Πασχάλης Αραμπατζής στο TheOpinion: «Αισθάνομαι πως έχω βρεθεί προσκεκλημένος αρκετές φορές στη ζωή μου σε ένα… “Δείπνο Ηλιθίων”»

Η Metropolitan Productions παρουσιάζει το «Δείπνο Ηλιθίων», σε μετάφραση Νικολέτας Κοτσαηλίδου και σκηνοθεσία Πασχάλη Αραμπατζή, στη σκηνή του METROPOLITAN: The Urban Theater.

Στην κωμωδία καταστάσεων του Francis Veber, «Δείπνο Ηλιθίων», το γέλιο λειτουργεί ως «καθρέφτης» ενός βαθύτερου κοινωνικού ερωτήματος: ποιος κατέχει, δικαιωματικά, τον τίτλο του «ηλιθίου» σε αυτήν την ιδιότυπη αναμέτρηση; Αυτός που επιλέγει να χλευάζει ή εκείνος που γίνεται το αντικείμενο του χλευασμού;

Εσύ, με τη σειρά σου, θα πραγματοποιούσες ένα… «Δείπνο Ηλιθίων»; Αν ναι, έχεις σκεφτεί ποιους θα καλούσες σε αυτό;

Πασχάλη, συνδυάζονται το στρατηγικό-διοικητικό κομμάτι, που έχεις αναλάβει, με το καλλιτεχνικό;

Πάντα, όταν ασχολούμουν με κάποια παράσταση, είχα παράλληλα και μια πιο επιχειρηματική τάση· παρακολουθούσα, δηλαδή, και τα διαδικαστικά κομμάτια. Οπότε, η ανάθεση της καλλιτεχνικής διεύθυνσης του θεάτρου δεν ήταν τελείως παράταιρη.

Η αλήθεια είναι πως, συχνά, αυτά τα δύο συγκρούονται μεταξύ τους, αλλά δεν είναι ανέφικτο να συνδυαστούν. Είναι σημαντικό να σκέφτεσαι κατά πόσο ένα εγχείρημα είναι σωστό επιχειρηματικά και, ταυτόχρονα, να μην επιτρέπεις να αλλοιωθεί η καλλιτεχνική του ουσία. Αυτή κρατά ζωντανή τη δημιουργία.

Σκηνοθετείς, λοιπόν, το «Δείπνο Ηλιθίων» και το… «σερβίρεις» με τη βοήθεια ενός θιάσου που αποτελείται από νέους ηθοποιούς.

Το «Δείπνο Ηλιθίων» είναι ένα πάρα πολύ γνωστό έργο. Το επέλεξα, γιατί νομίζω ότι, το τελευταίο διάστημα, ο θεατρικός κόσμος έφυγε από την κωμωδία. Το ρεπερτόριο των περισσότερων θεάτρων απαρτίζεται, πλέον, από παραστάσεις δράματος.

Το κοινό, όμως, φαίνεται πως έχει ανάγκη και να διασκεδάσει, να ψυχαγωγηθεί. Έτσι, επιλέξαμε μια ιστορία, μέσα από την οποία θέλουμε κι εμείς να πούμε κάτι…

Ως ένα από τα θέατρα της Θεσσαλονίκης, προσπαθούμε να στηρίζουμε με οποιονδήποτε τρόπο τον τόπο μας. Θεωρώ ότι η πόλη έχει «γυρίσει την πλάτη της» πολλές φορές στους νέους καλλιτέχνες. Φέτος, στο συνολικό πρόγραμμα του θεάτρου παρουσιάζουμε δουλειές νέων καλλιτεχνών. 

Η συγκεκριμένη δουλειά με έχει κάνει πολύ χαρούμενο. Είμαι ευγνώμων που «αναμετρήθηκα» με αυτό το έργο. Οι πέντε ηθοποιοί, με τους οποίους συνεργάζομαι, έχουν μια απίστευτη φρεσκάδα.

Το έργο στηλιτεύει την έπαρση, την κοινωνική υποκρισία και την ανάγκη κάποιων ανθρώπων να νιώθουν ανώτεροι. Πώς βλέπεις αυτό το σενάριο σήμερα;

Παρότι υφίσταται το politically correct και υποτίθεται πως προχωράμε μπροστά, στην πραγματικότητα θεωρώ ότι κάνουμε πολλά βήματα πίσω προς τον συντηρητισμό.

Πλέον, είναι πολύ εύκολο να κρατήσουμε ένα κινητό στα χέρια και να γράψουμε την άποψή μας, να χαρακτηρίσουμε έναν άνθρωπο και μάλιστα με άκομψο τρόπο. Η «ανθρωποφαγία» έχει ενισχυθεί ακόμα περισσότερο. Γενικότερα, στη φύση μας, υπερισχύει μια… ανωτερότητα, η οποία καλύπτει τις προσωπικές μας ανασφάλειες. Πολλές φορές συμβαίνει ασυναίσθητα, χωρίς να υπάρχει κακή πρόθεση.

