Η θάλασσα «καταπίνει» τις ακτές της Κεντρικής Μακεδονίας (ΦΩΤΟ-VIDEO)
Ακτές χάνονται, περιουσίες απειλούνται αλλά οι αρμόδιοι έμειναν σε στιγμιαίες… παρατηρήσεις
Σοφία Πρώιου 
){kind=icon}
Η θάλασσα κερδίζει αργά αλλά σταθερά έδαφος στις ακτές της Κεντρικής Μακεδονίας. Από τον Θερμαϊκό μέχρι την Πιερία και τη Χαλκιδική, το φαινόμενο της διάβρωσης εμφανίζεται ολοένα και πιο έντονο, προκαλώντας ανησυχία μεταξύ των κατοίκων, ωστόσο οι αρμόδιοι φορείς φαίνεται να μένουν πίσω ακόμα και στις…παρατηρήσεις.
Για αυτές τις περιοχές, οι εικόνες με την άμμο να υποχωρεί, τα κύματα να πλησιάζουν δρόμους και υποδομές και τις ακτογραμμές να μεταβάλλονται χρόνο με τον χρόνο τείνουν να γίνουν μάλλον πραγματικότητα. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι μέχρι το 2024 η Ελλάδα κατατασσόταν 4η μεταξύ των Ευρωπαϊκών χωρών ως προς την παράκτια τρωτότητα.
Η σύντομη «ζωή» του Παρατηρητηρίου
Στην Κεντρική Μακεδονία, αν και η Περιφέρεια το 2019 προχώρησε στη δημιουργία ενός οργανωμένου Παρατηρητηρίου για τη Διάβρωση των Ακτών, το οποίο κατέγραψε την εξέλιξη του φαινομένου σε ολόκληρο το παράκτιο μέτωπο. Παρότι μία ομάδα επιστημόνων παρέδοσαν μία πλήρως λειτουργική υποδομή για την καταγραφή των δεδομένων που σχετίζονται με το φαινόμενο που απειλούν ολόκληρους οικισμούς, ο Αντιπεριφερειάρχης Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Ευστάθιος Αβραμίδης, σχολιάζει στο TheOpinion ότι αυτό σταμάτησε να λειτουργεί το 2023.
Από την πλευρά του, ο επιστημονικός υπεύθυνος του έργου, καθηγητής του Τομέα Γεωδαισίας και Τοπογραφίας του Τμήματος Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών του ΑΠΘ Γιώργος Βέργος, εξηγεί στο TheOpinion ότι το παρατηρητήριο δημιουργήθηκε την περίοδο 2019-2021 και βασίστηκε σε δορυφορικά δεδομένα, γεωχωρικές μετρήσεις, drones, GPS, βαθυμετρήσεις και επιτόπιες έρευνες. Όπως αναφέρει, στόχος ήταν να δημιουργηθεί μια ολοκληρωμένη βάση δεδομένων που θα επιτρέπει στις τοπικές αρχές να γνωρίζουν ποιες περιοχές εμφανίζουν υψηλή «τρωτότητα» σε διάβρωση και ποιες κινδυνεύουν περισσότερο στο μέλλον.
«Η διάβρωση δεν είναι ένα φαινόμενο που αλλάζει από τη μια μέρα στην άλλη. Είναι μια αργή διαδικασία, αλλά μέσα από επαναλαμβανόμενες παρατηρήσεις μπορούμε να δούμε ποιες περιοχές είναι πιο επιρρεπείς», σημειώνει ο ίδιος. Μέσα από το σύστημα αυτό, η ακτογραμμή της Κεντρικής Μακεδονίας χαρτογραφήθηκε και χωρίστηκε σε ζώνες, με ειδική σήμανση «πράσινο – κίτρινο – κόκκινο», ώστε να αποτυπώνεται η επικινδυνότητα κάθε περιοχής. Παράλληλα, δημιουργήθηκαν μοντέλα πρόβλεψης για το πώς μπορεί να διαμορφωθεί το παράκτιο μέτωπο έως το 2050 και το 2100, υπό την πίεση της κλιματικής αλλαγής.
Οι περιοχές που εμφάνισαν τη μεγαλύτερη τρωτότητα ήταν τα Βρασνά, η Παραλία Κατερίνης και τμήματα της Χαλκιδικής, όπου πραγματοποιήθηκαν αναλυτικές μετρήσεις μεγάλης ακρίβειας. «Πήγαμε σε κλίμακα μηχανικής ανάλυσης, με λεπτομερείς αποτυπώσεις ανά δέκα μέτρα, ώστε να δούμε τι μπορεί να συμβεί στο μέλλον από την κατάκλυση της ακτογραμμής», εξηγεί ο κ. Βέργος, υπογραμμίζοντας ότι το παρατηρητήριο αποτελεί πλέον ένα κρίσιμο εργαλείο για τους δήμους, προκειμένου να σχεδιάσουν εγκαίρως έργα προστασίας.
Θερμαϊκός: Υποχωρεί η ακτογραμμή σε ΚΑΠΠΑ και Αγία Τριάδα
Στον δήμο Θερμαϊκού, το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στην περιοχή του ΚΑΠΠΑ, στους Νέους Επιβάτες, στην Αγία Τριάδα και στο ΠΙΚΠΑ. Σύμφωνα με τον δήμαρχο Θεόδωρο Τζέκο, η δημοτική αρχή βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο σχεδιασμού παρεμβάσεων, με τις τεχνικές υπηρεσίες να προχωρούν στη διαδικασία ανάθεσης μελετών για την αντιμετώπιση του φαινομένου.
