Καρναβάλι Σοχού: «Βίωμα, παράδοση, συμμετοχή, κίνηση, χορός, συμβολισμός»
Αναλυτικά οι φετινές εκδηλώσεις - Οι κουδουνοφόροι με το εντυπωσιακό καλπάκι
Ευτυχία Βατάλη 
Έθιμο δεν το λένε και σ’ αυτό είναι κατηγορηματικοί. Μικροί και μεγάλοι, άνδρες και γυναίκες, παιδιά, όλοι όσοι μετέχουν στο Καρναβάλι του Σοχού συμφωνούν ότι αυτό που γίνεται κάθε χρόνο στον τόπο τους, την περίοδο από το Τριώδιο έως την Καθαρά Δευτέρα, δεν είναι έθιμο.
«Είναι ζώσα πραγματικότητα. Είναι κάτι που συμβαίνει αυτή την εποχή στον τόπο μας και που συνέβαινε πάντα. Το μαθαίνουμε από παιδιά, το μαθαίνουν τα παιδιά μας. Είναι κομμάτι της ιστορίας μας, αλλά όχι κάτι που έχει τελειώσει και απλά το αναβιώνουμε. Είναι κομμάτι και της πραγματικότητάς μας, της ζωή μας εδώ στον Σοχό», εξηγεί μιλώντας στο TheOpinion ο πρόεδρος της Κοινότητας και πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του Καρναβαλιού του Σοχού, Σάκης Λέτσιος.
Κάθε χρόνο, τέτοια εποχή, ο Σοχός γίνεται η «πρωτεύουσα» του καρναβαλιού στη Θεσσαλονίκη. Όχι όμως αυτού του «μοντέρνου», ίσως πιο εμπορικού καρναβαλιού με τα λάτιν και τις ευρωπαϊκού τύπου στολές. Όπως μας λέει ο κ. Λέτσιος, «στον Σοχό, το καρναβάλι είναι βίωμα, είναι παράδοση, είναι συμμετοχή, είναι και κίνηση και χορός, είναι και συμβολισμός. Έχει ενταχθεί άλλωστε και στον κατάλογο με την άυλη πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας.
Όπως μας εξηγεί ο κ. Λέτσιος, βρίσκουμε στον Σοχό, τους κουδουνοφόρους με τα μαύρα τραγίσια δέρματα, τα πέντε κουδούνια τους με τον αρμονικό ήχο, τη μάσκα, το σαγιάκ’, από μαύρο ύφασμα, αλλά και το εντυπωσιακό καλπάκι, τη λεγόμενη κεφαλοστολή, ένα ψηλό «καπέλο», καλυμμένο με πολύχρωμα μικρά κομμάτια χαρτιού, που από την κορυφή του κρέμονται πολύχρωμες κορδέλες, ασημένιες κλωστές (τέλια) και ουρές αλόγου και αλεπούς.
Η εύρεση των κατάλληλων κουδουνιών είναι από τις μεγαλύτες έννοιας κάθε οικογένειας στον Σοχό, όπως άλλωστε και η δημιουργία του καλπακιού, το οποίο «μαρτυρά» και τον καλό ράφτη.
«Θα πρέπει επίσης να πούμε ότι το Καρναβάλι Σοχού δεν σταμάτησε ποτέ. Ούτε καν επί Κατοχής. Κι αυτό νομίζω έχει τη δική του σημασία», προσθέτει ο κ. Λέτσιος.
Στην άυλη πολιτιστική κληρονομιά
Ο Γιάννης Μήττας είναι ένας από τους ανθρώπους του Σοχού που κατάφεραν να περιληφθεί το Καρναβάλι του τόπου στην κατάλογο της άυλης εθνικής πολιτιστικής κληρονομιάς. Ο κ. Γιάννης είναι 61 ετών και μιλά στο TheOpinion για το καρναβάλι του Σοχού, με ενθουσιασμό μικρού παιδιού. «Μεγαλώσαμε ζώντας το καρναβάλι, περιμένοντάς το πώς και πώς. Όταν ήμουν πολύ μικρός, φοβόμουν λίγο αυτούς τους μεγάλους με τις τρομερές στολές τους. Μεγαλώνοντας, όμως, έμαθα τι πολιτισμό κουβαλά και το έμαθα και στα παιδιά μου. Το καρναβάλι του Σοχού είναι ξεχωριστό. Εμείς δεν τον λέμε κουδουνοφόρο αυτόν που φορά τη στολή, τον λέμε καρναβάλι. Χαρακτηριστικά της στολής είναι τα τέσσερα κουδούνια και ένα πέμπτο, το μπατάλι, που δίνουν τον ήχο, αλλά και το καλπάκι, η εντυπωσιακή προσωπίδα. Δεν είναι αναβίωση εθίμου, όχι, δεν είναι αυτό. Είναι ένα πανάρχαιο δρώμενο που έχει σχέση με τη γονιμότητα. Γίνεται άλλωστε στις αρχές της Άνοιξης. Μας έλεγαν οι παλιοί: να είναι καλά τα καρναβάλια να έχουμε καλή σοδιά, να ΄χουμε καλαμπόκια».
