Agent Provocateur: Το «βουλώστε το», οι γαλάζιοι κληρονόμοι και τα παλαμάκια του ΠΑΣΟΚ

Στην πολιτική μας σκηνή η ανανέωση έχει αρχίσει να θυμίζει οικογενειακή υπόθεση, οι μεταγραφές γίνονται συχνότερα από τις προγραμματικές συζητήσεις και οι συνεργασίες μετριούνται πλέον με χειροκροτήματα. Στο μεταξύ, ο Τσίπρας και ο Μητσοτάκης ανταλλάσσουν βαριές κουβέντες, ο Καιρίδης μετράει βουλευτές ακόμη και στην εκκλησία και ο Άδωνις εξηγεί τις διαφορές μεταξύ δεξιού και τραμπικού. Έχω την εντύπωση ότι η προεκλογική περίοδος έχει αρχίσει πολύ πριν ανακοινωθούν οι εκλογές.

Το «βουλώστε το», δεν το λες και rebranding

Ομολογώ ότι παρακολουθώ με ενδιαφέρον την προσπάθεια του Αλέξη Τσίπρα να επανασυστήσει τον εαυτό του στους ψηφοφόρους. Και ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον έχει ο τρόπος με τον οποίο η ΕΛΑΣ επιχειρεί να πείσει ότι αποτελεί κάτι εντελώς διαφορετικό από τον παλιό ΣΥΡΙΖΑ. Μόνο που κάποια στιγμή εμφανίστηκε το περίφημο «βουλώστε το» προς την κυβέρνηση και μου θύμισε εκείνες τις ανακαινίσεις στις οποίες αλλάζεις τα έπιπλα, αλλά οι υγρασίες στους τοίχους παραμένουν.

Βεβαίως, ούτε η κυβερνητική πλευρά διεκδικεί βραβείο πολιτικής ευπρέπειας. Ο Άδωνις Γεωργιάδης αναπαρήγαγε καταγγελίες περί χρηματοδότησης του Τσίπρα από τη Βενεζουέλα, χωρίς να παρουσιάσει στοιχεία που να τις αποδεικνύουν. Και κάπως έτσι, από τη συζήτηση για τη διαφθορά περάσαμε σε έναν διαγωνισμό αλληλοκατηγοριών, στον οποίο ο καθένας θεωρεί ότι έχει το ηθικό πλεονέκτημα και ο αντίπαλός του πρέπει να απολογηθεί.

Εγώ, πάντως, διαπιστώνω ότι ο Μητσοτάκης και ο Τσίπρας έχουν έναν κοινό πολιτικό λόγο να συνεχίσουν αυτή τη σύγκρουση. Ο πρώτος υπενθυμίζει στους πολίτες την προηγούμενη διακυβέρνηση, ο δεύτερος επιδιώκει να αναδειχθεί ξανά σε βασικό αντίπαλο της κυβέρνησης. Και οι δύο βρίσκουν έτσι έναν γνώριμο αντίπαλο απέναντί τους.

Μόνο που υπάρχει ένα μικρό πρόβλημα για τον Τσίπρα. Αν κάθε νέα σύγκρουση καταλήγει να θυμίζει το 2015 ή το 2019, το περίφημο rebranding θα χρειαστεί πολύ περισσότερη δουλειά. Γιατί καινούργιο κόμμα με παλιές ατάκες θυμίζει περισσότερο επανέκδοση παρά νέα κυκλοφορία.

Ο Μητσοτάκης στην Καλαμάτα και ο Σαμαράς παντού

Στη Μεσσηνία βρίσκεται σήμερα ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με επισκέψεις σε έργα, παραγωγικές εγκαταστάσεις και ομιλία στο συνέδριο της ΚΕΔΕ. Μια κανονική πρωθυπουργική περιοδεία, δηλαδή, η οποία για ορισμένους απέκτησε σχεδόν γεωπολιτική σημασία. Ο λόγος προφανής. Η Καλαμάτα είναι η ιδιαίτερη πατρίδα του Αντώνη Σαμαρά.

Να επισημάνω, λοιπόν, ότι η Μεσσηνία εξακολουθεί να αποτελεί τμήμα της ελληνικής επικράτειας και ο πρωθυπουργός μπορεί να την επισκέπτεται χωρίς προηγούμενη άδεια από τον πρώην πρωθυπουργό. Το ξεκαθαρίζω γιατί, με όσα διαβάζω, σε λίγο θα αντιμετωπίζουμε τις περιοδείες ως παραβιάσεις εσωκομματικών συνόρων.

