Μετρό ή λεωφορεία στη Θεσσαλονίκη; Τελικά, ποιο μέσο «αγαπάμε περισσότερο;

Ενδιαφέρουσα ποσοτικά δεδομένα για τις αστικές συγκοινωνίες στη Θεσσαλονίκη περιλαμβάνει η πλέον πρόσφατη έκθεση του Οργανισμού Συγκοινωνιακού Έργου Θεσσαλονίκης (ΟΣΕΘ), που αφορά το 2025.

Πρόκειται, χωρίς αμφιβολία, για μία χρονιά μετάβασης και μαζεμένων αλλαγών μετά από δεκαετίες, με κυριότερες τη λειτουργία της βασικής γραμμής του μετρό, την ενεργοποίηση νέου ηλεκτρονικού συστήματος κομίστρου και την αναδιάρθρωση αρκετών λεωφορειακών γραμμών, μαζί με τη λειτουργία του πολυτροπικού σταθμού μετεπιβίβασης στη Νέα Ελβετία.

Μετρό: Ποιος σταθμός είναι το «Σύνταγμα» της Θεσσαλονίκης

Το πρώτο στοιχείο που παρουσιάζει ενδιαφέρον αφορά την επιβατική κίνηση στο μετρό αλλά και τους σταθμούς με τη μεγαλύτερη… πέραση.

Σύμφωνα, λοιπόν, με την έκθεση, τη βασική γραμμή του μετρό Θεσσαλονίκης χρησιμοποίησαν το 2025 περίπου 27 εκατ. επιβάτες.

Τη μεγαλύτερη επιβατική κίνηση συγκέντρωσε αναμενόμενα ο σταθμός Αγίας Σοφίας (3.662.995 επιβάτες), ακολουθούμενος από τους σταθμούς Βενιζέλου (2.967.668 επιβάτες), Σιντριβάνι (2.850.082 επιβάτες), ΝΣ Σταθμό (2.560.641 επιβάτες) και Δημοκρατίας (2.268.669 επιβάτες).

Από τους σταθμούς εκτός κέντρου, μεγαλύτερη επιβατική κίνηση είχαν οι σταθμοί Παπάφη (1.975.080 επιβάτες) και Νέα Ελβετία (1.841.450 επιβάτες).

Τη χαμηλότερη επιβατική κίνηση είχε ο σταθμός Πανεπιστήμιο (1.351.626 επιβάτες), προφανώς λόγω του «εποχικού» του χαρακτήρα, αφού εξυπηρετεί κυρίως φοιτητές και εργαζόμενους σε ΑΠΘ και ΠΑΜΑΚ.

Η επιβατική κίνηση του μετρό ανά μήνα και ανά σταθμό παρουσιάζεται παρακάτω:

Υπενθυμίζεται ότι από τις 10 Νοεμβρίου έως τις 8 Δεκεμβρίου 2025 το μετρό παρέμεινε κλειστό λόγω δοκιμών για την επέκταση Καλαμαριάς, γεγονός που εξηγεί τα χαμηλά νούμερα του προτελευταίου –και εν μέρει και του τελευταίου– μήνα του έτους.

Τα αστικά λεωφορεία κρατήσαν το κοινό τους, παρά το μετρό

Η έκθεση αναδεικνύει τη συνεχή αύξηση στη χρήση των αστικών λεωφορείων μετά την πανδημία.

Ειδικότερα, σύμφωνα με στοιχεία και εκτιμήσεις του ΟΣΕΘ, η επιβατική κίνηση στα αστικά λεωφορεία διαμορφώθηκε ως εξής:

Είναι, λοιπόν, φανερό ότι τα λεωφορεία συνέχισαν να έχουν την… τιμητική τους ακόμα και μετά τη λειτουργία του μετρό. Αυτό πιθανότατα συνέβη λόγω της μικρής γεωγραφικής κάλυψης του μετρό αλλά και του χρόνου που συνήθως απαιτείται προκειμένου το επιβατικό κοινό να «αγκαλιάσει» ένα νέο μέσο που προστίθεται στην πόλη.

Εδώ πρέπει να σημειωθεί η εντυπωσιακή ψαλίδα ανάμεσα στον εκτιμώμενο αριθμό επιβατών του και τις καταγεγραμμένες από τα ακυρωτικά μηχανήματα επικυρώσεις εισιτηρίων. Αυτές το 2025 ανήλθαν σε «μόλις» 6,55 εκατ. (ή αλλιώς στο 8,53% από τους περίπου 76.820.000 επιβάτες).

Αυτή η ψαλίδα οφείλεται οπωσδήποτε στην –πασιφανή για όσους χρησιμοποιούν καθημερινά τις συγκοινωνίες– μεγάλη εισιτηριοδιαφυγή που υφίσταται στα λεωφορεία, παρά την ενίσχυση των σχετικών ελέγχων. Επίσης, να σημειωθεί ότι το 2025 εξακολουθούσαν να βρίσκονται σε ισχύ οι παλιές, χάρτινες κάρτες απεριορίστων διαδρομών μαζί με το νέο ηλεκτρονικό σύστημα κομίστρου. Αυτές οι κάρτες δεν επικυρώνονται κάπως συνεχώς οι κάτοχοί τους δεν καταγράφηκαν κάπως.

