Γιατί οι γυναίκες κατακτούν την επιχειρηματικότητα, αλλά όχι τα κέρδη
Η επιχειρηματικότητα μετατρέπεται για πολλές γυναίκες σε μια εναλλακτική διαδρομή προς την επαγγελματική ανεξαρτησία
Νικολέτα Τσορμπατζόγλου 
Οι γυναίκες ιδρύουν περισσότερες επιχειρήσεις από ποτέ, δημιουργούν θέσεις εργασίας και αλλάζουν το επιχειρηματικό τοπίο. Ωστόσο, η απόσταση που τις χωρίζει από την οικονομική ισότητα παραμένει μεγάλη, αποκαλύπτοντας ότι η πραγματική πρόκληση δεν είναι πλέον η είσοδος στην αγορά, αλλά η δυνατότητα ανάπτυξης.
Για δεκαετίες η συζήτηση γύρω από τη γυναικεία ισότητα επικεντρωνόταν κυρίως στην πρόσβαση στις θέσεις ευθύνης και στην εκπροσώπηση των γυναικών στα διοικητικά συμβούλια των μεγάλων εταιρειών. Σήμερα, όμως, ολοένα και περισσότερες γυναίκες φαίνεται να επιλέγουν έναν διαφορετικό δρόμο: αντί να περιμένουν την επόμενη προαγωγή, δημιουργούν οι ίδιες τις επιχειρήσεις τους.
Τα τελευταία στοιχεία από τις Ηνωμένες Πολιτείες δείχνουν ότι η γυναικεία επιχειρηματικότητα γνωρίζει τη μεγαλύτερη ανάπτυξη των τελευταίων ετών. Παρά την εντυπωσιακή αυτή πρόοδο, οι αριθμοί αποκαλύπτουν και μια λιγότερο αισιόδοξη πραγματικότητα: οι γυναίκες συμμετέχουν όλο και περισσότερο στην επιχειρηματική δραστηριότητα, αλλά εξακολουθούν να παράγουν δυσανάλογα μικρότερο οικονομικό αποτέλεσμα σε σχέση με τους άνδρες. Η αντίφαση αυτή δεν αφορά μόνο τις ίδιες. Αποτελεί ζήτημα που επηρεάζει την ανάπτυξη ολόκληρης της οικονομίας.
Η μεγάλη αντίφαση των αριθμών
Σύμφωνα με την έκθεση 2025 Impact of Women-Owned Businesses, που δημοσιεύθηκε από το Wells Fargo σε συνεργασία με το Women Impacting Public Policy (WIPP) Education Institute, στις Ηνωμένες Πολιτείες λειτουργούν περίπου 14,5 εκατομμύρια επιχειρήσεις που ανήκουν σε γυναίκες.
Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί σχεδόν στο 40% του συνόλου των αμερικανικών επιχειρήσεων, ποσοστό που πριν από λίγα χρόνια φάνταζε σχεδόν αδιανόητο. Οι επιχειρήσεις αυτές απασχολούν σχεδόν 13 εκατομμύρια εργαζόμενους και δημιουργούν ετήσιο κύκλο εργασιών που ξεπερνά τα 3,3 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Παρόλα αυτά, υπάρχει μία λεπτομέρεια που αλλάζει εντελώς την εικόνα. Παρότι οι γυναίκες κατέχουν σχεδόν τέσσερις στις δέκα επιχειρήσεις της χώρας, οι εταιρείες τους παράγουν μόλις το 6,2% των συνολικών επιχειρηματικών εσόδων.
Η διαφορά αυτή δεν αποτελεί απλώς μια στατιστική ανισότητα. Αποτυπώνει το γεγονός ότι οι γυναίκες εξακολουθούν να έχουν δυσκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, επενδυτικά κεφάλαια, δίκτυα ανάπτυξης και μηχανισμούς που επιτρέπουν σε μια επιχείρηση να μεγαλώσει.
Οι ερευνητές υπολογίζουν ότι εάν οι γυναικείες επιχειρήσεις παρήγαγαν κατά μέσο όρο τα ίδια έσοδα με τις αντίστοιχες ανδρικές, η αμερικανική οικονομία θα ενισχυόταν κατά περίπου 10,2 τρισεκατομμύρια δολάρια. Με τους σημερινούς ρυθμούς εξέλιξης, όμως, αυτό το χάσμα δεν αναμένεται να κλείσει πριν από το 2146.
