Ανάπλαση ΔΕΘ: Ποιες οι νέες διεκδικήσεις της Επιτροπής Δημοψηφίσματος για το πάρκο των 120 στρεμμάτων

Στην επόμενη… πίστα, που αφορά στην πίεση για όσο το δυνατόν μεγαλύτερη εξασφάλιση πραγματικού πρασίνου στο λεγόμενο μητροπολιτικό πάρκο που θα αναπτυχθεί στο χώρο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ), περνά η Οργανωτική Επιτροπή Δημοψηφίσματος για τη ΔΕΘ (ΟΕΔ).

Σε συνέντευξη τύπου που παραχωρήθηκε σήμερα, οι δημοτικοί σύμβουλοι της αντιπολίτευσης στο δήμο Θεσσαλονίκης, Νίκος Νικήσιανης και Μιχάλης Τρεμόπουλος, και ο καθηγητής Νίκος Φωτίου, μέλη της πρωτοβουλίας, μοιράστηκαν τους προβληματισμούς τους για την έωλη θεσμικά, όπως τη χαρακτήρισαν, μετατροπή του χώρου σε πράσινο και την παράλληλη εξασφάλιση της βιωσιμότητας του εκθεσιακού φορέα.

Αναγνωρίζοντας ως σημαντική κατάκτηση των πολιτών την ακύρωση του αρχικού σχεδίου ανάπλασης, το οποίο προέβλεπε την κατασκευή πέντε μεγάλων κτιρίων, εξήγησαν ότι η όλη διαδικασία μπαίνει πλέον σε φάση «μάχης χαρακωμάτων», με σκοπό την εξασφάλιση όσο το δυνατόν καλύτερων αποτελεσμάτων με βάση τους στόχους τους.

Πάρκο ή ιδιωτικός χώρος με περίφραξη;

Όπως εξήγησαν τα μέλη της Επιτροπής, τα 120 στρέμματα αδόμητης έκτασης που παρουσιάζονται ως μελλοντικό μητροπολιτικό πάρκο θα μπορούν στην πραγματικότητα να λειτουργήσουν ως ιδιωτικός, περιφραγμένος χώρος, υπό τον έλεγχο και την εκμετάλλευση της ΔΕΘ-Helexpo.

Το δικαίωμα αυτό δόθηκε, εξήγησαν, από τη διοίκηση του δήμου Θεσσαλονίκης, η οποία αποδέχθηκε την παραχώρηση μίας σειράς δημοτικών εκτάσεων 12 στρεμμάτων εντός του οικοπέδου της ΔΕΘ πριν αναθεωρηθεί το ισχύον Ειδικό Πολεοδομικό Σχεδίου (ΕΠΣ), το οποίο επέτρεπε μεγαλύτερη δόμηση στο χώρο.

Επικαλούμενη τη μελέτη για την αναθεώρηση του ΕΠΣ, που ακόμα εκκρεμεί, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η έκταση εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως χώρος Κεντρικών Λειτουργιών Πόλης και όχι ως ενιαίος χώρος πρασίνου. Επισημαίνει ότι ο τα 120 στρέμματα χωρίζονται σε πέντε τομείς, οι οποίοι προβλέπεται να διαχωρίζονται με περιφράξεις, ενώ ο «καθαρός» χώρος πρασίνου περιορίζεται σε μόλις 86 στρέμματα, κατανεμημένα σε δύο ξεχωριστά τμήματα.

Παράλληλα, σύμφωνα με τη μελέτη, η ΔΕΘ θα μπορεί να χρησιμοποιεί αποκλειστικά το συγκεκριμένο χώρο, ακόμη και να απαγορεύει προσωρινά την πρόσβαση του κοινού, για την εξυπηρέτηση των εκθεσιακών της δραστηριοτήτων. Επιπλέον, η προβλεπόμενη μέγιστη δόμηση ανέρχεται σε 78.000 τ.μ., αφήνοντας, κατά την Επιτροπή, περιθώρια για μεγαλύτερη οικοδομική ανάπτυξη από αυτήν που παρουσιάζει η διοίκηση της ΔΕΘ.

