Θεσσαλονίκη: Σε δημόσια διαβούλευση η πρόταση για την ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων
Στο επίκεντρο η σύνδεση 20 μνημείων και αρχαιολογικών χώρων με το ιστορικό κέντρο - Τι περιλαμβάνει ο σχεδιασμός
theopinion 
Σε δημόσια διαβούλευση βρίσκεται η αρχιτεκτονική πρόταση που απέσπασε το πρώτο βραβείο στον Αρχιτεκτονικό Διαγωνισμό Ιδεών για την Ενοποίηση Αρχαιολογικών Χώρων και Μνημείων της Θεσσαλονίκης, με στόχο τη δημιουργία ενός ενιαίου δικτύου πολιτιστικών διαδρομών μέσα στον αστικό ιστό.
Η περιοχή παρέμβασης εκτείνεται από την οδό Αγγελάκη έως την 26ης Οκτωβρίου και από την Ολυμπιάδος έως τη Λεωφόρο Νίκης, με την Εγνατία Οδό να αποτελεί τον βασικό άξονα σύνδεσης. Στον σχεδιασμό εντάσσονται επίσης οι σταθμοί του Μετρό που βρίσκονται στην περιοχή, καθώς και η ζώνη της Άνω Πόλης, των Βυζαντινών Τειχών και της Ακρόπολης.
Οι τέσσερις κατευθύνσεις
Οι παρεμβάσεις κινούνται σε τέσσερις βασικούς άξονες.
- Ο πρώτος αφορά την ήπια κινητικότητα και την προσβασιμότητα, με πεζοδρομήσεις, ποδηλατικές διαδρομές και καλύτερη σύνδεση με το Μετρό, ενώ προβλέπεται και μέριμνα για την πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία.
- Ο δεύτερος αφορά την εικόνα του δημόσιου χώρου, με αναβάθμιση του περιβάλλοντος των μνημείων, φωτισμό ανάδειξης, ενιαίο σύστημα σήμανσης και ενίσχυση του αστικού πρασίνου.
- Παράλληλα, προτείνονται πολιτιστικές διαδρομές που θα συνδέουν τα μνημεία και θα αναδεικνύουν τις διαφορετικές ιστορικές περιόδους της πόλης, από την αρχαιότητα και τη ρωμαϊκή εποχή έως τη βυζαντινή και οθωμανική κληρονομιά και τα νεότερα χρόνια.
- Οι επεμβάσεις προβλέπεται να έχουν κοινά χαρακτηριστικά, ώστε αντίστοιχες λύσεις να μπορούν να εφαρμοστούν σταδιακά και σε άλλες διαδρομές και μνημεία της Θεσσαλονίκης.
Τα 20 μνημεία που μπαίνουν υποχρεωτικά στον σχεδιασμό
Στον διαγωνισμό έχουν οριστεί 20 μνημεία και αρχαιολογικοί χώροι που πρέπει να συμπεριληφθούν στον σχεδιασμό. Μεταξύ αυτών είναι ο Ναός των Αγίων Αποστόλων, ο Πύργος Αναγλύφου – Τοπ Χανέ, η Συναγωγή Μοναστηριωτών, ο αρχαιολογικός χώρος στον σταθμό Μετρό «Βενιζέλου», το Γιαχουντί Χαμάμ, η Αρχαία Αγορά με την Κρυπτή Στοά και το Ωδείο, η Πλατεία Αριστοτέλους και το Μπέη Χαμάμ.
Στη λίστα περιλαμβάνονται ακόμη το Αλατζά Ιμαρέτ, ο Άγιος Δημήτριος και το Γενί Χαμάμ, ο σταθμός Μετρό «Αγίας Σοφίας», η Παναγία Αχειροποίητος, ο Ναός της Αγίας Σοφίας και η Κατακόμβη, ο Λευκός Πύργος, η Πλατεία Ιπποδρομίου, το Ανάκτορο του Γαλερίου και το Οκτάγωνο, η Ροτόντα και η Αψίδα του Γαλερίου, ο Ναός Αγίου Παντελεήμονα, τα Κοιμητήρια Ευαγγελίστριας και το Ισλαχανέ.
Παράλληλα, στον ευρύτερο σχεδιασμό μπορούν να ενταχθούν και άλλα σημεία ιστορικού και αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος, όπως τα Ανατολικά Τείχη, η Αγορά Μοδιάνο, το Κόκκινο Σπίτι, η Αρμένικη Εκκλησία, τα Λουτρά Φοίνιξ – Πασά Χαμάμ, ο Ρωμαϊκός Ναός στην Πλατεία Αντιγονιδών, το Φρούριο Βαρδαρίου, οι Κήποι του Πασά και η Λιταία Πύλη. Η καταληκτική ημερομηνία υποβολής προτάσεων στις 17 Οκτωβρίου.
Διαμόρφωση ενός ενιαίου, λειτουργικού και αισθητικά αναβαθμισμένου πλέγματος μνημείων
Να σημειωθεί ότι, σε δηλώσεις της η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη στη Θεσσαλονίκη είχε τονίσει μεταξύ άλλων ότι, «η Θεσσαλονίκη διαθέτει ένα μοναδικό και πολυεπίπεδο πολιτιστικό απόθεμα, από ελληνιστικά και ρωμαϊκά κατάλοιπα έως τα βυζαντινά, οθωμανικά, εβραϊκά και νεότερα μνημεία, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια απολύτως προσαρμοσμένη προσέγγιση. […] Η διαμόρφωση ενός ενιαίου, λειτουργικού και αισθητικά αναβαθμισμένου πλέγματος μνημείων, το οποίο θα ενσωματώνεται αρμονικά στη σύγχρονη ζωή της πόλης, βελτιώνοντας την προσβασιμότητα και την καθημερινή εμπειρία κατοίκων και επισκεπτών, είναι ο στόχος του έργου. Ο πολιτισμός δεν αποτελεί μόνο στοιχείο ταυτότητας και προβολής, αλλά βασικό παράγοντα κοινωνικής συνοχής και ποιοτικής αναβάθμισης του δημόσιου χώρου».
Σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, η ανάπτυξη του έργο βασίζεται σε ένα σύγχρονο και πολυδιάστατο θεωρητικό πλαίσιο, συνδυάζοντας τη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς με τις αρχές της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης, της πολιτισμικής ταυτότητας και της κοινωνικά δίκαιης αστικής αναγέννησης.
Ένα αίτημα χρόνων παίρνει «σάρκα και οστά»
Η συζήτηση για την ενοποίηση των μνημείων στη Θεσσαλονίκη ξεκίνησε το φθινόπωρο του 2004 και εντάθηκε στις αρχές του 2005, με το «όραμα δεκαετιών» -όπως το χαρακτήρισε η υπουργός πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη- να υλοποιείται 20 χρόνια μετά.
