Παλατάκι: Στη ΔΕΘ η επόμενη ημέρα του Κυβερνείου – Το σχέδιο με ορίζοντα το 2028

Στο επίκεντρο της παρουσίας της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου στην 90ή ΔΕΘ μπαίνει το Κυβερνείο, γνωστό ως «Παλατάκι», στην Καλαμαριά, το οποίο μετά από χρόνια αναμονής φαίνεται πως βρίσκεται σε τροχιά αποκατάστασης.

Η ΕΤΑΔ επιλέγει τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης για να παρουσιάσει την πορεία του έργου, με τον σχεδιασμό να προβλέπει τη μετατροπή του εμβληματικού κτιρίου σε έναν ανοιχτό στην κοινωνία προορισμό, ο οποίος θα μπορεί να φιλοξενεί πολιτιστικές, συνεδριακές και επαγγελματικές δράσεις. Παράλληλα, στα σχέδια περιλαμβάνεται και η μόνιμη παρουσία της Βουλής των Ελλήνων στην πόλη.

Το επόμενο διάστημα είναι κρίσιμο για την τελική εικόνα που θα αποκτήσει το Κυβερνείο, καθώς μέσα από τις μελέτες που βρίσκονται σε εξέλιξη καθορίζονται οι χρήσεις συνολικά αλλά και ανά χώρο, ώστε στη συνέχεια να ανοίξει ο δρόμος για τη δημοπράτηση του έργου.

Μάλιστα, πλέον υπάρχει και σαφής χρονικός ορίζοντας, καθώς ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, προ ημερών έθεσε ως ορόσημο για τη νέα σελίδα του Κυβερνείου το 2028.

Το Κυβερνείο «αναβιώνει» στη ΔΕΘ

Η πορεία του έργου πρόκειται να παρουσιαστεί τη Δευτέρα (7/9), στην εκδήλωση «Το Κυβερνείο Αναβιώνει», την οποία διοργανώνει η ΕΤΑΔ στο MOMUS – Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, στον χώρο της ΔΕΘ, υπό την αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων.

Το Παλατάκι, ωστόσο, θα έχει παρουσία καθ’ όλη σχεδόν τη διάρκεια της Έκθεσης. Από το Σάββατο 5 έως και την Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου, στον υπαίθριο χώρο του MOMUS θα φιλοξενείται η φωτογραφική έκθεση «ANAVIOSIS», αφιερωμένη στο Κυβερνείο, με έργα που αναδεικνύουν χαρακτηριστικά στοιχεία της αρχιτεκτονικής και της διακόσμησής του.

Μία πρώτη συζήτηση γύρω από την αξιοποίηση εμβληματικών δημόσιων ακινήτων θα προηγηθεί το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου, όταν η διευθύνουσα σύμβουλος της ΕΤΑΔ, Ηρώ Χατζηγεωργίου, θα συμμετάσχει στη συζήτηση «Real estate και εμβληματικά τοπόσημα», στο πλαίσιο του Hellenic Growth Agora.

Σε εξέλιξη οι μελέτες – Καθορίζονται οι τελικές χρήσεις

Το επόμενο ουσιαστικό βήμα για την αναβίωση του Κυβερνείου έγινε τον περασμένο Απρίλιο, όταν ολοκληρώθηκε ο διεθνής ανοικτός διαγωνισμός της ΕΤΑΔ για τη μελέτη αποκατάστασης και λειτουργίας του.

Πρακτικά σε αυτή τη φάση διαμορφώνεται το πώς θα είναι και πώς θα λειτουργεί το Κυβερνείο την επόμενη ημέρα, καθώς καθορίζονται οι τελικές χρήσεις τόσο συνολικά όσο και ανά χώρο.

Οι μελέτες που προβλέπονται είναι επτά και περιλαμβάνουν ειδική αρχιτεκτονική, στατική, ηλεκτρομηχανολογική, περιβαλλοντική, συγκοινωνιακή, φυτοτεχνική και υδραυλική μελέτη.

Όσον αφορά την κατεύθυνση για τις χρήσεις αυτή έχει ήδη δοθεί από το μνημόνιο συνεργασίας που υπεγράφη στις 5 Ιουνίου 2024 μεταξύ της Βουλής των Ελλήνων, του Υπερταμείου και της ΕΤΑΔ.

Ο αρχικός σχεδιασμός προβλέπει την αποκατάσταση και λειτουργική αναβάθμιση του Κυβερνείου ως πολυχώρου πολιτισμού, συνεδρίων και εκδηλώσεων, με δράσεις προσβάσιμες στο κοινό, καθώς και τη δημιουργία μόνιμης παρουσίας της Βουλής στη Θεσσαλονίκη, ενώ στον σημερινό σχεδιασμό της ΕΤΑΔ περιλαμβάνεται πλέον και η δυνατότητα φιλοξενίας επαγγελματικών δράσεων.

Με ορίζοντα το 2028

Το πότε το Παλατάκι θα ανοίξει ξανά τις πόρτες του αποτελεί, βέβαια, το μεγαλύτερο ερώτημα.

