Βαρέα και ανθυγιεινά σε ΕΣΥ και ΕΚΑΒ: Ποιοι δικαιούνται πλήρη σύνταξη στα 62

Νέες δυνατότητες συνταξιοδότησης αποκτούν συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων στα δημόσια νοσοκομεία, τα Κέντρα Υγείας και το ΕΚΑΒ, με τη θεσμοθέτηση της ένταξής τους στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα (ΒΑΕ). Η ρύθμιση περιλαμβάνεται στον νόμο 5316/2026 και αφορά νοσηλευτές, βοηθούς νοσηλευτών, οδηγούς και βοηθούς ασθενοφόρων – διασώστες που υπάγονται στη συνταξιοδοτική προστασία του Δημοσίου.

Η ένταξη αφορά τόσο την κύρια όσο και την επικουρική ασφάλιση, ενώ προβλέπεται συγκεκριμένη διαδικασία υποβολής αίτησης, πρόσθετες ασφαλιστικές εισφορές και προϋποθέσεις για την αναγνώριση χρόνου εργασίας και τη συνταξιοδότηση.

Πώς γίνεται η ένταξη στα ΒΑΕ

Η υπαγωγή στο καθεστώς των Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων είναι προαιρετική ως προς την κύρια ασφάλιση. Ωστόσο, εφόσον ο εργαζόμενος επιλέξει να ενταχθεί στην κύρια ασφάλιση των ΒΑΕ, η υπαγωγή στην επικουρική ασφάλιση καθίσταται υποχρεωτική.

Για τον σκοπό αυτό, απαιτείται η υποβολή ενιαίας αίτησης στο αρμόδιο τμήμα μισθοδοσίας του φορέα απασχόλησης, η οποία καλύπτει και τους δύο κλάδους ασφάλισης.

Η αίτηση πρέπει να κατατεθεί μέσα σε αποκλειστική προθεσμία έξι μηνών από την έναρξη εφαρμογής της σχετικής διάταξης. Σύμφωνα με το κείμενο της ρύθμισης, εκπρόθεσμες αιτήσεις δεν γίνονται δεκτές.

Πόσες είναι οι πρόσθετες ασφαλιστικές εισφορές

Για όσους επιλέξουν την ένταξη στα ΒΑΕ προβλέπεται ειδική πρόσθετη εισφορά, η οποία επιμερίζεται μεταξύ εργαζομένου και εργοδότη.

Στην κύρια ασφάλιση, η συνολική εισφορά ανέρχεται σε 3,60%: το 2,20% επιβαρύνει τον εργαζόμενο και το 1,40% τον εργοδότη.

Για την επικουρική ασφάλιση, η συνολική εισφορά διαμορφώνεται σε 2%, με 1,25% να καταβάλλεται από τον εργαζόμενο και 0,75% από τον εργοδότη.

Ποιοι χρόνοι εργασίας μπορούν να αναγνωριστούν

Η νέα ρύθμιση δίνει, επίσης, τη δυνατότητα αναγνώρισης με εξαγορά του χρόνου πραγματικής απασχόλησης στις συγκεκριμένες ειδικότητες. Η δυνατότητα αυτή αφορά εργαζομένους που χρειάζονται να συμπληρώσουν τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

Για τη συνταξιοδότηση με τις διατάξεις των ΒΑΕ προβλέπεται, μεταξύ άλλων, η συμπλήρωση τουλάχιστον 12 ετών απασχόλησης στις συγκεκριμένες ειδικότητες. Από αυτά, τουλάχιστον τρία έτη πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί μέσα στην τελευταία 17ετία πριν από τη συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας ή την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης.

Σύνταξη στα 62 με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης

Με τη νέα ρύθμιση, οι όροι συνταξιοδότησης των συγκεκριμένων εργαζομένων του Δημοσίου προσεγγίζουν εκείνους που ισχύουν για ασφαλισμένους του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ που υπάγονται στα ΒΑΕ.

Εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις, παρέχεται η δυνατότητα λήψης πλήρους κύριας σύνταξης γήρατος στο 62ο έτος της ηλικίας. Για τη θεμελίωση του δικαιώματος απαιτούνται τουλάχιστον 15 έτη συνολικής ασφάλισης, εκ των οποίων τα 12 έτη πρέπει να αφορούν εργασία στις συγκεκριμένες ειδικότητες, με τουλάχιστον τρία έτη εντός της προβλεπόμενης τελευταίας 17ετίας.

Για τη χορήγηση επικουρικής σύνταξης απαιτούνται τουλάχιστον 15 έτη επικουρικής ασφάλισης, καθώς και η έκδοση κύριας σύνταξης από τον e-ΕΦΚΑ για την ίδια αιτία.

Η εφαρμογή της ρύθμισης αναμένεται να ενδιαφέρει εργαζομένους σε νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας και στο ΕΚΑΒ, οι οποίοι θα πρέπει να εξετάσουν τις προϋποθέσεις υπαγωγής, το κόστος των πρόσθετων εισφορών και τις προθεσμίες υποβολής της αίτησης σε συνεργασία με την αρμόδια υπηρεσία μισθοδοσίας τους.