Τι χαρακτηρίζει το καρναβάλι του Σοχού; ρωτάμε τον κ. Γιάννη κι αυτός μας απαντά: «Τραγούδι και κουδούνι. Είτε με παρέα, είτε ατομικά μπορεί ένας Σοχινός που ντύθηκε καρναβάλι να τριγυρίσει στους δρόμους άνετα και φυσικά, χωρίς να προκαλεί εντύπωση, να πάει στο καφενείο, να πάει στο σπίτι φίλου. Να τραγουδάει, να πηδάει, να βγάζει ιαχές. Πώς να το πω; Αυτές τις μέρες όλο το χωριό είναι ένα καζάνι που βράζει και ξεχειλίζει, είναι ο ηθοποιός το καρναβάλι και το υπόλοιπο χωριό είναι ο θεατής, είναι μια ανθρώπινη σχέση, είναι ένα βίωμα, είναι η φιλία, η συμμετοχή, η αλληλοεκτίμηση, είναι πάνω από όλα ψυχή».
Οι εκδηλώσεις
Σάββατο 25 Φεβρουαρίου
17:00 παραδοσιακοί χοροί στην κεντρική πλατεία
18:30 «ΡΟΥΜΠΑ»
Συνοδεία ζουρνάδων (ζουρνάδες με την μπάντα του Ηλία Σταμπουλή και την μπάντα του Γιάννη Ζουρνατζή), το νυφικό του γάμου μεταφέρεται από το σπίτι του γαμπρού – ακίνητο οικογένειας ΠΡΟΙΚΑ ΕΛΕΝΗΣ (ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΟΧΟΥ) στο σπίτι της νύφης – ακίνητο οικογένειας Καρακόλη Γεωργίου (ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΧΟΡΕΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΣΟΧΟΥ). Συγκέντρωση εθελοντών – κατοίκων – επισκεπτών στο χώρο έξω από το ΚΑΠΗ ΣΟΧΟΥ.
Όλοι οι συμμετέχοντες πολιτιστικοί σύλλογοι – κάτοικοι και επισκέπτες «χαρεύουν» παραδοσιακά με νταούλια και ζουρνάδες και παρασέρνουν τον κόσμο σε ένα γνήσιο παραδοσιακό γλέντι γάμου.
20:00 «ΖΑΠΟΥΣ»
Το γλέντι συνεχίζεται με το άναμμα της «καθαρτήριας» φωτιάς στις τοποθεσίες Πλατεία Εθνικής Αντίστασης («ΚΟΥΜΛΟΥΚ»), και στην Κεντρική Πλατεία Σοχού, στήνονται εστίες φωτιάς για τον εξαγνισμό της φύσης.
Στη συνέχεια «ΒΡΑΔΙΑ ΑΡΑΠΚΑΣ». Γλέντι μεταμφιεσμένων στην κεντρική πλατεία του Σοχού.
Κυριακή 26 Φεβρουαρίου 2023
11:00 – 12:30 Κεντρική πλατεία Αγίου Γεωργίου Σοχού χοροί με τη συνοδεία του μουσικού σχήματος – μπάντας του Θανάση Σέρκου
12:30 – 18:00 : Ο ΓΑΜΟΣ ΤΗΣ ΑΡΑΠΚΑΣ – ΠΑΡΩΔΙΑ ΓΑΜΟΥ
– Στο ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΝΥΦΗΣ (ακίνητο οικογένειας Γεωργίου Καρακόλη) – ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΧΟΡΕΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΣΟΧΟΥ. Προετοιμασία και ντύσιμο.
– Στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΧΑΡΑ ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ : «Το ξύρισμα του γαμπρού».
– Στη θέση ΔΥΟ ΒΡΥΣΙΑ (οικία ΓΙΑΝΝΗ ΜΗΤΤΑ) : «Οι συγγενείς του κουμπάρου».
Σε όλες τις εστίες θα υπάρχουν κεράσματα, γλέντι και χορός με χάλκινα, ζουρνάδες, νταούλια.
Καθαρά Δευτέρα 27 Φεβρουαρίου 2023
11.30 – 13.00 κεντρική πλατεία Σοχού παραδοσιακοί χοροί
13.00 – 14.30 «ΠΡΟΣΤΑΒΑΝΙ» Το έθιμο της συγχώρεσης. Οι νεότεροι επισκέπτονται τους μεγαλύτερους σε ηλικία συγγενείς καθώς και πνευματικούς συγγενείς προσφέροντας πορτοκάλια. Με ένα πορτοκάλι και φιλώντας το χέρι τους, ζητούν τη συγχώρεσή τους
14:30 γενική παρουσίαση
Πεζοπόρα και άλλα Τμήματα κατοίκων, φορέων και Συλλόγων του Σοχού, μαθητών των Νηπιαγωγείων, Δημοτικού Σχολείου, Γυμνασίου και Λυκείου, καθώς και των καλεσμένων Πολιτιστικών Συλλόγων.
Δρώμενο από τα τμήματα μοντέρνου και LATIN χορού.
Έθιμο παραδοσιακού γάμου Σοχού.
15:30 παρουσίαση κουδουνοφόρων
