Διχάζει ή εντυπωσιάζει τους Θεσσαλονικείς η τοιχογραφία στον Βαρδάρη; (VIDEO)

Ολοκληρώθηκε η μεγάλη τοιχογραφία (mural), που πλέον καλύπτει ολόκληρο τον τοίχο μίας πολυκατοικίας εφτά ορόφων στην πλατεία Δημοκρατίας, στον Βαρδάρη.

Πρόκειται για ένα έργο του καλλιτέχνη Θέμη Κωνσταντινόπουλου ή κοινώς γνωστό ως DEM, ο οποίος φιλοτέχνησε «το παιδί που ατενίζει το μέλλον». Στην τοιχογραφία που μαγνητίζει τα βλέμματα κατοίκων και περαστικών, απεικονίζεται ένα σκεπτικό παιδί που έχει στραμμένο το βλέμμα του στον ουρανό ενώ το ένα του χέρι είναι ακουμπισμένο στην ρωμαϊκή αψίδα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η επιλογή της περιοχής όπου επιλέχθηκε να φιλοτεχνηθεί το έργο, αφού πρόκειται για μία περιοχή με ιδιαίτερη αρχαιολογική σημασία. Συγκεκριμένα, το οικόπεδο που «συνορεύει» με την οικοδομή, ανήκει στην Εφορία Αρχαιοτήτων, καθώς μέσα σε αυτό βρίσκονται μέρη των ρωμαϊκών τειχών.

Μάλιστα, μία ακόμα «μετάφραση» που έχει δοθεί στο έργο, είναι ότι ακριβώς επειδή βρίσκεται στο εν λόγω σημείο, και με τη στάση του παιδιού στην ρωμαϊκή αψίδα, «ενώνεται» το παρελθόν με το μέλλον της πόλης.

Εντυπωσιασμένοι οι πολίτες

Το TheOpinion βρέθηκε στο σημείο όπου «ξεπροβάλει» η τοιχογραφία και συνομίλησε με πολίτες όπως θα δείτε στο βίντεο, οι οποίοι δήλωσαν εντυπωσιασμένοι. 

Αρκετοί ήταν εκείνοι που σχολίασαν τη σημασία της αισθητικής αναβάθμισης της περιοχής, η οποία για πολλά χρόνια παρέμενε παραμελημένη. Όπως επισημαίνουν, η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η περιοχή αποτελεί τη δυτική είσοδο της πόλης και την «αρχή» του κέντρου της.

Πολλοί, επίσης, ήταν εκείνοι που σχολίασαν ότι λείπει το πράσινο από το κέντρο της πόλης, με αποτέλεσμα τέτοιου είδους παρεμβάσεις να προσδίδουν μία πιο ευχάριστη και ζωντανή όψη στο αστικό τοπίο.

Παράλληλα, οι πολίτες φαίνεται πως βλέπουν θετικά τέτοιου είδους δράσεις. Συγκεκριμένα, τόνισαν ότι παρόμοια καλαίσθητα έργα είναι πάντα ευπρόσδεκτα, αρκεί να ταιριάζει και να μην παρεμβαίνει αρνητικά στο σύνολο και τον περιβάλλοντα χώρο.

Ακόμη τέσσερα murals στη Θεσσαλονίκη

Στο σημείο βρέθηκε χθες το μεσημέρι της Τετάρτης 8 Ιουλίου ο Διευθύνων Σύμβουλος της Τράπεζας Πειραιώς, Χρήστος Μεγάλος, καθώς το εντυπωσιακό mural ολοκληρώθηκε με χορηγία της Τράπεζας.