Πάντα με βάση τις επίσημες επικυρώσεις ανά οχηματοχιλιόμετρο, οι γραμμές με τη μεγαλύτερη επιβατική ζήτηση είναι οι 14, 10, 12 και η ειδική γραμμή Μ1, που λειτούργησε όσο παρέμενε κλειστό το μετρό.

Πόσα προϊόντα κομίστρου πωλήθηκαν από τον ΟΣΕΘ

Μένοντας στα στατιστικά για τα εισιτήρια, η έκθεση του ΟΣΕΘ αναφέρει ότι στο μετρό πωλήθηκαν περίπου 9,66 εκατ. προϊόντα κομίστρου (συμπεριλαμβανομένων όλων των τύπων εισιτηρίων), ενώ εκδόθηκαν 86.300 προσωποποιημένες κάρτες, οι οποίες μπορούν να φορτιστούν με όποιο προϊόν επιθυμεί ο χρήστης.

Όσον αφορά τα λεωφορεία, τα τεμάχια που πωλήθηκαν ανά τύπο κομίστρου από το 2023 ως το 2025 διαμορφώθηκαν ως εξής:

[ΟΧΗΜΑΤΟΧΙΛΙΟΜΕΤΡΑ-ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΔΡΟΜΟΛΟΓΙΩΝ]

Τέλος, η έκθεση παραθέτει τα συνολικά οχηματοχιλιόμετρα που διένυσαν τα λεωφορεία του λεωφορεία του ΟΑΣΘ σε 43 γραμμές εντός πολεοδομικού συγκροτήματος, καθώς και τα οχηματοχιλιόμετρα της Ένωση ΚΤΕΛ, που έχει αναλάβει τα δρομολόγια σε ακόμα 46 περιαστικές γραμμές.

Συγκεκριμένα, το 2025 τα λεωφορεία των δύο παρόχων διήνυσαν συνολικά πάνω από 35 εκατ. οχηματοχιλιόμετρα:

• ΟΑΣΘ: 16.342.057 οχηματοχιλιόμετρα
• Ένωση ΚΤΕΛ: 19.082.029 οχηματοχιλιόμετρα

Στο μετρό, οι συρμοί διένυσαν 1,5 εκατ. οχηματοχιλιόμετρα, με ακρίβεια δρομολογίων που ανέρχεται συνολικά στο 99,88%. Αυτό το τελευταίο ποσοστό έχει αρκετά μεγάλη σημασία αν συνεξεταστεί μαζί με τις διακοπές δρομολογίων που σημειώθηκαν τους πρώτους μήνες μετά τη λειτουργία της βασικής γραμμής, οι οποίες προκάλεσαν αμφιβολίες από μερίδα επιβατών και χρηστών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για την αξιοπιστία του νέου μέσου.

Νέα Ελβετία: Η μετεπιβίβαση δεν «έπιασε»

Ειδική ενότητα περιλαμβάνει η έκθεση για το σταθμό μετεπιβίβασης στη Νέα Ελβετία, η οποία εδώ και κάτι λιγότερο από δύο χρόνια αποτελεί πια αφετηρία ή σημείο διέλευσης για 10 λεωφορειακές γραμμές (ενδεικτικά: 10, 66, 36, Χ2 κ.α.).

Σύμφωνα με τα στατιστικά που συνέλεξε ο ΟΣΕΘ, από το σταθμό σημειώνονται πάνω από 180 αφίξεις και αναχωρήσεις λεωφορείων ανά εργάσιμη ημέρα. Το 2025, με βάση τα επικυρωμένα εισιτήρια, ο σταθμός χρησιμοποιήθηκε από 29.000 επιβάτες λεωφορείων και περίπου 153.000 επιβάτες μετρό (συνολο για όλο το 2025: 1,84 εκατ. επιβάτες).

Αυτή η μεγάλη διαφορά στους μηνιαίους επιβάτες μεταξύ λεωφορείων και μετρό δείχνει ότι ο σταθμός δεν φαίνεται να επιτέλεσε επαρκώς έναν βασικό του ρόλο, που είναι η μετεπιβίβαση από το ένα μέσο στο άλλο. Πιθανοί λόγοι για αυτό είναι και πάλι η δύναμη της συνήθειας (οι Θεσσαλονικείς μέχρι πρόσφατα ήταν άμαθοι στην ύπαρξη δύο διαφορετικών μέσων στην πόλη) και η μη λειτουργία ενιαίου εισιτηρίου για μετρό και λεωφορεία, η οποία απαιτεί την πληρωμή και έκδοση δύο ξεχωριστών εισιτηρίων για όσους θέλουν να κάνουν μετεπιβίβαση και προφανώς αποθαρρρύνει.

Διαβάστε ολόκληρη την ετήσια έκθεση του ΟΣΕΘ για το 2025.