Βασική διεκδίκηση της Επιτροπής πλέον θα είναι να αναθεωρηθεί οριστικά το ΕΠΣ και να απεμποληθεί ο χαρακτήρας των Κεντρικών Λειτουργιών Πόλης υπέρ ενός ακινήτου με ξεκάθαρες χρήσεις πρασίνου και μόνο, πέραν των οριοθετημένων κτιρίων της νέας ΔΕΘ και του Βελλιδείου. «Αν δεν αναθεωρηθεί το ΕΠΣ, θα μπορούν μελλοντικά να διεκδικήσουν το χτίσιμο επιπλέον τετραγωνικών, ακόμα και αφού γίνει το πάρκο. Και με τις Κεντρικές Λειτουργίες Πόλης θα έχουμε εστιατόρια, εκθέσεις, χώρους συνάθροισης, χώρους στάθμευσης, χώρους πολιτισμός. Αυτό που βλέπουμε είναι άλλη μια οπισθοχώρηση σε σχέση με όσα είχε κατακτήσει ο δήμος στο παρελθόν με τέσσερις δικαστικές αποφάσεις, ήδη από 1954. Χάνουν το χαρακτήρα τους ακόμα και τα παρτέρια 14 στρεμμάτων πού έχει χαρακτηρίσει η ίδια η ΔΕΘ ως χώρους πρασίνου. Όλο αυτό είναι κάτι που μπορεί να προσβληθεί δικαστικά, και επιφυλασσόμαστε για μια τέτοια κίνηση», μετέφερε ο κ. Τρεμόπουλος.

Αίτημα της ΟΕΔ από εδώ και πέρα θα είναι να επιστρέψει αδαπανώς απο το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο (Υπερταμείο) στο δημοσιο η έκταση, με μοχλό πίεσης τη συμμετοχή του δήμου στο ΔΣ της ΔΕΘ-Helexpo, και να γίνει η συνδιαχείρισή της από τον ίδιο, μαζί με άλλους φορείς της κοινωνίας και της τοπικής αυτοδιοίκησης, όπως γίνεται σε πολεις σαν τη Βαρκελωνη, τη Φρανκφούρτη και την Κολωνία.

Οι σκληρές επιφάνειες και οι «βαριές» χρήσεις που προβλέπει ο διαγωνισμός του έργου

Αντίστοιχες ενστάσεις διατύπωσαν οι παρευρισκόμενοι και για τις τεχνικές προδιαγραφές του διαγωνισμού, τις οποίες είχε παρουσιάσει αναλυτικά το TheOpinion. Αυτές προβλέπουν εκτεταμένες τσιμεντοστρωμένες και σκληρές επιφάνειες χωρίς χώμα, περιορισμένο αριθμό δέντρων, περίφραξη ύψους τουλάχιστον δύο μέτρων, μεγάλους χώρους για εμπορικές συναυλίες και εκδηλώσεις, καθώς και υποδομές εστίασης και αναψυχής.

«Με βάση αυτά που είδαμε ως τώρα, μιλάμε πρακτικά για μία άυλη με τσιμέντο και σκληρές επιφάνειες στο μεγαλύτερο μέρος του κοινόχρηστου χώρου. Τα δεντρά μπαίνουν διακοσμητικά, σε τακτικές αποστάσεις, όπως σε πεζοδρόμια και αλέες, και όχι σε λογική αστικού δάσους. Το πλάτος των δρόμων θα είναι από 10 έως 15 μετρά, φαρδιοί δηλαδή όσο η Αγγελάκη! Προβλέπεται ρητά, επίσης, ότι μεγάλο μέρος του χώρου θα παραδοθεί σε εμπορικές χρήσεις. Στο χώρο πλάι στην οδό Αγγελάκη προβλέπεται να γίνονται εμπορικές εκθέσεις, στην 3ης Σεπτεμβρίου μεγάλες συναυλίες και στην Πύλη της ΧΑΝΘ φεστιβάλ γαστρονομίας, με την ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων», σχολίασε ο κ. Νικήσιανης.

Απαντώντας σε ερώτηση του TheOpinion για το ποιες από αυτές τις χρήσεις θα μπορούσαν να διαπραγματευτούν ως συμβατές με το πάρκο που οραματίζονται, εξήγησε:

«Είμαστε υπέρ ήπιων χρήσεων αθλητισμού και πολιτισμού, που εξασφαλίζουν το δημόσιο συμφέρον. Για αυτόν το λόγο έχουμε ζητήσει και τη διατήρηση του θερινού κινηματογράφου που λειτουργεί τώρα στο οικόπεδο, για τον οποίο δεν υπάρχει επίσης καμία εξασφάλιση ακόμα».

Φόβοι για τη βιωσιμότητα της ΔΕΘ στη νέα εποχή

«Αρκεί η ανακαίνιση του “μαγαζιού”;», αναρωτήθηκε σκωπτικά ο κ. Φωτίου, σχολιάζοντας τα κατά πολύ μειωμένα τετραγωνικά που προβλέπονται για εκθεσιακούς χώρους στο νέο σχέδιο.

