Οι επαγγελματίες υγείας εκπαιδεύονται για τη στήριξη γυναικών θυμάτων βίας

Η ενδοοικογενειακή και συντροφική βία παραμένει μια επίμονη πραγματικότητα για χιλιάδες γυναίκες στη χώρα μας. Σύμφωνα με το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ) και την ΕΛΣΤΑΤ, το 2024 σχεδόν 42% των γυναικών έχει βιώσει τουλάχιστον ένα περιστατικό ψυχολογικής, σωματικής ή σεξουαλικής βίας από νυν ή πρώην σύντροφο. Πίσω, όμως, από αυτούς τους αριθμούς κρύβονται προσωπικές ιστορίες γυναικών που χρειάζονται στήριξη, φροντίδα και ενδυνάμωση.

Στην πρώτη γραμμή για τη στήριξη των κακοποιημένων γυναικών βρίσκονται οι επαγγελματίες υγείας, γιατροί, νοσηλευτές/-τριες, κοινωνικοί/-ές λειτουργοί κ.ά., που συχνά εκφράζουν αβεβαιότητα για τη διαχείριση τέτοιων περιστατικών με πολλούς και πολλές να επισημαίνουν ότι απουσιάζει μια εξειδικευμένη γνώση έγκαιρου εντοπισμού και αποτελεσματικής αντιμετώπισης. «Βρισκόμαστε στην πρώτη γραμμή, αλλά χωρίς εκπαίδευση και σαφή πρωτόκολλα», λένε χαρακτηριστικά.

Για να καλύψει αυτό το κρίσιμο κενό, το Έργο CARE POWER αναπτύσσει, ανάμεσα σε άλλες δράσεις, μια ολοκληρωμένη εκπαιδευτική πρωτοβουλία τόσο για φοιτητές/-τριες όσο και για επαγγελματίες υγείας στα νοσοκομεία και σε Μονάδες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (Κέντρα Υγείας, ΤΟΜΥ, κ.ά.). Η διεπιστημονική ομάδα του Έργου έχει καταρτίσει δωρεάν ασύγχρονο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με τίτλο:

«Ενδυνάμωση των επαγγελματιών υγείας για τον εντοπισμό και την υποστήριξη γυναικών επιζωσών ενδοοικογενειακής και συντροφικής βίας», το οποίο είναι διαθέσιμο σε μορφή MOOC, ενώ παράλληλα διοργανώνονται διά ζώσης σεμινάρια σε επαγγελματίες υγείας σε Ιωάννινα, Θεσσαλονίκη και Λάρισα.

Ο Καθηγητής Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και Ιατρικής Εκπαίδευσης του Τμήματος Ιατρικής ΑΠΘ, Εμμανουήλ Σμυρνάκης, μίλησε στο TheOpinion για την ουσιαστική σημασία των εκπαιδευτικών σεμιναρίων.  «Η αλήθεια είναι ότι είναι ένα θέμα πολύ σημαντικό από πολλές πλευρές. Αυτό είναι ένα Πρόγραμμα που χρηματοδοτείται από το Ίδρυμα Μποδοσάκης, έχει διάρκεια ένα χρόνο, ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2025 και ολοκληρώνεται τον Μάρτιο του 2026. Τώρα βρισκόμαστε στο στάδιο της διά ζώσης εκπαίδευσης σε γιατρούς, νοσηλευτές/-τριες, κοινωνικούς/-ες λειτουργούς και άλλους/-ες επαγγελματίες υγείας που εργάζονται στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας και στα νοσοκομεία», τονίζει.

Η διαδικτυακή πλατφόρμα δίνει παράλληλα ευελιξία στα συμμετέχοντα άτομα, καθώς όπως εξηγεί ο κ. Σμυρνάκης, «δώσαμε τη δυνατότητα όποιος και όποια επιθυμεί να παρακολουθήσει διαδικτυακά σεμινάρια από οποιοδήποτε σημείο της Ελλάδας. Κάποιοι άνθρωποι προετοιμάζονται στον δικό τους χρόνο, μελετούν το διαθέσιμο ηλεκτρονικό βιβλίο, που είναι γραμμένο με απλή γλώσσα και δωρεάν για όλους και όλες».

