Πώς η κόκκινη παλίρροια… απειλεί τους ψαράδες της Β. Ελλάδας (ΦΩΤΟ-VIDEO)

Ανησυχία συνεχίζει να προκαλεί η παρουσία υψηλών συγκεντρώσεων φυτοπλαγκτού στον Θερμαϊκό, που έγινε αντιληπτό φέτος στις αρχές του Ιουνίου, με κατοίκους και επισκέπτες να εκφράζουν την έντονη δυσαρέσκειά τους για την αποκρουστική εικόνα καθώς και την ενοχλητική οσμή.

Όπως έχει γράψει ξανά το TheOpinion, πρόκειται για ένα φαινόμενο, που προκαλείται από ανθρωπογενή παράγοντα και οφείλεται στην εισροή θρεπτικών συστατικών από αστικά λύματα και λιπάσματα, σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες στον κλειστό κόλπο του Θερμαϊκού.

Αυτή η υπερβολική συγκέντρωση μικροοργανισμών δημιουργεί κατά καιρούς ένα παχύ, δύσοσμο στρώμα πρασινωπής ή καφέ βλέννας κατά μήκος του παραλιακού μετώπου της Θεσσαλονίκης.

Παράλληλα, όπως αναφέρθηκε και στα NorthStories μόλις προχτές Κυριακή 7 Ιουνίου σημειώθηκε κινητοποίηση στη Λιμενική Αρχή της Θεσσαλονίκης, λόγω άμορφης, μαύρης πυκνής μάζας που εντόπισαν περαστικοί στο ύψος του Μεγάρου Μουσικής. Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες από το Λιμεναρχείο Θεσσαλονίκης το φαινόμενο σχετίζεται μάλλον με το γνωστό φυτοπλαγκτόν του Θερμαϊκού που «στρώνει» τέτοια εποχή λόγω υψηλών θερμοκρασιών και άπνοιας.

Ωστόσο, όσο η συζήτηση περικλείεται γύρω από την εικόνα που αντικρύζουν κάτοικοι και επισκέπτες της πόλης, ένας ολόκληρος κλάδος της βόρειας Ελλάδας «αναστενάζει», και ο λόγος για τους αλιείς.

«Ματώνουν» ψαράδες σε Θεσσαλονίκη, Αλεξανδρούπολη και Λάρισα

Παρότι το φαινόμενο στη Θεσσαλονίκη φέτος παρατηρήθηκε τις τελευταίες μέρες, σε Αλεξανδρούπολη και Λάρισα ξεκίνησε πριν από τουλάχιστον ένα μήνα, όπως περιγράφει στο TheOpinion o αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Παράκτιας Αλιείας και Αλιευτικού Τουρισμού, Μάνθος Παγώνης.

Αναλυτικότερα, όπως εξηγεί, το φαινόμενο της πυκνής συγκέντρωσης φυτοπλαγκτού γίνεται ολοένα και εντονότερο από το 2015 και μετά, «καθώς πέφτει μετά από πολλά γλυκά νερά» ενώ όταν σημειώνονται υψηλές θερμοκρασίες στη στεριά, αυτό «ψοφάει» και βγαίνει στην επιφάνεια, με αποτέλεσμα να δημιουργείται η εικόνα που βλέπουμε στον Θερμαϊκό.

Όμως, όπως τονίζει, όσο αυτό ακόμα είναι ζωντανό έχει τη μορφή «γλίτσας» και εντοπίζεται και στα ανοιχτά νερά, με αποτέλεσμα να κολλάει στα αλιευτικά εργαλεία των σκαφών. Σύμφωνα με τον κ. Παγώνη, όταν κολλήσει στα αλιευτικά εργαλεία, αυτά καταστρέφονται αφού είναι δύσκολο να καθαριστούν, ενώ παράλληλα όταν κολλήσει στα δίχτυα φτιάχνει ένα «τοίχος» στο οποίο χτυπούν τα ψάρια και φεύγουν μακριά.

