ΜΙΔΑ: Πότε ενεργοποιείται και τι πρέπει να γνωρίζουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων

ΜΙΔΑ: Πότε ενεργοποιείται και τι πρέπει να γνωρίζουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων
ΑKIΝΗΤΑ Τρίτη 10 Νοεμβρίου 2026 (ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ/EUROKINISSI)

Τον Δεκέμβριο του 2026 και όχι τον Ιανουάριο του 2027 αναμένεται να ξεκινήσει η λειτουργία του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), σύμφωνα με τον εκπρόσωπο Τύπου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Όμηρο Τσάπαλο.

Πρόκειται για μια νέα ψηφιακή υποδομή που φιλοδοξεί να συγκεντρώσει σε ένα ενιαίο σημείο τα στοιχεία κάθε ακινήτου στην Ελλάδα, τα δικαιώματα ιδιοκτησίας και την πραγματική χρήση του. Το Μητρώο θα φιλοξενείται στο gov.gr και, όπως διευκρινίζει το υπουργείο, δεν προβλέπεται να δημιουργηθεί ξεχωριστή εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα.

Μετά τα τεχνικά προβλήματα που εμφανίστηκαν κατά την προετοιμασία του, γίνονται τροποποιήσεις ώστε η πλατφόρμα να είναι πιο εύχρηστη και να περιοριστεί η ταλαιπωρία των πολιτών. Οι ιδιοκτήτες θα κληθούν να ελέγξουν τα στοιχεία των ακινήτων τους, μεταξύ άλλων και τα δηλωμένα τετραγωνικά, και να προχωρήσουν σε διορθώσεις όπου εντοπίζονται αποκλίσεις.

Ο Όμηρος Τσάπαλος ξεκαθάρισε, επίσης, ότι δεν προβλέπονται πρόστιμα ή αναδρομικές κυρώσεις για όσους δεν διορθώσουν την περιουσιακή τους εικόνα στο ΜΙΔΑ, υπενθυμίζοντας ότι υπάρχει σχετική νομοθετική πρόβλεψη.

ΜΙΔΑ: Όσα πρέπει να γνωρίζουν οι ιδιοκτήτες με ερωτήσεις και απαντήσεις

Με τη συνδρομή του προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Φοροτεχνικών Ελευθέρων Επαγγελματιών (ΠΟΦΕΕ), Δημήτρη Χριστοφοράκη, παρουσιάζονται τα βασικά σημεία για τη λειτουργία του νέου Μητρώου και τις υποχρεώσεις των πολιτών.

Ποιοι θα πρέπει να μπουν στο ΜΙΔΑ;

Το Μητρώο αφορά φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις που διαθέτουν εμπράγματα δικαιώματα σε ακίνητα στην Ελλάδα. Η υποχρέωση αφορά όχι μόνο ακίνητα που αποφέρουν εισόδημα, αλλά και όσα παραμένουν κενά ή δεν εκμισθώνονται, όπως ένα διαμέρισμα ή ένα αγροτεμάχιο.

Στο ΜΙΔΑ θα πρέπει να αποτυπώνονται όλα τα δικαιώματα που υπάρχουν σε ένα ακίνητο. Για παράδειγμα, όταν ένας γονέας έχει την επικαρπία μιας κατοικίας και το παιδί την ψιλή κυριότητα, θα πρέπει να καταγράφονται και οι δύο μορφές δικαιώματος. Το ποιος θα χρειαστεί να συνδεθεί στην πλατφόρμα και ποια στοιχεία θα πρέπει να επιβεβαιώσει ή να συμπληρώσει θα καθοριστεί από τις αναλυτικές οδηγίες εφαρμογής.

Τι ισχύει για τον ΕΝΦΙΑ εάν διορθωθούν στοιχεία;

Η φορολογική αντιμετώπιση εξαρτάται από το αν ο ιδιοκτήτης διορθώνει ένα δικαίωμα που είχε ήδη δηλωθεί ή καταχωρίζει για πρώτη φορά ένα δικαίωμα που δεν είχε εμφανιστεί στο Ε9.