Η εκπαίδευση καλύπτει όλες τις πτυχές της ενδοοικογενειακής και συντροφικής βίας. «Οι επαγγελματίες υγείας μπορούν να αποσαφηνίσουν έννοιες όπως η έμφυλη βία, η βία κατά των γυναικών, η ενδοοικογενειακή βία και να μάθουν τη χρήση μεθόδων, εργαλείων και πρωτόκολλων που δεν έχουν αναπτυχθεί και υιοθετηθεί ακόμα στην Ελλάδα, από τις δομές υγείας. Πρέπει να είμαστε εκπαιδευμένοι/-ες, αν θέλουμε να ενισχύσουμε τις δεξιότητές μας για έγκαιρο εντοπισμό και αποτελεσματική παρέμβαση σε ένα τέτοιο κρίσιμο ζήτημα, όπως είναι η ενδοοικογενειακή βία κατά των γυναικών. Με αυτό τον τρόπο, θα συμβάλουμε ευρύτερα στην ανάπτυξη της πρόληψης, στην κατεύθυνσή της μείωσης του φαινομένου και στην παροχή φροντίδας και αρωγής στις γυναίκες που το έχουν ανάγκη», υπογραμμίζει ο Καθηγητής.

Να σημειωθεί ότι, αυτή η πρωτοβουλία ενισχύει, επίσης, τη διεπιστημονική, διεπαγγελματική και διατομεακή συνεργασία. «Σε ένα τέτοιο πλαίσιο δεν μπορούμε να είμαστε μόνοι και μόνες μας. Χρειαζόμαστε αφενός προτυποποιημένα πρωτόκολλα και διαδικασίες σε όλο το εύρος του εθνικού συστήματος υγείας και αφετέρου πλέγμα δικτυώσεων με σειρά αρμόδιων και υπηρεσιών, ώστε να παραπέμπουμε κατάλληλα όσες γυναίκες χρειάζεται να δεχθούν πολύπλευρη στήριξη από διαφορετικούς φορείς. Μια τέτοια στόχευση μας βελτιώνει διαρκώς και συμβάλει στην αποφυγή δευτερογενούς θυματοποίησης των κακοποιημένων γυναικών», εξηγεί ο Καθηγητής.

Ήδη, πάνω από 360 επαγγελματίες υγείας έχουν συμμετάσχει στα διαδικτυακά σεμινάρια που διοργανώθηκαν στο πλαίσιο του Έργου CarePower και άλλοι 70 αναμένονται να συμμετάσχουν στα δια ζώσης εκπαιδευτικά προγράμματα, δημιουργώντας ένα δίκτυο ειδικών ικανών να αναγνωρίζουν, να προσεγγίζουν και να στηρίζουν γυναίκες θύματα ενδοοικογενειακής βίας με ασφάλεια, αποτελεσματικότητα και επαγγελματισμό.

Η συμμετοχή στο πρόγραμμα δεν προσφέρει μόνο θεωρητική γνώση. «Η μεθοδολογία της εκπαίδευσης βασίστηκε σε αποτελέσματα μελέτης καταγραφής που διενεργήσαμε των εκπαιδευτικών αναγκών των επαγγελματιών υγείας και επομένως, προσφέρει παράλληλα πρακτικά παραδείγματα, εργαλεία και τρόπους για την αναγνώριση των ενδείξεων της ενδοοικογενειακής βίας, την εκτίμηση ενδεχόμενων κινδύνων, την ανάπτυξη ασφαλούς πλάνου και εν τέλει την ενίσχυση των δεξιοτήτων των επαγγελματιών υγείας για να ανταποκριθούν στις σύνθετες ανάγκες των γυναικών που βιώνουν καταχρηστικές και κακοποιητικές εμπειρίες», καταλήγει ο κ. Σμυρνάκης.

Αυξάνονται οι μεταμοσχεύσεις, αλλά παραμένουν τα «αγκάθια» – Νέο ρεκόρ το 2025