Βεβαίως, οι συμβολισμοί υπάρχουν. Ο Σαμαράς διαθέτει ιστορική επιρροή στην περιοχή και η μεταξύ τους αντιπαράθεση προσδίδει ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε κάθε δημόσια παρουσία του Μητσοτάκη εκεί. Αλλά έχει τη σημασία του ότι μια επίσκεψη για έργα υποδομών συζητείται περισσότερο για τον πρώην πρωθυπουργό παρά για τα ίδια τα έργα.

Στο μεταξύ, ο Μίλτος Χρυσομάλλης κατέθεσε ερώτηση προς τον Σταύρο Παπασταύρου για τις οικοδομικές άδειες στους στάσιμους οικισμούς. Κυκλοφορεί, μάλιστα, η πληροφορία ότι είχαν προηγηθεί προσπάθειες τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον υπουργό.

Δεν γνωρίζω τι συνέβη με τα τηλεφωνήματα. Αν όμως πράγματι έμειναν αναπάντητα, ο Χρυσομάλλης υπενθύμισε μια χρήσιμη δυνατότητα που διαθέτουν οι βουλευτές. Όταν δεν βρίσκεις τον υπουργό στο τηλέφωνο, του καταθέτεις ερώτηση στη Βουλή. Και τότε η απάντηση παύει να εξαρτάται από το αν έχει αποθηκευμένο τον αριθμό σου.

Η ΝΔ ανανεώνεται. Οι πολιτικές οικογένειες δεν μετακομίζουν

Στην Πειραιώς ετοιμάζουν νέες υποψηφιότητες, με αρκετά πρόσωπα κάτω των 45 ετών. Ανάμεσα στους ενδιαφερομένους εμφανίζεται και ο Κωνσταντίνος Καλαντζής, γιος του πρώην υπουργού Γιώργου Καλαντζή.

Και κάπως έτσι επανέρχεται η αγαπημένη μου συζήτηση περί πολιτικής ανανέωσης. Γιατί στην Ελλάδα έχουμε καταφέρει κάτι αξιοθαύμαστο. Να αλλάζουν οι γενιές, αλλά ορισμένα επώνυμα να παραμένουν σταθερά. Σαν τις οικογενειακές επιχειρήσεις, μόνο που εδώ το αντικείμενο είναι η πολιτική εκπροσώπηση.

Για να είμαι δίκαιος, το γεγονός ότι κάποιος είναι παιδί πολιτικού δεν τον καθιστά λιγότερο ικανό. Ούτε πρέπει να αποκλείεται από τη δημόσια ζωή λόγω του επωνύμου του. Από την άλλη, το να παρουσιάζεται κάθε νεότερος υποψήφιος ως απόδειξη ανανέωσης είναι κάπως βολικό.

Η πραγματική αλλαγή δεν κρίνεται μόνο από το έτος γέννησης. Κρίνεται από το αν εμφανίζονται άνθρωποι με διαφορετικές εμπειρίες, δικές τους απόψεις και πολιτική παρουσία πέρα από το οικογενειακό τους περιβάλλον.

Και επειδή η Νέα Δημοκρατία διαθέτει μακρά παράδοση πολιτικών οικογενειών, θα πρότεινα να μην εξαντλείται η συζήτηση στους νέους ηλικιακά υποψηφίους. Ας εξετάσουμε και τι καινούργιο έχουν να πουν.

Γιατί, όταν ο πατέρας παραδίδει τη σκυτάλη στον γιο, μπορεί να έχουμε επιτυχημένη διαδοχή. Για ανανέωση θα χρειαστούμε και μερικά επιπλέον στοιχεία.

Ο Άδωνις, ο Καιρίδης και το μυστήριο του τραμπικού που δεν είναι τραμπικός

Η αμερικανική κάλπη εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις και στο εσωτερικό της ΝΔ. Ο Δημήτρης Καιρίδης είχε εκφράσει εγκαίρως τις επιφυλάξεις του για τον τραμπισμό, ενώ ο Άδωνις Γεωργιάδης είχε υποδεχθεί με ιδιαίτερα θετικά λόγια την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ.

Τώρα ο Άδωνις διευκρινίζει ότι είναι δεξιός, αλλά δεν αυτοπροσδιορίζεται ως τραμπικός.

