Με αυτά δεν πρέπει να… παίζουμε

Πίσω από τη λάμψη των ημερών κρύβεται μια λιγότερο γιορτινή πλευρά. Η εκτεταμένη χρήση πλαστικών υλικών, όπως το φελιζόλ –ή αλλιώς διογκωμένη πολυστερίνη (EPS)– σε διακοσμητικές φιγούρες, ψεύτικο χιόνι κι άλλα εορταστικά, συνδέεται με σοβαρές περιβαλλοντικές και υγειονομικές ανησυχίες, σύμφωνα με διεθνείς έρευνες.

Το φελιζόλ, ελαφρύ και φθηνό, χρησιμοποιείται συχνά σε μεγάλες κατασκευές πλατειών και εκδηλώσεων, αλλά παραμένει στο περιβάλλον για αιώνες και θρυμματίζεται σε μικροπλαστικά που μολύνουν έδαφος, νερά και τροφική αλυσίδα.

Ελαφρύ για κατασκευή, βαρύ για περιβάλλον και υγεία

Επιστημονικές μελέτες τονίζουν ότι το EPS απελευθερώνει τοξικές ουσίες, πιθανώς καρκινογόνες σύμφωνα με τον ΠΟΥ, ιδίως όταν εκτίθεται σε θερμότητα, ενώ η καύση του παράγει πυκνό καπνό με επικίνδυνα αέρια. Σε εορτασμούς με παιδιά, όπου οι μικροί επισκέπτες έρχονται σε άμεση επαφή με τέτοια υλικά –αγγίζοντας φιγούρες ή παίζοντας κοντά σε διακοσμήσεις– οι κίνδυνοι πολλαπλασιάζονται, καθώς τα παιδιά είναι πιο ευάλωτα σε χημικές εκθέσεις λόγω του αναπτυσσόμενου οργανισμού τους.

Παρόμοια προβλήματα προκύπτουν από άλλα υλικά, όπως γκλίτερ και πλαστικά στολίδια που θεωρούνται πρωτογενή μικροπλαστικά. Έρευνες δείχνουν ότι αυτά τα στοιχεία, συχνά σε κάρτες, μπάλες και ψεύτικο χιόνι, διασπείρονται εύκολα, καταλήγουν σε ωκεανούς και εδάφη, και εισέρχονται στην ανθρώπινη τροφή μέσω θαλάσσιων οργανισμών, με πιθανές επιπτώσεις στην υγεία, από ορμονικές διαταραχές έως μακροπρόθεσμους κινδύνους.

Επιπλέον, το φελιζόλ αποτελεί πυροσβεστικό κίνδυνο, καθώς είναι εύφλεκτο και καίγεται γρήγορα, απελευθερώνοντας τοξικό καπνό, κάτι που σε πολυσύχναστες εκδηλώσεις με φωτάκια και κεριά μπορεί να αποβεί μοιραίο (https://pirg.org/edfund/resources/trouble-in-toyland-2025-a-i-bots-and-toxics-represent-hidden-dangers/)

Εκατομμύρια… ακατάλληλα παιχνίδια

Πριν λίγες εβδομάδες η Europol, η ευρωπαϊκή αστυνομική υπηρεσία, ανακοίνωσε τα αποτελέσματα μιας μεγάλης επιχείρησης ενάντια στα επικίνδυνα παιχνίδια, για να προστατεύσει τα παιδιά από κινδύνους ή έστω για να προτιμούν ευρωπαικα προίοντα (CE) αν και το σχετικό σήμα ελέγχου επίσης αντιγράφεται. Σε αυτή την επιχείρηση (Operation LUDUS V) σε συνεργασία με τελωνεία και αστυνομίες από 26 χώρες κατάσχεσαν πάνω από 7,8 εκατομμύρια παιχνίδια που είχαν φτάσει από χώρες όπως η Κίνα και πωλούνταν σε μαγαζιά, αγορές ή online. Από αυτά, τα 4,2 εκατομμύρια ήταν «μαϊμού» ενώ τα 3,6 εκατομμύρια ήταν επικίνδυνα με προβλήματα όπως μικρά κομμάτια που μπορεί να προκαλέσουν πνιγμό, χημικές ουσίες που ερεθίζουν το δέρμα ή ακόμα και καρκινογόνες, υφάσματα που πιάνουν εύκολα φωτιά, ή θόρυβο που βλάπτει την ακοή των παιδιών που ακόμη διαμορφώνεται.

Μαζί με μια προηγούμενη παρόμοια επιχείρηση, τα τελευταία δύο χρόνια έχουν βγάλει από την αγορά συνολικά 16,6 εκατομμύρια τέτοια πακέτα παιχνιδιών, αξίας δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ (www.europol.europa.eu/media-press/newsroom/news/166-million-packages-of-fake-and-harmful-toys-taken-eu-markets). Την ίδια ώρα, πρόσφατη λίστα από την οργάνωση World Against Toys Causing Harm (W.A.T.C.H.) αναδεικνύει συγκεκριμένα παιχνίδια με κινδύνους όπως πνιγμός, τραυματισμούς και χημικά…