Η επιχειρηματικότητα γίνεται ο νέος δρόμος προς την ηγεσία
Η εικόνα αυτή συνδέεται άμεσα με μια βαθύτερη αλλαγή στην αγορά εργασίας. Παρότι οι γυναίκες αποτελούν περίπου το 44% του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού, εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται στις ανώτερες διοικητικές βαθμίδες. Έρευνα του LinkedIn δείχνει ότι μόλις το 31% των θέσεων αντιπροέδρου και άνω καταλαμβάνεται από γυναίκες, γεγονός που αποδεικνύει ότι η άνοδος στην εταιρική ιεραρχία εξακολουθεί να γίνεται με πιο αργούς ρυθμούς από ό,τι θα περίμενε κανείς.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η επιχειρηματικότητα μετατρέπεται για πολλές γυναίκες σε μια εναλλακτική διαδρομή προς την επαγγελματική ανεξαρτησία. Δεν πρόκειται μόνο για οικονομική επιλογή, αλλά για μια συνειδητή απόφαση αυτοδιάθεσης. Η δημιουργία μιας επιχείρησης σημαίνει ότι οι αποφάσεις δεν εξαρτώνται από έναν εργοδότη, ένα διοικητικό συμβούλιο ή τις περιορισμένες ευκαιρίες εξέλιξης που προσφέρει μια εταιρική δομή. Σημαίνει δυνατότητα να χτίσει κανείς τη δική του επαγγελματική ταυτότητα και να διαμορφώσει ο ίδιος το μέλλον του.
Γιατί ολοένα και περισσότερες γυναίκες κάνουν το βήμα
Η τάση αυτή επιβεβαιώνεται και από στοιχεία του Forbes, σύμφωνα με τα οποία οι επιχειρήσεις που ανήκουν σε γυναίκες αυξήθηκαν κατά 12% την περίοδο 2022-2025, σχεδόν με διπλάσιο ρυθμό σε σχέση με τις επιχειρήσεις ανδρών. Οι λόγοι πίσω από αυτή τη μεταστροφή είναι πολλοί. Για το 75% των γυναικών, η επιχειρηματικότητα συνδέεται με την επιθυμία να είναι οι ίδιες «το αφεντικό του εαυτού τους».
Περισσότερες από έξι στις δέκα αναζητούν μεγαλύτερη ευελιξία στον τρόπο που εργάζονται, ενώ περισσότερες από τις μισές δηλώνουν ότι στόχος τους είναι να δημιουργήσουν ένα περιουσιακό στοιχείο που θα τους προσφέρει οικονομική ασφάλεια στο μέλλον. Παράλληλα, περίπου μία στις τρεις θεωρεί ότι η επιχειρηματική δραστηριότητα αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό τρόπο αύξησης του εισοδήματός της.
Η τάση είναι ακόμη πιο έντονη στις νεότερες ηλικίες και στις γυναίκες που προέρχονται από κοινωνικές ομάδες οι οποίες ιστορικά είχαν περιορισμένη πρόσβαση στην επιχειρηματικότητα. Το πρόβλημα δεν είναι να ξεκινήσεις. Είναι να αναπτυχθείς. Η επενδύτρια και επιχειρηματίας Kathryn Finney υποστηρίζει ότι η μεγαλύτερη παγίδα βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η γυναικεία επιχειρηματικότητα. Η ίδια επισημαίνει ότι ο αριθμός των επιχειρήσεων δεν αρκεί από μόνος του για να μιλήσουμε για πραγματική ισότητα.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πόσες γυναίκες ξεκινούν μια επιχείρηση, αλλά πόσες καταφέρνουν να αυξήσουν τον κύκλο εργασιών τους, να επεκταθούν και να αποκτήσουν πρόσβαση στις ίδιες ευκαιρίες ανάπτυξης που απολαμβάνουν οι άνδρες επιχειρηματίες. Με άλλα λόγια, η ιδιοκτησία μιας επιχείρησης αποτελεί μόνο το πρώτο βήμα. Η οικονομική βιωσιμότητα είναι εκείνη που μετατρέπει μια μικρή επιχείρηση σε μοχλό ανάπτυξης.