Καμία αντίρρηση. Απλώς θα είχε ενδιαφέρον να μάθουμε πού ακριβώς τελειώνει ο θαυμασμός για έναν πολιτικό και πού αρχίζει η διαφωνία με τις επιλογές του. Γιατί στην ελληνική πολιτική έχουμε μια τάση να υιοθετούμε ξένους ηγέτες με ενθουσιασμό και να ανακαλύπτουμε τις επιφυλάξεις μας όταν αλλάζει το κλίμα.

Ο Καιρίδης, βέβαια, έχει κάθε λόγο να υπενθυμίζει τη δική του στάση. Μόνο που ούτε εκείνος χρειάζεται να μετατρέψει την αμερικανική κάλπη σε προσωπικό πιστοποιητικό πολιτικής διορατικότητας.

Εκείνο που βρίσκω ενδιαφέρον είναι ότι δύο στελέχη της ίδιας κυβέρνησης εκφράζουν διαφορετικές εκδοχές της σύγχρονης Δεξιάς, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αμφισβητούν τη συνολική κυβερνητική πολιτική.

Και να σκεφτεί κανείς ότι όλα αυτά συμβαίνουν στην Ελλάδα, όπου δεν ψηφίζουμε καν στις αμερικανικές εκλογές. Φανταστείτε τι θα γινόταν αν ψηφίζαμε κιόλας. Θα είχαμε ήδη συγκροτήσει εσωκομματικές τάσεις για τις προκριματικές της Άιοβα.

Ο Καιρίδης έκανε και καταμέτρηση βουλευτών στην εκκλησία

Μια και αναφέρθηκα στον Δημήτρη Καιρίδη, υπάρχει και μια ιστορία από τη Νέα Ιωνία που μου άρεσε ιδιαιτέρως.

Κατά τη διάρκεια θρησκευτικής τελετής, ο μητροπολίτης Γαβριήλ προσφωνούσε τους παριστάμενους επισήμους, όταν ο βουλευτής της ΝΔ παρενέβη για να υπενθυμίσει ότι βρίσκονταν εκεί και εκπρόσωποι του κυβερνώντος κόμματος.

Το περιστατικό προκάλεσε γέλια, αλλά αποκαλύπτει μια παλιά ελληνική πολιτική συνήθεια. Δεν αρκεί να είσαι παρών σε μια εκδήλωση. Πρέπει να διαπιστώσουν όλοι ότι είσαι παρών.

Και, κυρίως, να ακουστεί το όνομά σου.

Ο Καιρίδης, πάντως, φρόντισε να αποκαταστήσει την εκπροσώπηση της ΝΔ πριν ολοκληρωθούν οι προσφωνήσεις. Διότι μπορεί στην Ορθόδοξη Εκκλησία να ισχύει η ισότητα των πιστών ενώπιον του Θεού, αλλά στις επίσημες εκδηλώσεις οι βουλευτικές ιδιότητες έχουν πάντοτε την ιδιαίτερη σημασία τους.

Ελπίζω μόνο να μη χρειαστεί στο μέλλον να θεσπιστεί και διαδικασία κοινοβουλευτικού ελέγχου για τις παραλείψεις των προσφωνήσεων. Αν και, με όσα βλέπω, δεν θα μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση.

Ο Ανδρουλάκης θυμίζει στον Πιερρακάκη ότι κάποτε ήταν ΠΑΣΟΚ

Η αντιπαράθεση Ανδρουλάκη και Πιερρακάκη στη Βουλή ξεκίνησε από το ιδιωτικό χρέος και κατέληξε στο πολιτικό παρελθόν του υπουργού.

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ τού υπενθύμισε την παλαιότερη σχέση του με την παράταξη. Ο Πιερρακάκης απάντησε ότι εδώ και μία δεκαετία βρίσκεται στη Νέα Δημοκρατία και κάλεσε τον Ανδρουλάκη να αναζητήσει τις αιτίες της εκλογικής κατάστασης του κόμματός του.

Έχω την εντύπωση ότι, αν συνεχιστεί αυτή η συζήτηση, στο τέλος θα χρειαστεί να προσκομίζουμε πιστοποιητικό προηγούμενης κομματικής ένταξης κάθε φορά που κάποιος υπουργός ανεβαίνει στο βήμα.