«Κραυγή» αγωνίας από τους ψαράδες της Β. Ελλάδας

Το φαινόμενο προκαλεί έντονη ανησυχία στους ψαράδες της Β. Ελλάδας καθώς όσο αυτό είναι «παρών», εκείνοι δεν μπορούν να δουλέψουν, με αποτέλεσμα να πλήττεται ολόκληρος ο κλάδος, την πιο παραγωγική περίοδο του χρόνου, αφού το καλοκαίρι με τις ζέστες βγαίνουν στα ανοιχτά και τα γρι-γρι και οι παράκτιοι αλιείς.

Την ίδια ώρα, έφτασε επιστολή στους ψαράδες της Θεσσαλονίκης από το Τμήμα Αλιείας της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας και Αλιείας ΜΕ Θεσσαλονίκης, της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, μέσω της οποίας γίνεται προτροπή να ανασταλούν όλες οι αλιευτικές δραστηριότητες όσο εντοπίζεται το φαινόμενο, ώστε να αποφευχθεί η καταστροφή των αλιευτικών εργαλείων σε περίπτωση που κολλήσει το φυτοπλαγκτόν πάνω σε αυτά.

Οι ίδιοι οι ψαράδες απευθύνουν έκκληση σε κάθε αρμόδια αρχή με αίτημα την οικονομική υποστήριξη μέσω αποζημιώσεων. «Δεν αξίζει να βγεις για δουλειά. Θα χάσουμε τα εργαλεία μας και αν αυτό συνεχίσει για 80-100 μέρες μέσα στο καλοκαίρι εμείς θα έχουμε ζημιά. Ζητάμε ενίσχυση για να στηρίξουμε κι εμείς της οικογένειές μας. Δεν μπορούμε να δουλέψουμε», τονίζει μιλώντας στο TheOpinion ο κ. Παγώνης.

«Ταφόπλακα» και οι ανατιμήσεις στα καύσιμα

Ο πολύπαθος κλάδος της αλιείας στην Ελλάδα, την ίδια περίοδο πλήττεται και από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Όπως εξηγεί στο TheOpinion ο κ. Παγώνης, οι ανατιμήσεις στα αλιευτικά καύσιμα δημιουργεί έναν ασφυκτικό κλοιό για τους ψαράδες όλης της Ελλάδας, με την τιμή από τα 0,55 ευρώ να εκτοξεύεται στα 1,20 ευρώ ανα λίτρο.

Ο ίδιος μας πληροφορεί ότι αντιπροσωπείες αλιευτικών συλλόγων έχουν ήδη έρθει σε επαφή με τον αρμόδιο Υπουργό από τον οποίο ζητούν την άμεση αποδέσμευση των πόρων που ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Αλιείας και Ωκεανών, μετά την ενεργοποίηση του μηχανισμού αντιμετώπισης κρίσεων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας (ΕΤΘΑΥ), «επιτρέποντας στα κράτη μέλη να παρέχουν οικονομική αποζημίωση σε αλιείς, υδατοκαλλιεργητές, μεταποιητές και λιανοπωλητές των οποίων τα μέσα διαβίωσης έχουν διαταραχθεί από τις συνέπειες της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή».

Αναλυτικότερα, ο μηχανισμός ενεργοποιήθηκε στις 16 Απριλίου, και τα μέτρα στήριξης έκτακτης ανάγκης που θεσπίστηκαν διατέθηκαν εκ των προτέρων στο πλαίσιο του προγράμματος ΕΤΘΑΥ για την περίοδο 2021-2027, αφήνοντας άμεσα διαθέσιμα περίπου 760 εκατ. ευρώ από το αρχικό ποσό των 1,3 δισ. ευρώ.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Παγώνη το Υπουργείο δεν έχει προχωρήσει στην έκδοση των απαραίτητων κανονιστικών πράξεων για την αποδέσμευση των πόρων με αποτέλεσμα, τα χρήματα που η ΕΕ διέθεσε να μην φτάνουν ποτέ στους αλιείς. Οι ίδιοι, από την πλευρά τους έχουν προχωρήσει στη σύνταξη σχετικής επιστολής διαμαρτυρίας προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας μεταξύ άλλων «να ασκηθεί απαραίτητη θεσμική πίεση, ώστε να εφαρμοστούν τάχιστα οι κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη διάσωση του κλάδου».