Όταν, για παράδειγμα, θα μπούμε το πρωί στο αυτοκίνητο και κάποιος θα στρίψει χωρίς να ανάψει φλας, ξέρουμε πώς θα (κακο)χαρακτηρίσουμε αυτόν τον άνθρωπο. Δεν γνωρίζουμε, όμως, ποια είναι η ιστορία και τα προβλήματά του, τις αντιφάσεις του, τι του συνέβη εκείνο το πρωινό που, καταλάθος, προσπέρασε μια πινακίδα σήμανσης.

Με τις λέξεις «έξυπνος» και «ηλίθιος» σχολιάζουμε συμπεριφορές. Σε σημεία, όλοι έχουμε υπάρξει έξυπνοι. Αυτό, βέβαια, μπορεί να αντιστραφεί. Δεν πρέπει να υποτιμούμε ανθρώπους και καταστάσεις. Είναι ένα κομμάτι που πραγματεύεται πολύ έντονα και το έργο.

Ο μεγαλοεκδότης Πιερ με την παρέα του καλούν σε δείπνο ανθρώπους που θεωρούν ηλίθιους, με σκοπό να σπάσουν πλάκα μαζί τους. Μέχρι που ο «ηλίθιος», Φρανσουά Πινιόν, φέρνει μια τελείως διαφορετική κατάσταση από αυτήν που ανέμεναν. Ξαφνικά, λοιπόν, αναθεωρείς για το ποιος είναι πραγματικά «έξυπνος» και ποιος «ηλίθιος» σε αυτήν την παράσταση.

Όταν θα αρχίσουμε να εστιάζουμε περισσότερο στα καλά, θα σταματήσει η ανάγκη μας να προκαλούμε πόνο στους άλλους. Θα σταματήσουν όλα αυτά που λερώνουν τις σελίδες της ζωής μας.

Ποιους θα προσκαλούσες στο δικό σου «Δείπνο Ηλιθίων»;

Να σου πω την αλήθεια, δεν το έχω σκεφτεί. Νομίζω πως δεν θα οργάνωνα ένα τέτοιο «δείπνο». Αν θεωρήσω ότι μια συμπεριφορά είναι ηλίθια, ανάρμοστη, θα το συζητήσω αμέσως.

Πιάνοντάς το, όμως, από μια καλλιτεχνική πλευρά, αν έπρεπε να καλέσω κάποιον σε ένα τέτοιου τύπου δείπνο, θα ήταν αρκετοί πολιτικοί.

Εσύ, ένιωσες ότι έχεις βρεθεί σε μια αντίστοιχη συνθήκη;

Αισθάνομαι πως έχω βρεθεί προσκεκλημένος αρκετές φορές στη ζωή μου σε ένα… «Δείπνο Ηλιθίων».

Πληροφορίες

«Δείπνο Ηλιθίων», του Francis Veber

METROPOLITAN: The Urban Theater (Λεωφ. Βασιλίσσης Όλγας 65 & Φλέμινγκ 2, Θεσσαλονίκη)

Ημέρες και ώρες παραστάσεων: Παρασκευή & Σάββατο στις 21:00, Κυριακή στις 19:00

Εισιτήρια: 16€ κανονικό, 13€ μειωμένο (φοιτητών, ανέργων, ΑμεΑ)

Ηλεκτρονική προπώληση εισιτηρίων: more.com

Διάρκεια: 100 λεπτά (με δεκάλεπτο διάλειμμα)

Ταυτότητα παράστασης

Κείμενο: Francis Veber

Μετάφραση: Νικολέτα Κοτσαηλίδου

Σκηνοθεσία: Πασχάλης Αραμπατζής

Μουσική – Στίχοι: Σταυρίνα Κωνσταντίνου

Σκηνογραφική & Ενδυματολογική επιμέλεια: Ιφιγένεια Μανώλα – Πασχάλης Αραμπατζής

Φωτισμοί: Αλέξανδρος Σαραφόπουλος

Γραφιστικός σχεδιασμός: Playwalk

Φωτογραφίες & Βίντεο: Εύη Μαυρομάτη

Επικοινωνία: Λία Κεσοπούλου

Παραγωγή: Metropolitan Productions

Διανομή (με αλφαβητική σειρά)

Βασίλης Βακάλης (Φρανσουά Πινιόν)

Κατερίνα Γανδά (Κριστίν Μπροσάν & Μαρλέν Σασέρ)

Βαγγέλης – Ραφαήλ Καλλίτσογλου (Πιερ Μπροσάν)

Γιώργος Μιχαλάκος (Δρ Σορμπιέρ & Λυσιέν Σεβάλ)

Τάσος Ταλιανίδης (Πωλ Λεμπλάν)