«Είμαστε σε διαδικασία σύνταξης τεχνικής περιγραφής για να αναθέσουμε μελέτες. Η Τεχνική Υπηρεσία έχει ήδη ζητήσει προσφορές από μελετητές για τη σύνταξη μελέτης αντιμετώπισης της διάβρωσης στην ενότητα Θερμαϊκού», αναφέρει στο TheOpinion ο δήμαρχος.
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο είναι η σταδιακή απώλεια γης στην περιοχή του ΚΑΠΠΑ. Όπως επισημαίνει ο κ. Τζέκος, μέσα σε περίπου 20 χρόνια η θάλασσα έχει προχωρήσει κατά 20 μέτρα σε ορισμένα σημεία, ιδιαίτερα στο τμήμα από το Κοχύλι προς τους Νέους Επιβάτες. Παράλληλα, προβλήματα προσάμμωσης καταγράφονται στο λιμάνι των Νέων Επιβατών, ενώ ζητήματα εμφανίζονται και στην προβλήτα της Αγίας Τριάδας καθώς και στην περιοχή του ΠΙΚΠΑ.
Παρά τη σταδιακή υποχώρηση της ακτής, ο δήμαρχος διευκρινίζει ότι μέχρι στιγμής δεν κινδυνεύουν επιχειρήσεις ή καταστήματα της περιοχής. Ωστόσο, η εικόνα της παραλίας αλλάζει σταθερά χρόνο με τον χρόνο, εντείνοντας την ανησυχία για την εξέλιξη του φαινομένου τις επόμενες δεκαετίες.
Κατερίνη: Τα κύματα φτάνουν έως τις πρώτες πολυκατοικίες
Στην Παραλία Κατερίνης, η διάβρωση έχει ήδη αρχίσει να αφήνει έντονο αποτύπωμα. Ο δήμαρχος Κατερίνης Ιωάννης Ντούμος περιγράφει στο TheOpinion μια κατάσταση που επιδεινώθηκε αισθητά μετά το 2020, με τη θάλασσα να μετακινεί συνεχώς μεγάλες ποσότητες άμμου και τα κύματα να πλησιάζουν όλο και περισσότερο τον αστικό ιστό.
«Η κλιματική αλλαγή και τα θαλάσσια ρεύματα έχουν αλλάξει τα πάντα. Από το 2020 αρχίσαμε να παρατηρούμε ότι η άμμος “φεύγει” και όταν υπάρχουν έντονα κύματα, το νερό φτάνει μέχρι τις πρώτες πολυκατοικίες», τονίζει.
Ο δήμος έχει ήδη εξασφαλίσει χρηματοδότηση ύψους 3,3 εκατομμυρίων ευρώ από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και βρίσκεται στη διαδικασία δημοπράτησης έργου κατασκευής κυματοθραυστών στην Παραλία Κατερίνης. Στόχος είναι να δημιουργηθεί μια πρώτη γραμμή προστασίας απέναντι στη διάβρωση και στα ισχυρά κύματα.
«Ελπίζουμε ότι με τους κυματοθραύστες θα προστατεύσουμε την πρώτη ζώνη της παραλίας», σημειώνει ο κ. Ντούμος, προσθέτοντας ότι η δημοπράτηση αναμένεται να ολοκληρωθεί μετά τον Οκτώβριο και, εφόσον δεν υπάρξουν καθυστερήσεις, το έργο θα ξεκινήσει αμέσως μετά τη λήξη της τουριστικής περιόδου.
Η περίπτωση της Κατερίνης θεωρείται από τις πλέον χαρακτηριστικές στην Κεντρική Μακεδονία, καθώς συνδυάζει έντονη τουριστική δραστηριότητα, μεγάλη επισκεψιμότητα και αυξημένη έκθεση στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.
Κασσάνδρα: Παρεμβάσεις σε Φούρκα και Μόλα Καλύβα
Στη Χαλκιδική, η Κασσάνδρα συγκαταλέγεται επίσης στις περιοχές όπου η διάβρωση προκαλεί έντονο προβληματισμό. Ο δήμαρχος Ηρακλής Λειβαδιώτης αναφέρει στο TheOpinion ότι ο δήμος βρίσκεται σε διαδικασία ωρίμανσης έργου για την παραλία της Φούρκας, περιμένοντας την ολοκλήρωση της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων ώστε να προχωρήσει η χρηματοδότησή του.
«Κατά τόπους έχουμε κάνει κάποιες παρεμβάσεις, αλλά πρέπει να δούμε το ζήτημα συνολικά μέσα από μια γενική μελέτη», σημειώνει, εξηγώντας ότι το πρόβλημα εμφανίζεται κυρίως στη Μόλα Καλύβα, στην παραλία Φούρκας αλλά και στο ανατολικό μέτωπο, στην περιοχή του Πύργου Φώκιας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, σε ορισμένα σημεία έχουν ήδη πραγματοποιηθεί μεμονωμένες παρεμβάσεις προστασίας, χωρίς όμως να υπάρχει ακόμη μια ενιαία συνολική στρατηγική για ολόκληρο το παράκτιο μέτωπο της Κασσάνδρας. Παρά το γεγονός ότι μέχρι στιγμής δεν απειλούνται περιουσίες ή κατοικίες, η ανησυχία είναι έντονη, καθώς η οικονομία της περιοχής εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό και τις παραλίες της.