Το κείμενο της επιστολής

ΠΡΟΣ:

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Γενική Διεύθυνση Θάλασσας και Αλιείας (DG MARE)

[Προαιρετικά: Υπόψιν του αρμόδιου Επιτρόπου Περιβάλλοντος, Ωκεανών και Αλιείας]

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ:

1 Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (Γραφείο Υπουργού)

2 Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης Προγράμματος Αλιείας, Θάλασσας και Υδατοκαλλιέργειας (ΠΑΛΥΘ)

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 4 Ιουνίου 2026

ΘΕΜΑ: Αδυναμία των Ελληνικών Αρχών να εφαρμόσουν τα εγκεκριμένα μέτρα έκτακτης ανάγκης της Ε.Ε. για την υποστήριξη του αλιευτικού στόλου έναντι του ενεργειακού κόστους.

Αξιότιμα στελέχη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Σας απευθυνόμαστε ως εκπρόσωποι της ελληνικής επαγγελματικής αλιείας, προκειμένου να καταγγείλουμε την αδράνεια των εθνικών μας αρχών, η οποία θέτει σε άμεσο κίνδυνο τη βιωσιμότητα του ελληνικού αλιευτικού στόλου.

Τους τελευταίους μήνες, η κατακόρυφη αύξηση του κόστους των ναυτιλιακών καυσίμων έχει καταστήσει την αλιευτική δραστηριότητα ζημιογόνα. Αναγνωρίζουμε πλήρως τις ταχείες αντανακλαστικές κινήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία θέσπισε εγκαίρως το Προσωρινό Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων, αυξάνοντας τα όρια για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (de minimis), και επέτρεψε την ενεργοποίηση μηχανισμών κρίσης εντός του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας (ΕΤΘΑΥ).

Δυστυχώς, παρά την ύπαρξη αυτών των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, το αρμόδιο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στην Ελλάδα παραμένει αδρανές. Παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις και συναντήσεις μας το τελευταίο πεντάμηνο, το Υπουργείο δεν έχει προχωρήσει στην έκδοση των απαραίτητων κανονιστικών πράξεων για την αποδέσμευση των πόρων. Ως αποτέλεσμα, τα χρήματα που η Ε.Ε. διέθεσε για τη διάσωση του κλάδου, δεν φτάνουν ποτέ στους αλιείς.

Αυτή η συστημική αδυναμία απορρόφησης και εφαρμογής των μέτρων ακυρώνει στην πράξη τις πολιτικές της Ε.Ε. και προκαλεί αθέμιτο ανταγωνισμό σε σχέση με τους αλιείς άλλων κρατών-μελών, όπου οι κυβερνήσεις έδρασαν άμεσα.

Ζητούμε από τη Γενική Διεύθυνση (DG MARE):

1 Να ζητήσει άμεσα εξηγήσεις από τις ελληνικές διαχειριστικές αρχές σχετικά με την καθυστέρηση ενεργοποίησης των μέτρων στήριξης για το ενεργειακό κόστος.

2 Να ελέγξει εάν η Ελλάδα έχει δεσμεύσει, όπως οφείλει, τους σχετικούς πόρους από το ΕΤΘΑΥ για τη στήριξη του στόλου.

3 Να ασκήσει την απαραίτητη θεσμική πίεση, ώστε να εφαρμοστούν τάχιστα οι κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη διάσωση του κλάδου.

Παραμένουμε στη διάθεσή σας για την παροχή οποιωνδήποτε περαιτέρω στοιχείων ή διευκρινίσεων.

Θερμαϊκός: Πρωτόγνωρο ή… κλασικό καλοκαιρινό φαινόμενο (ΦΩΤΟ)

*Τις φωτογραφίες και τα video παραχώρησε στο TheOpinion ο κ. Μάνθος Παγώνης