Δεν καταλαβαίνω, πάντως, γιατί το παρελθόν του Πιερρακάκη αποτελεί απάντηση στις σημερινές πολιτικές επιλογές του. Αν το ΠΑΣΟΚ διαφωνεί με τις ρυθμίσεις για τα δάνεια, έχει κάθε δικαίωμα να τις επικρίνει. Ο υπουργός, άλλωστε, είναι υπεύθυνος για όσα αποφασίζει σήμερα, όχι για το πού βρισκόταν πολιτικά πριν από δεκαπέντε χρόνια.

Το πιο ενδιαφέρον είναι η αντίφαση της Χαριλάου Τρικούπη. Από τη μία προσπαθεί να προσελκύσει πρόσωπα που προέρχονται από άλλα κόμματα. Από την άλλη, υπενθυμίζει διαρκώς σε όσους έφυγαν από το ΠΑΣΟΚ ότι κάποτε ανήκαν εκεί.

Δηλαδή, όταν κάποιος έρχεται, έχουμε διεύρυνση. Όταν φεύγει, έχουμε πολιτική αποστασία. Και όταν βρίσκεται ήδη στη ΝΔ, του υπενθυμίζουμε το πασοκικό του παρελθόν.

Ωραίο σύστημα. Μόνο που με τέτοιους όρους η διεύρυνση αρχίζει να μοιάζει με μονόδρομο. Είσοδος ελεύθερη, έξοδος με διαρκείς υπενθυμίσεις.

Στο ΠΑΣΟΚ οι συνεργασίες αρχίζουν από τα παλαμάκια

Στη Βουλή, σύμφωνα με όσα καταγράφηκαν, οι Δημήτρης Μπιάγκης και Πέτρος Παππάς χειροκρότησαν παρέμβαση του Παύλου Πολάκη για την ΑΑΔΕ και τον Γιώργο Πιτσιλή. Την ίδια ώρα, η Νίνα Κασιμάτη παρακολούθησε την ομιλία του Νίκου Ανδρουλάκη καθισμένη κοντά στα έδρανα του ΠΑΣΟΚ και επίσης χειροκρότησε.

Αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, θα χρειαστούμε ειδικό αναλυτή κοινοβουλευτικών χειροκροτημάτων.

Ποιος χειροκρότησε ποιον, πόση ώρα κράτησε το χειροκρότημα και πόσες θέσεις μακριά από την Κοινοβουλευτική Ομάδα καθόταν ο ενδιαφερόμενος. Στο τέλος μπορεί να προκύψει και νέος δείκτης πολιτικής σύγκλισης, με μονάδα μέτρησης το παλαμάκι.

Πέρα από την πλάκα, η ουσία είναι ότι το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα πραγματικό δίλημμα. Θέλει να διατηρήσει την πολιτική του αυτονομία, αλλά παράλληλα συζητά την προσέλκυση προσώπων που προέρχονται από τον ΣΥΡΙΖΑ και άλλους χώρους της Κεντροαριστεράς.

Και όσο τα όρια αυτής της πολιτικής διεύρυνσης παραμένουν ανοιχτά, κάθε χειροκρότημα θα αντιμετωπίζεται περίπου ως προαναγγελία μεταγραφής.

Εγώ, πάντως, θα συμβούλευα λίγη αυτοσυγκράτηση. Το να συμφωνεί ένας βουλευτής με μια συγκεκριμένη τοποθέτηση δεν σημαίνει ότι ετοιμάζεται να αλλάξει κόμμα.

Αν ήταν έτσι, με τόσα χειροκροτήματα που έχουν ακουστεί στη Βουλή, θα έπρεπε να έχουν αλλάξει αρκετές φορές οι κοινοβουλευτικοί συσχετισμοί.

Η Τσαπανίδου, ο Κασσελάκης και οι λογαριασμοί του παλιού ΣΥΡΙΖΑ

Στην ΕΛΑΣ εξακολουθούν να συζητούν πού θα μπορούσε να είναι υποψήφια η Πόπη Τσαπανίδου. Οι τελευταίες πληροφορίες αναφέρουν ότι εξετάζεται περιφέρεια του Λεκανοπεδίου αντί της Α΄ Θεσσαλονίκης.

Δεν είναι παράλογο. Η Τσαπανίδου διαθέτει πανελλαδική αναγνωρισιμότητα και η επιλογή της περιφέρειας αποτελεί μέρος κάθε προεκλογικού σχεδιασμού.

Μόνο που εδώ έχουμε και τον Στέφανο Κασσελάκη να εμφανίζεται, έστω και εμμέσως, στην εξίσωση.

