακροχρόνια υποστήριξη ώστε να διατηρηθεί το θεραπευτικό αποτέλεσμα», σημειώνει.

Όπως εξηγεί, το μεγαλύτερο πρόβλημα αφορά τους ασθενείς που εντάχθηκαν στο πρόγραμμα τους τελευταίους μήνες λειτουργίας του. «Η αρχική πρόβλεψη ήταν για οκτάμηνη θεραπευτική παρέμβαση. Ωστόσο, επειδή το πρόγραμμα πήρε διαδοχικές παρατάσεις, υπήρξαν ασθενείς που ξεκίνησαν ακόμη και τον Ιούνιο. Αυτό σημαίνει ότι αρκετοί έχουν λάβει μόλις μία ή δύο δόσεις και σήμερα βρίσκονται σε αδιέξοδο».

Η ίδια επισημαίνει ότι, προς το παρόν, οι γιατροί δεν μπορούν να συνταγογραφήσουν το φάρμακο μέσω του προγράμματος, ενώ δεν έχουν λάβει επίσημες οδηγίες για τον τρόπο με τον οποίο θα συνεχιστεί η θεραπεία των συγκεκριμένων ασθενών.

«Αυτό δημιουργεί εύλογη ανησυχία. Οι ασθενείς αυτοί μπορεί να επηρεαστούν αρνητικά, να ανακτήσουν το βάρος που είχαν ήδη χάσει, ενώ στην πλειονότητά τους δεν έχουν τη δυνατότητα να καλύψουν ιδιωτικά το υψηλό κόστος της θεραπείας», τονίζει.

Κλείνοντας, η κ. Βασιλείου υπογραμμίζει ότι η επιστημονική κοινότητα αντιμετωπίζει με προβληματισμό τη συγκεκριμένη εξέλιξη. «Θεωρούμε ότι θα έπρεπε να έχει διασφαλιστεί εξαρχής η πλήρης χρηματοδότηση για όλη τη διάρκεια της προβλεπόμενης θεραπείας, ώστε οι ασθενείς που εντάχθηκαν στο πρόγραμμα να μπορέσουν να την ολοκληρώσουν χωρίς διακοπές.»

Τι είναι το Mounjaro και γιατί θεωρείται σημαντικό στη θεραπεία της παχυσαρκίας

Το Mounjaro, με δραστική ουσία την τιρζεπατίδη, αποτελεί μία από τις νεότερες φαρμακευτικές θεραπείες για τη διαχείριση της παχυσαρκίας και του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Χορηγείται μία φορά την εβδομάδα με υποδόρια ένεση και δρα ταυτόχρονα σε δύο ορμονικούς μηχανισμούς που σχετίζονται με τον έλεγχο της όρεξης, του κορεσμού και του σακχάρου.

Οι διεθνείς κλινικές μελέτες έχουν δείξει ότι μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική απώλεια σωματικού βάρους όταν συνδυάζεται με αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες και τη φυσική δραστηριότητα. Για τον λόγο αυτό τα τελευταία χρόνια έχει αποτελέσει βασικό θεραπευτικό εργαλείο για άτομα με σοβαρή παχυσαρκία, ιδιαίτερα σε όσους παρουσιάζουν υψηλό δείκτη μάζας σώματος ή συνοδά νοσήματα.

Ωστόσο, πρόκειται για μια θεραπεία που απαιτεί σταδιακή αύξηση της δοσολογίας και συνεχή ιατρική παρακολούθηση. Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι δεν αποτελεί ένα «φάρμακο αδυνατίσματος», αλλά μέρος μιας ολοκληρωμένης αντιμετώπισης μιας χρόνιας νόσου.

Πώς λειτουργούσε το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ»

Η δωρεάν χορήγηση του Mounjaro εντάχθηκε στο Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το πρόγραμμα απευθυνόταν σε άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία, δηλαδή σε πολίτες με δείκτη μάζας σώματος άνω του 40 ή από 37 έως 40 όταν συνυπήρχαν σοβαρές παθήσεις που σχετίζονται με το αυξημένο βάρος.

Η διαδικασία προέβλεπε αρχικά αξιολόγηση από δημόσια δομή υγείας, ολοκλήρωση των απαραίτητων εξετάσεων και στη συνέχεια μηνιαία συνταγογράφηση από συμβεβλημένους ενδοκρινολόγους. Η θεραπεία είχε διάρκεια έως οκτώ μήνες, ενώ παράλληλα οι συμμετέχοντες παρακολουθούνταν από τους θεράποντες ιατρούς τους ώστε να ελέγχεται η πορεία της απώλειας βάρους αλλά και η συνολική κατάσταση της υγείας τους. Για πολλούς ασθενείς, το πρόγραμμα αποτέλεσε τη μοναδική δυνατότητα πρόσβασης σε μια θεραπεία που υπό κανονικές συνθήκες κοστίζει αρκετές εκατοντάδες ευρώ τον μήνα.

