Η Νέα Μηχανιώνα «φόρεσε» ξανά τα γιορτινά της για τα εννιάμερα της Παναγίας

Η Νέα Μηχανιώνα φόρεσε τα γιορτινά της και για ακόμη μία χρονιά ετοιμάζεται να υποδεχτεί χιλιάδες επισκέπτες και προσκυνητές. Από χθες, 18 Αυγούστου, οι πρώτοι πάγκοι της μεγάλης θρησκευτικής εμποροπανήγυρης άρχισαν να παίρνουν τη θέση τους στους δρόμους της πόλης, σηματοδοτώντας την έναρξη ενός από τα πιο χαρακτηριστικά καλοκαιρινά πανηγύρια της ευρύτερης περιοχής της Θεσσαλονίκης.

Για οχτώ ημέρες, η Νέα Μηχανιώνα μετατρέπεται σε έναν μεγάλο υπαίθριο προορισμό, όπου η θρησκευτική παράδοση συναντά την εμπορική δραστηριότητα και το καλοκαιρινό κλίμα. Πάγκοι με είδη ένδυσης, υποδήματα, τσάντες, παιχνίδια, μικροαντικείμενα, θρησκευτικά είδη και φυσικά οι περίφημοι «λουκουμάδες με τρύπα» στήνονται στους δρόμους, δημιουργώντας το γνώριμο σκηνικό της μεγάλης πανήγυρης που εκατοντάδες κόσμου αγαπά να επισκέπτεται κάθε χρόνο.

Πρόκειται για ένα πανηγύρι που έχει εξελιχθεί σε σταθερό καλοκαιρινό «ραντεβού» όχι μόνο για τους κατοίκους του δήμου Θερμαϊκού, αλλά και για επισκέπτες από τη Θεσσαλονίκη, τη Μακεδονία και άλλες περιοχές της Ελλάδας. Η διάρκειά του, που σήμερα φτάνει συνολικά τις επτά έως οχτώ ημέρες, το κατατάσσει στα μεγαλύτερης διάρκειας πανηγύρια της περιοχής, ενώ παλαιότερα οι ημέρες λειτουργίας του έφταναν ακόμη και τις δέκα.

Στο επίκεντρο η Παναγία Φανερωμένη

Αν και το εμπορικό κομμάτι είναι αυτό που δίνει στην πόλη έναν ιδιαίτερο, γιορτινό παλμό, η «καρδιά» του πανηγυριού βρίσκεται λίγα μέτρα πιο πέρα, στον περικαλλή Ιερό Ναό της Παναγίας Φανερωμένης.

Εκεί φυλάσσεται η ιερά και θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Φανερωμένης, η «Παναγία Μηχανιώτισσα» ή, όπως είναι γνωστή στους κατοίκους της, η «Παναγία της Προσφυγιάς». Πρόκειται για ένα κειμήλιο άρρηκτα δεμένο με την ιστορία της Μηχανιώνας και τον ξεριζωμό των Ελλήνων της Μικράς Ασίας. Η εικόνα μεταφέρθηκε στην Ελλάδα από τους πρόσφυγες της Κυζίκου μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.

Η ιστορία της εικόνας είναι από εκείνες που συνδέουν με μοναδικό τρόπο τη θρησκευτική πίστη με την προσφυγική μνήμη.

Ήταν 22 Αυγούστου 1922, παραμονή της μεγάλης γιορτής της Παναγίας Φανερωμένης και ημέρα κατά την οποία στη Μηχανιώνα της Κυζίκου βρισκόταν σε εξέλιξη το μεγάλο πανηγύρι. Οι κάτοικοι είχαν συγκεντρωθεί στο μοναστήρι για τον Εσπερινό, όταν έφτασε η είδηση ότι έπρεπε να εγκαταλείψουν τις πατρογονικές τους εστίες.

Μέσα στην αγωνία του ξεριζωμού, όμως, υπήρχε κάτι που οι Μηχανιώτες δεν ήταν διατεθειμένοι να αφήσουν πίσω: την Παναγία τους.

Σύμφωνα με τις ιστορικές μαρτυρίες, η χήρα Κατίγκω Μαουτσίδου, καντηλανάφτρα του ναού, μαζί με τον Κώστα Καματάκη και τον 15χρονο τότε Γρηγόρη Μπογάκη, κατάφεραν να διασώσουν την εικόνα. Την πήραν μαζί τους, τυλιγμένη μέσα σε ένα πάπλωμα, και έτσι το ιερό κειμήλιο πέρασε από τη Μικρά Ασία στην Ελλάδα μαζί με τους πρόσφυγες.

Η εικόνα δεν αποτέλεσε μόνο ένα θρησκευτικό κειμήλιο που μεταφέρθηκε από έναν τόπο σε έναν άλλο. Για τους πρόσφυγες της Μηχανιώνας έγινε σύμβολο συνέχειας, μνήμης και επιστροφής στις ρίζες. Στη νέα τους πατρίδα, στη Νέα Μηχανιώνα, οι πρόσφυγες έχτισαν τον δικό τους ναό και τοποθέτησαν εκεί την εικόνα της Παναγίας τους.