Η χρηματοδότηση παραμένει το μεγαλύτερο εμπόδιο
Παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών, οι γυναίκες εξακολουθούν να λαμβάνουν μικρό ποσοστό της συνολικής χρηματοδότησης από επενδυτικά κεφάλαια. Αυτό σημαίνει λιγότερους πόρους για ανάπτυξη, δυσκολότερη πρόσβαση σε νέες αγορές και περιορισμένες δυνατότητες επέκτασης.
Η επενδύτρια Codie Sanchez υποστηρίζει ότι οι γυναίκες έχουν αποδείξει πως αξιοποιούν ιδιαίτερα αποτελεσματικά τα διαθέσιμα κεφάλαια, παρά το γεγονός ότι λαμβάνουν σημαντικά μικρότερο μερίδιο χρηματοδότησης. Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει, όταν οι γυναίκες διαπιστώνουν ότι οι ευκαιρίες μέσα στα παραδοσιακά εταιρικά σχήματα είναι περιορισμένες, σταματούν να περιμένουν μια θέση στο τραπέζι των αποφάσεων και επιλέγουν να δημιουργήσουν το δικό τους.
Η νέα γενιά επιχειρηματιών αλλάζει το μοντέλο
Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι όλο και περισσότερες γυναίκες δεν ξεκινούν απαραίτητα μια επιχείρηση από το μηδέν. Αρκετές επιλέγουν να αγοράσουν ήδη υπάρχουσες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αξιοποιώντας την εμπειρία που απέκτησαν σε μεγάλους οργανισμούς.
Η στρατηγική αυτή μειώνει το επιχειρηματικό ρίσκο, επιτρέπει ταχύτερη ανάπτυξη και δημιουργεί καλύτερες προοπτικές κερδοφορίας. Παράλληλα, αλλάζει και η ίδια η εικόνα της επιχειρηματικότητας, η οποία δεν συνδέεται πλέον αποκλειστικά με τις νεοφυείς εταιρείες τεχνολογίας, αλλά και με παραδοσιακές επιχειρήσεις που μπορούν να εξελιχθούν μέσα από σωστή διοίκηση και καινοτόμες πρακτικές.
Η οικονομία έχει να κερδίσει περισσότερα από την ισότητα
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας δεν αποτελεί μόνο ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης. Αποτελεί επένδυση με σημαντικό οικονομικό αντίκτυπο. Επιχειρήσεις που αναπτύσσονται σημαίνουν περισσότερες θέσεις εργασίας, υψηλότερα φορολογικά έσοδα, περισσότερες επενδύσεις και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα της οικονομίας. Το γεγονός ότι το σημερινό χάσμα αντιστοιχεί σε δυνητική οικονομική αξία άνω των 10 τρισεκατομμυρίων δολαρίων δείχνει πόσο μεγάλο είναι το ανεκμετάλλευτο δυναμικό.
Η πραγματική ενδυνάμωση δεν μετριέται μόνο στους αριθμούς
Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει σημαντική πρόοδος στη συμμετοχή των γυναικών στην επιχειρηματικότητα. Οι αριθμοί δείχνουν ότι περισσότερες γυναίκες από ποτέ δημιουργούν τις δικές τους εταιρείες, επενδύουν στις ιδέες τους και διεκδικούν μεγαλύτερη οικονομική ανεξαρτησία. Ωστόσο, η ουσιαστική ενδυνάμωση δεν ολοκληρώνεται με την ίδρυση μιας επιχείρησης. Προϋποθέτει ίση πρόσβαση στη χρηματοδότηση, στις επενδύσεις, στην εκπαίδευση, στα δίκτυα συνεργασίας και στις ευκαιρίες ανάπτυξης.
Η πρόκληση της επόμενης δεκαετίας δεν είναι να αυξηθεί απλώς ο αριθμός των γυναικών που γίνονται επιχειρηματίες. Είναι να δημιουργηθούν οι συνθήκες ώστε οι επιχειρήσεις τους να μπορούν να αναπτυχθούν, να καινοτομήσουν και να ανταγωνιστούν ισότιμα στην παγκόσμια αγορά.
Η γυναικεία επιχειρηματικότητα έχει αποδείξει ότι μπορεί να αλλάξει την οικονομία. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν οι γυναίκες μπορούν να ηγηθούν. Το αποδεικνύουν καθημερινά. Το ζητούμενο είναι αν οι οικονομίες και οι αγορές είναι έτοιμες να αξιοποιήσουν πλήρως αυτό το δυναμικό.