Εάν πρόκειται για διόρθωση ήδη δηλωμένου δικαιώματος, όπως για παράδειγμα αλλαγή στα τετραγωνικά, η προβλεπόμενη απαλλαγή καλύπτει τον πρόσθετο ΕΝΦΙΑ, τους τόκους και τα πρόστιμα που προκύπτουν από τη διόρθωση.

Αντίθετα, εάν δηλώνεται για πρώτη φορά δικαίωμα που δεν είχε καταχωριστεί έως την έναρξη ισχύος της σχετικής διάταξης, ο ΕΝΦΙΑ εξακολουθεί να οφείλεται. Η απαλλαγή σε αυτή την περίπτωση αφορά τους τόκους και τα πρόστιμα.

Ποια τετραγωνικά θα υπερισχύουν εάν διαφέρουν Ε9, Κτηματολόγιο και λογαριασμός ρεύματος;

Δεν υπάρχει γενικός κανόνας σύμφωνα με τον οποίο υπερισχύει αυτομάτως μία από τις τρεις πηγές. Το πρώτο βήμα είναι να ελεγχθεί εάν συγκρίνονται πράγματι οι ίδιες επιφάνειες.

Για παράδειγμα, τα τετραγωνικά που εμφανίζονται στον λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος για τις δημοτικές χρεώσεις μπορεί να αφορούν διαφορετικούς χώρους από εκείνους που περιλαμβάνονται στην εγγραφή του Ε9.

Εφόσον εντοπιστεί πραγματικό λάθος, η διόρθωση θα πρέπει να γίνει στο αντίστοιχο μητρώο, με βάση τον τίτλο ιδιοκτησίας και, όπου απαιτείται, τα τεχνικά στοιχεία του ακινήτου. Σημαντικό είναι να προβλεφθεί δυνατότητα επισήμανσης εκκρεμοτήτων, ώστε οι πολίτες να μπορούν να συνεχίζουν τον έλεγχο των υπόλοιπων ακινήτων τους χωρίς να μπλοκάρει η διαδικασία.

Τι γίνεται με ακίνητα χωρίς ΚΑΕΚ, αυθαίρετα και αγροτεμάχια χωρίς συμβόλαια;

Για ακίνητα που δεν διαθέτουν ΚΑΕΚ, θα πρέπει να προβλεφθεί τρόπος αρχικής ταυτοποίησης με διαθέσιμα στοιχεία, όπως ο ΑΤΑΚ, και δυνατότητα συμπλήρωσης του ΚΑΕΚ σε μεταγενέστερο χρόνο. Οι λεπτομέρειες για τα στοιχεία που θα γίνονται δεκτά σε κάθε περίπτωση αναμένεται να διευκρινιστούν από την ΑΑΔΕ.

Στις περιπτώσεις ακινήτων με εκκρεμή τακτοποίηση αυθαιρεσιών, απαιτείται έλεγχος από μηχανικό για την πραγματική επιφάνεια και την κατάσταση της πολεοδομικής διαδικασίας. Η καταχώριση στο ΜΙΔΑ δεν υποκαθιστά ούτε ολοκληρώνει την τακτοποίηση.

Για αγροτεμάχια χωρίς συμβόλαια, θα πρέπει να εξετάζεται σε ποιο στοιχείο βασίζεται το δικαίωμα που επικαλείται ο ενδιαφερόμενος, όπως για παράδειγμα σε κληρονομιά ή χρησικτησία. Η καταχώριση στο Ε9 από μόνη της δεν αποδεικνύει την κυριότητα. Παράλληλα, οι οδηγίες που έχουν εκδοθεί για το myAGRO αφορούν τη διαδικασία των αγροτικών ενισχύσεων και όχι την απόδειξη ιδιοκτησίας στο ΜΙΔΑ.