Όπως εξήγησαν τα μέλη, η δική τους πρόταση, που προέβλεπε τη μεταφορά της ΔΕΘ εκτός κέντρου για μεγαλύτερη… άπλα, ήταν ο μόνος τρόπος για να εξασφαλιστεί και η οικονομική βιωσιμότητα του εκθεσιακού φορέα, που δέχεται μεγάλο ανταγωνισμό από την Αθήνα, το Βελιγράδι και τη Σόφια.

«Παρά τις θριαμβολογίες της νέας διοίκησης, με βάση στοιχεία του 2025 από το ΓΕΜΗ, βρίσκουμε κατακόρυφη πτώση των κερδών. Ακόμα δεν έχουμε δει ούτε μελέτη σκοπιμότητας ούτε επιχειρηματικό πλάνο για το μέλλον της ΔΕΘ μετά την ανάπλαση, που θα έχει στη διάθεσή της μόλις 29.500 τμ εκθεσιακών χώρων έναντι περίπου 60.000 σήμερα», συμπλήρωσε ο κ. Φωτίου.

Η εκκρεμότητα της Αγίας Φωτεινής

Στη συνέντευξη συζητήθηκε και το ζήτημα του χώρου του πρώην συνοικισμού Αγία Φωτεινή, στον οποίο υπάρχουν σήμερα εγκαταλελειμμένες κατοικίες του στρατού. Στόχος της διοίκησης, βάσει των όσων είχε δηλώσει ο δήμαρχος Στέλιος Αγγελούδης, ήταν αυτή η έκταση να «κουμπώσει» ως χώρος πρασίνου με το γειτονικό ακίνητο της ΔΕΘ.

Ωστόσο, πρόσφατα υπήρξαν αναφορές για τη δημιουργία ενός προπιονητηρίου-Sports & Wellbeing Park από την ΚΑΕ Άρης, ακριβώς δίπλα στο Αλεξάνδρειο Μέλαθρο (Παλαί Ντε Σπορ).

«Αυτό το υπόλειμμα της Αγίας Φωτεινής, που είχε αναφέρει η διοίκηση ότι το διεκδικεί, είναι χαρακτηρισμένος χώρος πρασίνου με Βασιλικό Διάταγμα ήδη από το 1934. Δεν έχουμε συζητήσει επίσημα το θέμα του προπονητηρίου, γιατί ακόμα δεν έχει υπάρξει κάτι επίσημα καταγεγραμμένο. Αλλά εννοείται πως είμαστε κατά στο να δοθεί ακόμα ένα φιλέτο σε ιδιωτική χρήση. Προς το παρόν υπάρχει η διεκδίκηση να περιέλθει η Αγιά Φωτεινή από το ΥΕΘΑ στο δήμο. Ας γίνει αυτό και μετά θα συζητήσουμε και για το τι χρήσεις μπορεί να έχει αυτός ο χώρος –εννοείται πάντα δημοσίου συμφέροντος, όχι ιδιωτικές», σχολίασε ο κ. Τρεμόπουλος.

Τα επόμενα βήματα και η επιδίωξη πολιτικής στήριξης από την ΟΕΔ

Για το επόμενο διάστημα, εκκρεμούν η περιβαλλοντική και η συγκοινωνιακή μελέτη, για τις οποίες θα πρέπει να γνωμοδοτήσει το δημοτικό συμβούλιο. Εκκρεμούν, επίσης, δύο προσφυγές στο ΣτΕ από πέντε δημοτικούς συμβούλους του δήμου και την ΟΕΔ.

Κοινώς, έχουμε ακόμα μέλλον για το όλο project, υπογράμμισαν τα μέλη, που αναμένεται να ασκήσουν πίεση ώστε η διοίκηση Υπερταμείου και ΔΕΘ-Helexpo να προσέλθουν στο δημοτικό συμβούλιο για να μοιραστούν τα οικονομικά τους στοιχεία και το όποιο business plan.

Τέλος, μεγαλύτερη δημοσιοποίηση αναμένεται να λάβει το ζήτημα και σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο, αφού η ΟΕΔ πραγματοποιεί συναντήσεις με τα περισσότερα κόμματα της αντιπολίτευσης, μεταξύ άλλων, το ΣΥΡΙΖΑ, την ΕΛΑΣ, τη Νέα Αριστερά, την Ελπίδα για τη Δημοκρατία και την Πλεύση Ελευθερίας.