Μία πρώτη απάντηση έδωσε πριν από λίγες ημέρες ο Κωστής Χατζηδάκης, κατά την παρουσία του στη Θεσσαλονίκη για τα εγκαίνια της επέκτασης του Μετρό στην Καλαμαριά, στην εκδήλωση «Εθνική Στρατηγική για την Περιφερειακή και Τοπική Ανάπτυξη – Βόρεια Ελλάδα», στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης.

Αναφερόμενος στα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη στην πόλη, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης έκανε ειδική μνεία στο Κυβερνείο, σημειώνοντας ότι σχεδιάζεται η μικτή αξιοποίησή του από τη Βουλή και για άλλες δραστηριότητες, ενώ τοποθέτησε την αναμενόμενη παράδοσή του στο 2028.

Αξίζει να σημειωθεί πως το Παλατάκι είχε συμπεριληφθεί και στον κυβερνητικό σχεδιασμό για τη Θεσσαλονίκη που παρουσιάστηκε πέρυσι, λίγες ημέρες πριν από την 89η ΔΕΘ. Τότε, το έργο βρισκόταν ακόμη στη διαγωνιστική διαδικασία για τη μελέτη αποκατάστασης, από την οποία θα προέκυπτε και το κόστος, προκειμένου στη συνέχεια να ακολουθήσει η δημοπράτησή του.

Έναν χρόνο μετά, ο διαγωνισμός έχει ολοκληρωθεί, οι μελέτες βρίσκονται σε εξέλιξη και πλέον υπάρχει και ο χρονικός ορίζοντας του 2028 για την παράδοση του Κυβερνείου.

Μέχρι τότε -πάντως- μεσολαβούν αρκετά βήματα, καθώς θα πρέπει να ολοκληρωθούν οι μελέτες και οι απαιτούμενες διοικητικές εγκρίσεις, να ωριμάσει πλήρως το έργο και να ακολουθήσει η δημοπράτηση του έργου.

Το «πήγαινε-έλα» ενός εμβληματικού κτιρίου

Η σημερινή εξέλιξη έρχεται έπειτα από μία μακρά περίοδο κατά την οποία το Κυβερνείο βρέθηκε στο επίκεντρο κυρίως λόγω του ιδιοκτησιακού καθεστώτος και της τύχης του.

Το 2018, με υπουργική απόφαση, συνολικά 10.119 ακίνητα μεταβιβάστηκαν στην ΕΤΑΔ, με τα 137 εξ’ αυτών να βρίσκονται εντός των διοικητικών ορίων του δήμου Καλαμαριάς.

Η υπόθεση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις όταν διαπιστώθηκε ότι 2.329 από τα ακίνητα που περιλαμβάνονταν στη διαδικασία ενέπιπταν στην αρχαιολογική νομοθεσία, παρά τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις για αρχαιολογικούς χώρους, ιστορικούς τόπους, μνημεία και άλλες κατηγορίες ακινήτων.

Τόσο το Κυβερνείο, όσο και το στρατόπεδο Κόδρα, είχαν χαρακτηριστεί από το 1995 ως αρχαιολογικοί χώροι.

Το 2019 εκδόθηκε νέα υπουργική απόφαση, με την οποία τα συγκεκριμένα ακίνητα εξαιρέθηκαν από τη μεταβίβαση, ενώ το Κυβερνείο επέστρεψε στο Ελληνικό Δημόσιο. Μάλιστα, για το ζήτημα είχε προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας και ο δήμος Καλαμαριάς, με την απόφαση που εκδόθηκε το 2020 να δικαιώνει τον δήμο.

Η υπόθεση του ιδιοκτησιακού, πάντως, αποδείχθηκε ακόμη πιο σύνθετη, καθώς μεταγενέστερα προέκυψε ζήτημα και με την κτηματολογική εγγραφή του ακινήτου, στην οποία εμφανίζεται ως κύριος η ΕΤΑΔ.

Τα επόμενα χρόνια δεν καταγράφηκε ουσιαστική πρόοδος ως προς την αποκατάσταση του κτιρίου, με το Παλατάκι να παραμένει ως επί το πλείστον κλειστό, και τον αύλειο χώρο να παραχωρείται περιστασιακά για εκδηλώσεις και μουσικά φεστιβάλ.

Η αλλαγή σελίδας ήρθε το 2024 με το μνημόνιο συνεργασίας Βουλής, Υπερταμείου και ΕΤΑΔ, ενώ τον περασμένο Απρίλιο η ανάθεση των μελετών έβαλε το έργο στην επόμενη φάση.

Πλέον, το επόμενο «ραντεβού» για το Κυβερνείο θα είναι στη ΔΕΘ, όπου αναμένεται να δοθεί το στίγμα της επόμενης ημέρας του εμβληματικού κτιρίου, με το ενδιαφέρον να στρέφεται πια στην πορεία των μελετών και τα βήματα που απομένουν για την έναρξη του έργου.