Πώς θα δηλώνεται η χρήση κάθε ακινήτου;

Η χρήση θα πρέπει να ανταποκρίνεται στην πραγματική κατάσταση του ακινήτου. Θα πρέπει, δηλαδή, να αποτυπώνεται εάν χρησιμοποιείται ως κατοικία ή επαγγελματικός χώρος από τον ιδιοκτήτη, εάν εκμισθώνεται, εάν παραχωρείται δωρεάν ή εάν παραμένει κενό.

Οι οδηγίες της ΑΑΔΕ θα καθορίσουν ποια στοιχεία θα αντλούνται αυτόματα από τα διαθέσιμα συστήματα, ποιος θα είναι υπεύθυνος για την επιβεβαίωσή τους και με ποιον τρόπο θα δηλώνονται οι αλλαγές στη χρήση μέσα στο έτος.

Η σωστή καταγραφή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας προβλέπει ειδικές κυρώσεις για ανακριβείς δηλώσεις χρήσης σε περιπτώσεις εκμίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης.

Τι θα αλλάξει στα μισθωτήρια;

Για τις νέες δηλώσεις μίσθωσης προβλέπεται η ενσωμάτωση της ηλεκτρονικής διαδικασίας στην πλατφόρμα του ΜΙΔΑ. Με αυτόν τον τρόπο, κάθε ακίνητο θα συνδέεται με τη δηλωμένη χρήση του και το μίσθωμα που αναφέρει ο εκμισθωτής.

Η δήλωση θα αποτυπώνει το συμφωνημένο ποσό του ενοικίου, ενώ η πραγματική καταβολή του μπορεί να διασταυρώνεται με τα στοιχεία των τραπεζικών πληρωμών.

Πώς θα εντοπίζονται τα αδήλωτα ενοίκια;

Η ΑΑΔΕ θα έχει τη δυνατότητα να συγκρίνει τη δηλωμένη χρήση ενός ακινήτου με τα εισοδήματα που εμφανίζονται στις φορολογικές δηλώσεις. Επιπλέον, με την εφαρμογή της υποχρεωτικής τραπεζικής πληρωμής των ενοικίων, τα στοιχεία των συναλλαγών θα αποτελούν μία ακόμη πηγή διασταύρωσης.

Για παράδειγμα, εάν μια κατοικία εμφανίζεται ως κενή σε μία δήλωση, αλλά σε άλλη καταγράφεται ως μισθωμένη, η ασυμφωνία μπορεί να οδηγήσει σε έλεγχο, προκειμένου να διαπιστωθεί τι πραγματικά ισχύει.

Τι πρέπει να ζητήσει ο ιδιοκτήτης από τον λογιστή του;

Για τον έλεγχο και τη συμπλήρωση των στοιχείων στο ΜΙΔΑ, οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να συγκεντρώσουν βασικά έγγραφα που αφορούν την περιουσία τους. Σε αυτά περιλαμβάνονται οι τίτλοι ιδιοκτησίας, τα στοιχεία του Κτηματολογίου και ο ΚΑΕΚ, όπου υπάρχει, οι αριθμοί παροχής ηλεκτρικού ρεύματος και οι πληροφορίες για τη χρήση κάθε ακινήτου.

Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να χρειαστούν και τεχνικά έγγραφα, ιδίως όταν υπάρχουν διαφορές στα τετραγωνικά ή σε άλλα χαρακτηριστικά του ακινήτου.

Με βάση τα δικαιολογητικά, ο λογιστής-φοροτεχνικός θα μπορεί να ελέγξει εάν το Ε9 και οι υπόλοιπες δηλώσεις αποτυπώνουν σωστά το είδος και το ποσοστό του δικαιώματος, την επιφάνεια και την πραγματική χρήση.

Η ΠΟΦΕΕ θεωρεί αναγκαία την υποχρεωτική υποβολή των δηλώσεων στο ΜΙΔΑ από αδειούχο λογιστή-φοροτεχνικό, επισημαίνοντας ότι ο έλεγχος πριν από την καταχώριση μπορεί να περιορίσει λάθη και παραλείψεις. Όπως σημειώνει, ανακριβή στοιχεία ενδέχεται να δημιουργήσουν προβλήματα σε μελλοντικές διασταυρώσεις της ΑΑΔΕ.