Ο ίδιος σε δηλώσεις του σχολίασε μεταξύ άλλων τα εξής: «Αισθάνομαι πολύ χαρούμενος για όσα έχουμε πετύχει μέχρι σήμερα. Είμαστε εδώ για να κάνουμε ακόμη περισσότερα. Η Θεσσαλονίκη έχει ιδιαίτερη σημασία για εμάς, καθώς αποτελεί την περιοχή όπου διαθέτουμε τα μεγαλύτερα μερίδια αγοράς και περίπου το 40% της τραπεζικής μας δραστηριότητας πραγματοποιείται εδώ. Μέχρι σήμερα έχουμε πετύχει ένα πολύ καλό αποτέλεσμα στη Β’ Δημοτική Κοινότητα και θα συνεχίσουμε με την ίδια ένταση στην Ε’ Κοινότητα. Παράλληλα, όπως είχα υποσχεθεί, θα δημιουργήσουμε ακόμη τέσσερα αντίστοιχα murals, όπως αυτό στην είσοδο της πόλης, συμβάλλοντας στην αισθητική αναβάθμιση της Θεσσαλονίκης».

Τι προβλέπει η νομοθεσία για τα murals

Σύμφωνα με το άρθρο 378 του Ποινικού Κώδικα, όποιος προκαλεί βλάβη ή αλλοίωση σε ξένη περιουσία μπορεί να αντιμετωπίσει ποινικές συνέπειες. Το βασικό κριτήριο που εξετάζει ο νόμος δεν είναι αν ο δημιουργός είναι αναγνωρισμένος καλλιτέχνης ή αν το αποτέλεσμα θεωρείται αισθητικά σημαντικό, αλλά αν υπήρχε δικαίωμα επέμβασης στον συγκεκριμένο χώρο.

Επομένως, όταν οποιαδήποτε παρέμβαση πραγματοποιείται σε ιδιωτικό ή δημόσιο κτήριο χωρίς τη συναίνεση ή την απαραίτητη έγκριση του ιδιοκτήτη ή του αρμόδιου φορέα διαχείρισης, μπορεί να αντιμετωπιστεί ως φθορά ξένης ιδιοκτησίας. Ιδιαίτερη σημασία έχει η περίπτωση των παλιών κτηρίων καθώς υπάρχει το ενδεχόμενο ένα παλιό κτήριο να υπόκειται σε ειδικό καθεστώς προστασίας αν έχει χαρακτηριστεί ιστορικό κτήριο ή μνημείο.

Σε περιπτώσεις όπου μια τοιχογραφία αφορά κτήριο με πολιτιστική ή ιστορική αξία, η νομοθεσία προβλέπει αυξημένη προστασία. Ο Κώδικας Νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς, που κυρώθηκε με τον Νόμο 4858/2021, θέτει αυστηρούς κανόνες για επεμβάσεις σε μνημεία και στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς στόχος είναι η διατήρηση της ιστορικής μνήμης και της αυθεντικότητας των χώρων.

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί πολλές οργανωμένες δράσεις όπου καλλιτέχνες δημιουργούν νόμιμες τοιχογραφίες σε συνεργασία με δήμους, ιδιοκτήτες ακινήτων ή πολιτιστικούς φορείς. Σε αυτές τις περιπτώσεις υπάρχει η απαραίτητη συναίνεση και το έργο αποκτά διαφορετικό νομικό χαρακτήρα, καθώς αποτελεί συμφωνημένη καλλιτεχνική παρέμβαση.

Τι είναι τα murals

Το mural (τοιχογραφία) είναι κάθε μορφή εικαστικής τέχνης που δημιουργείται απευθείας πάνω σε μόνιμες επιφάνειες, όπως τοίχοι ή ταβάνια, και χαρακτηρίζεται κυρίως από τη μεγάλη του κλίμακα, η οποία συχνά καλύπτει ολόκληρες προσόψεις κτιρίων.

Για τη δημιουργία του χρησιμοποιούνται ποικίλες τεχνικές, από το παραδοσιακό φρέσκο και τα ακρυλικά χρώματα μέχρι το σύγχρονο γκράφιτι με σπρέι, καθιστώντας το ένα ισχυρό εργαλείο δημόσιας τέχνης. Πέρα από την αισθητική αναβάθμιση των αστικών κέντρων, τα έργα αυτά φέρουν συχνά κοινωνικά, πολιτικά ή ιστορικά μηνύματα.