Η Τσαπανίδου εξακολουθεί να κατέχει κοινοβουλευτική έδρα και μια ενδεχόμενη παραίτησή της θα ενεργοποιούσε τη διαδικασία αναπλήρωσης από το ψηφοδέλτιο Επικρατείας του 2023. Ο Κασσελάκης έχει δηλώσει ότι δεν ενδιαφέρεται να καταλάβει την έδρα, αλλά αυτό δεν εμπόδισε την ανάπτυξη σχετικών σεναρίων.

Παρατηρώ, λοιπόν, ότι ο Τσίπρας επιχειρεί να οικοδομήσει ένα καινούργιο πολιτικό εγχείρημα, ενώ εξακολουθεί να διαχειρίζεται κοινοβουλευτικές εκκρεμότητες που προέρχονται από το προηγούμενο.

Κάθε νέα ανακοίνωση υποψηφίου φαίνεται να χρειάζεται και έναν έλεγχο των παλιών κομματικών λογαριασμών.

Και επειδή η Τσαπανίδου είχε αναλάβει την εκπροσώπηση του ΣΥΡΙΖΑ πριν από τις εκλογές του 2023, η συμμετοχή της στην ΕΛΑΣ αναδεικνύει μια ακόμη ιδιαιτερότητα της ανασυγκρότησης Τσίπρα: αρκετοί από τους ανθρώπους που καλούνται να σηματοδοτήσουν τη νέα αρχή είχαν πρωταγωνιστήσει και στην προηγούμενη περίοδο.

Δεν ξέρω αν αυτό λέγεται επιστροφή στις ρίζες ή επανεκκίνηση. Ξέρω μόνο ότι, πριν αρχίσει το καινούργιο ταξίδι, καλό είναι να έχουν τακτοποιηθεί οι αποσκευές από το προηγούμενο.

Το καλώδιο, η Navtex και η Άγκυρα που δεν χρειάζεται να εγκρίνει το πρόγραμμα

Κλείνω με το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου, γιατί εδώ έχουμε μια πληροφορία με ουσιαστική πολιτική σημασία.

Σύμφωνα με όσα δημοσιοποιούνται, στον σχεδιασμό για την επανεκκίνηση των εργασιών εξετάζεται να προηγηθεί η ελληνική Navtex και να ακολουθήσει η ενημέρωση της Τουρκίας από τη γαλλική πλευρά.

Αν επιβεβαιωθεί αυτή η σειρά, θα έχει ενδιαφέρον. Και μάλιστα μεγαλύτερο από τις συνήθεις αναλύσεις για το ποιος έστειλε μήνυμα σε ποιον.

Διότι εδώ η σειρά των ενεργειών συνδέεται με την ουσία της ελληνικής θέσης. Η Αθήνα δεν μπορεί να αντιμετωπίζει κάθε δραστηριότητα που ασκείται στο πλαίσιο των δικαιωμάτων της σαν να προϋποθέτει προηγούμενη πολιτική έγκριση της Άγκυρας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι τουρκικές αντιδράσεις μπορούν να αγνοηθούν ή ότι το έργο στερείται τεχνικών και οικονομικών δυσκολιών. Σημαίνει όμως ότι η διπλωματία οφείλει να υπηρετεί έναν συγκεκριμένο στόχο και όχι να καταλήγει σε ατέρμονη ανταλλαγή προειδοποιήσεων.

Το Great Sea Interconnector έχει συζητηθεί τόσο πολύ, ώστε σε λίγο θα ξέρουμε απέξω όλες τις δηλώσεις των εμπλεκομένων, χωρίς να γνωρίζουμε πότε θα ολοκληρωθούν οι εργασίες.

Και επειδή ακούμε διαρκώς ότι η Ελλάδα αναδεικνύεται σε ενεργειακό κόμβο, θα ήθελα κάποια στιγμή να δούμε και τα έργα που αποδεικνύουν αυτή τη φιλοδοξία.

Γιατί καλές οι Navtex, χρήσιμες οι διπλωματικές επαφές και απαραίτητες οι προσεκτικές κινήσεις. Αλλά το καλώδιο δεν ποντίζεται με ανακοινώσεις.

Ούτε, για να είμαστε δίκαιοι, με τα σχόλια του προβοκάτορα. Αν και ορισμένες φορές έχω την εντύπωση ότι γράφουμε περισσότερα για το έργο απ’ όσα μέτρα έχουν προλάβει να ποντιστούν.