ΑΑΔΕ: Οριστικά στην πενταετία η παραγραφή αδικημάτων – Οι εξαιρέσεις

Νέο, σαφέστερο πλαίσιο για την παραγραφή των φορολογικών υποθέσεων διαμορφώνεται μετά τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) και τη νέα ερμηνευτική εγκύκλιο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), βάζοντας τέλος στις διαφορετικές ερμηνείες ως προς τον χρονικό ορίζοντα των ελέγχων.

Βασικός κανόνας παραμένει η πενταετής παραγραφή, ενώ η δυνατότητα επέκτασής της στη δεκαετία ενεργοποιείται αποκλειστικά εφόσον έχουν προκύψει νέα και σημαντικά στοιχεία εντός της αρχικής πενταετίας. Δεν αρκεί, συνεπώς, η εκ των υστέρων διαπίστωση μιας παράβασης εάν δεν πληρούνται αυστηρά οι προϋποθέσεις της νομοθεσίας. Με δεδομένο το χρονικό σημείο του τέλους του 2026, η φορολογική διοίκηση διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου για τα φορολογικά έτη 2021 έως 2025, καθώς και για το τρέχον έτος 2026 βάσει των αντίστοιχων προθεσμιών.

Όπως προαναφέρθηκε, ακόμη και στην περίπτωση εντοπισμού νέων στοιχείων, ο αναδρομικός έλεγχος υπόκειται σε αυστηρά χρονικά όρια. Σύμφωνα με τη νομολογία του ΣτΕ και τις διευκρινίσεις της ΑΑΔΕ, οι φορολογικές υποθέσεις της περιόδου 2012–2017 οδηγούνται σε οριστική παραγραφή και δεν μπορούν να αναβιώσουν μέσω της επίκλησης νέων δεδομένων. Η οριστική παραγραφή δεν αφορά μόνο τυπικές εκκρεμότητες αλλά και σοβαρές παραβάσεις μεγάλης οικονομικής βαρύτητας, όπως η έκδοση πλαστών ή εικονικών φορολογικών στοιχείων, η νόθευση παραστατικών και η καταχώριση ανύπαρκτων αγορών και δαπανών.

Τέλος, όσον αφορά τα ήδη επιβληθέντα πρόστιμα, διευκρινίζεται ότι δεν επέρχεται αυτόματη διαγραφή τους. Η ακύρωση ή διαγραφή τους πραγματοποιείται αποκλειστικά κατόπιν έκδοσης σχετικής απόφασης από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) ή τα αρμόδια Διοικητικά Δικαστήρια.