Η μεγάλη κορύφωση στις 22 και 23 Αυγούστου

Το βλέμμα όλων στρέφεται πλέον στο ερχόμενο Σαββατοκύριακο, όταν η Νέα Μηχανιώνα αναμένεται να γεμίσει από προσκυνητές.

Η 22α Αυγούστου αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ημέρες των εορτασμών. Μετά τον πανηγυρικό Εσπερινό και τα Εγκώμια, πραγματοποιείται η λιτάνευση της ιεράς εικόνας στους δρόμους της πόλης υπό τους ήχους Φιλαρμονικών, και με τη συμμετοχή πλήθους πιστών, των τοπικών αρχών και εκπροσώπων φορέων. Η εικόνα βγαίνει από τον ναό και για ακόμη μία χρονιά «συναντά» την πόλη που χτίστηκε από τους ανθρώπους οι οποίοι την έφεραν μαζί τους από την άλλη πλευρά του Αιγαίου.

Την επομένη, 23 Αυγούστου, εορτάζεται η Απόδοση της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, τα γνωστά «εννιάμερα της Παναγίας», με την πανηγυρική Θεία Λειτουργία στον Ιερό Ναό Παναγίας Φανερωμένης.

Και κάπου εδώ, το θρησκευτικό στοιχείο συναντά εκείνο το αυθεντικό ελληνικό πανηγυρικό σκηνικό: κόσμο που ανεβαίνει και κατεβαίνει στους δρόμους, οικογένειες που κάνουν τη βόλτα τους ανάμεσα στους πάγκους, μυρωδιές από τις ψησταριές και τις καντίνες, παιδιά που σταματούν στα παιχνίδια και, φυσικά, το απαραίτητο πέρασμα από τους παραδοσιακούς λουκουμάδες με τρύπα, που μπορεί να τους βρει κανείς .

«Η πόλη φόρεσε τα γιορτινά της»

«Για ακόμα μία χρονιά η Μηχανιώνα ετοιμάζεται να εορτάσει τα εννιάμερα της Παναγίας μας», αναφέρει στο TheOpinion ο Αρχιερατικός Επίτροπος Θερμαϊκού, Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης π. Κύριλλος, περιγράφοντας το κλίμα των ημερών.

«Εν μέσω πυρετωδών προετοιμασιών, η πόλη φόρεσε τα γιορτινά της και ετοιμάζεται να υποδεχτεί τις χιλιάδες των προσκυνητών που θα βρεθούν στη Νέα Μηχανιώνα για τη μεγάλη πανήγυρη της Παναγίας μας», σημειώνει.

Όπως επισημαίνει, επίκεντρο των εορτασμών είναι ο περικαλλής ναός της Παναγίας Φανερωμένης, ο οποίος φιλοξενεί «έναν ανεκτίμητο θησαυρό, το Ιερό και Θαυματουργό Εικόνισμα της Κυρίας Θεοτόκου της Φανερωμένης».

«Θησαυρός που έφτασε στη Μακεδονική γη από τα ματωμένα χώματα της Μ. Ασίας το 1922», αναφέρει χαρακτηριστικά ο π. Κύριλλος, υπογραμμίζοντας τη διαχρονική σημασία της εικόνας για τους κατοίκους και τους προσκυνητές.

Ένα καλοκαιρινό ραντεβού με ιστορία

Η Νέα Μηχανιώνα, περίπου 27 χιλιόμετρα από τη Θεσσαλονίκη, τις ημέρες του πανηγυριού αποκτά έναν διαφορετικό ρυθμό και μετατρέπεται σε σημείο συνάντησης ανθρώπων που έρχονται για διαφορετικούς λόγους, αλλά καταλήγουν να συμμετέχουν στην ίδια γιορτή.

Άλλοι φτάνουν για το προσκύνημα στην Παναγία Φανερωμένη. Άλλοι για τη βόλτα στην εμποροπανήγυρη. Άλλοι για να ξαναζήσουν ένα οικογενειακό έθιμο που περνά από γενιά σε γενιά. Και άλλοι απλώς για να περιηγηθούν σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά πανηγυρικά σκηνικά του καλοκαιριού στη Θεσσαλονίκη.

Η φετινή διοργάνωση αναμένεται να συγκεντρώσει και πάλι πλήθος επισκεπτών, με την κορύφωση να έρχεται στις 22 και 23 Αυγούστου. Η μεγάλη προσέλευση των προηγούμενων ετών έχει καταστήσει τη Νέα Μηχανιώνα έναν από τους σημαντικότερους προορισμούς θρησκευτικού ενδιαφέροντος στην περιοχή κατά τη συγκεκριμένη περίοδο. Ιστορικές αναφορές μάλιστα καταγράφουν ότι ήδη από τα μέσα του 20ού αιώνα δεκάδες χιλιάδες προσκυνητές έφταναν στην πόλη για την Παναγία τη Μηχανιώτισσα.

Και έτσι, κάθε Αύγουστο, η ιστορία της προσφυγιάς συναντά τη σύγχρονη ζωή της πόλης.