Γιατί σταμάτησαν οι συνταγές τον Ιούλιο και τον Αύγουστο

Η αναστολή της συνταγογράφησης δεν σχετίζεται με ζητήματα ασφάλειας του φαρμάκου ούτε με νέες επιστημονικές οδηγίες. Σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας, η παύση οφείλεται αποκλειστικά στην ολοκλήρωση της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης και στη μεταβατική περίοδο που απαιτείται μέχρι να ενεργοποιηθεί η νέα φάση του προγράμματος, η οποία θα χρηματοδοτείται με διαφορετικό τρόπο και προβλέπεται να διαρκέσει έως το 2030.

Το υπουργείο έχει ανακοινώσει ότι από τον Σεπτέμβριο το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» θα συνεχιστεί κανονικά, με νέες εκδόσεις παραπεμπτικών και συνέχιση των δράσεων πρόληψης. Παρ’ όλα αυτά, το δίμηνο κενό έχει δημιουργήσει σοβαρά πρακτικά προβλήματα στους ασθενείς που βρίσκονται ήδη σε θεραπεία, καθώς πολλοί καλούνται να καλύψουν μόνοι τους το κόστος της αγωγής ή να περιμένουν μέχρι την επανεκκίνηση του προγράμματος.

Η εξέλιξη αυτή έχει πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις, καθώς για αρκετούς η ξαφνική οικονομική επιβάρυνση είναι απαγορευτική, ενώ η διακοπή μιας θεραπείας που βρίσκεται σε εξέλιξη δημιουργεί εύλογη ανασφάλεια για τη συνέχεια.

Τι σημαίνει η διακοπή μιας τέτοιας θεραπείας

Οι γιατροί επισημαίνουν ότι κάθε αλλαγή στη θεραπεία με τιρζεπατίδη πρέπει να γίνεται αποκλειστικά υπό ιατρική παρακολούθηση. Η διακοπή δεν θεωρείται επείγον περιστατικό ούτε προκαλεί σύνδρομο στέρησης, ωστόσο μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην αποτελεσματικότητα της αγωγής.

Μετά τη διακοπή του φαρμάκου μειώνεται σταδιακά η δράση του στον έλεγχο της όρεξης και του αισθήματος κορεσμού, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο επανάκτησης του χαμένου βάρους. Κλινικές μελέτες έχουν δείξει ότι σημαντικό ποσοστό ασθενών ανακτά μέρος των κιλών που έχασε όταν η θεραπεία διακοπεί, ιδιαίτερα εάν δεν συνοδεύεται από συστηματική παρακολούθηση, διατροφική υποστήριξη και αλλαγές στον τρόπο ζωής.

Παράλληλα, η θεραπεία βασίζεται στη σταδιακή αύξηση της δοσολογίας ώστε να περιορίζονται οι γαστρεντερικές ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως η ναυτία ή οι έμετοι. Για τον λόγο αυτό οποιαδήποτε επανεκκίνηση ή τροποποίηση του σχήματος γίνεται μόνο κατόπιν αξιολόγησης από τον θεράποντα ιατρό και όχι με πρωτοβουλία του ίδιου του ασθενούς.

Τι θα ισχύσει από τον Σεπτέμβριο

Το Υπουργείο Υγείας έχει διαβεβαιώσει ότι το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» δεν καταργείται αλλά εισέρχεται σε νέα φάση από την 1η Σεπτεμβρίου 2026, με ορίζοντα λειτουργίας έως το 2030.

Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, οι πολίτες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα θα συνεχίσουν να έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες πρόληψης και στις προβλεπόμενες παροχές, ενώ η μετάβαση αφορά κυρίως την αλλαγή του χρηματοδοτικού σχήματος μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης.

Ωστόσο, για όσους βρίσκονται ήδη σε θεραπεία, το δίμηνο κενό εξακολουθεί να αποτελεί ένα πρακτικό πρόβλημα. Ακόμη και αν η θεραπεία συνεχιστεί από το σημείο όπου είχε διακοπεί, αρκετοί ασθενείς εκφράζουν ανησυχία για το κόστος που καλούνται να επωμιστούν ενδιάμεσα αλλά και για το κατά πόσο η διακοπή μπορεί να επηρεάσει την πορεία που είχαν μέχρι σήμερα.

Η υπόθεση αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα που αφορά τις χρόνιες παθήσεις και τη συνέχεια της θεραπείας. Όταν μια φαρμακευτική αγωγή εξαρτάται από ένα πρόγραμμα με συγκεκριμένη ημερομηνία λήξης, ακόμη και μια προσωρινή διακοπή μπορεί να δημιουργήσει αβεβαιότητα, οικονομική πίεση και εύλογη ανησυχία στους ασθενείς. Η επανεκκίνηση του «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» τον Σεπτέμβριο αναμένεται να δώσει λύση, ωστόσο για όσους βιώνουν σήμερα το μεταβατικό αυτό διάστημα, το βασικό ζητούμενο παραμένει η απρόσκοπτη συνέχιση μιας θεραπείας που αποτελεί μέρος της καθημερινότητάς τους.