Heineken: Η αποζημίωση «μαμούθ» στη μπύρα Βεργίνα

Μια νέα σελίδα στην πορεία της Ζυθοποιίας Μακεδονίας Θράκης (ΖΜΘ), παραγωγού της μπύρας ΒΕΡΓΙΝΑ, ανοίγει η δικαστική απόφαση του Πρωτοδικείου του Άμστερνταμ, με την οποία επιδικάστηκε στην εταιρεία αποζημίωση ύψους 111,22 εκατ. ευρώ για ζημίες που υπέστη από τις καταχρηστικές πρακτικές της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας, ελληνικής θυγατρικής του ομίλου Heineken, στην εγχώρια αγορά έως και το 2014.

Η απόφαση εκδόθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2026 και είναι προσωρινά εκτελεστή, ενώ αναμένεται η άσκηση έφεσης από την πλευρά του ολλανδικού ομίλου. Όπως ανέφεραν στελέχη της ΖΜΘ σε ενημερωτική συνάντηση με δημοσιογράφους, η συγκεκριμένη εξέλιξη αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς στην ιστορία της εταιρείας, αλλά και μια απόφαση με ευρύτερη σημασία για την ευρωπαϊκή αγορά.

Ο διευθυντής Εταιρικής Ανάπτυξης της ΖΜΘ, Δημήτρης Κρις, χαρακτήρισε την απόφαση ιστορική για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για τη δεύτερη υψηλότερη αποζημίωση που έχει επιδικαστεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά από εκείνη της Google. Όπως σημείωσε, η δικαστική εξέλιξη δικαιώνει την πολυετή προσπάθεια της εταιρείας, χωρίς ωστόσο να σηματοδοτεί το τέλος της διεκδίκησης. «Η απόφαση αυτή είναι μόνο η αρχή. Ο αγώνας μας συνεχίζεται», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η αξιοποίηση της αποζημίωσης και το επενδυτικό σχέδιο

Ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της ΖΜΘ, Δημήτρης Πολιτόπουλος, αποκάλυψε ότι τα χρήματα της αποζημίωσης βρίσκονται ήδη στο ταμείο της εταιρείας. Όπως εξήγησε, η ΖΜΘ συνεχίζει να υλοποιεί τον αναπτυξιακό της σχεδιασμό, προσδοκώντας παράλληλα ότι οι πρόσφατες δικαστικές εξελίξεις θα συμβάλουν σε μια πιο ορθή λειτουργία της αγοράς.

Κατά την περίοδο 2023-2025, η εταιρεία ολοκλήρωσε επενδύσεις συνολικού ύψους 20 εκατ. ευρώ, οι οποίες επικεντρώθηκαν κυρίως στον εκσυγχρονισμό της βασικής παραγωγικής μονάδας της στην Κομοτηνή. Οι παρεμβάσεις αυτές είχαν ως αποτέλεσμα να αυξηθεί σημαντικά η παραγωγική δυναμικότητα, φτάνοντας έως και τα 700.000 εκατόλιτρα μπύρας ετησίως, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο κ. Πολιτόπουλος.

Παρά την αυξημένη παραγωγική δυνατότητα, η ΖΜΘ εξακολουθεί να τηρεί το ετήσιο όριο των 200.000 εκατόλιτρων που προβλέπει η νομοθεσία για τις μικροζυθοποιίες.

Κεντρική θέση στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό της εταιρείας έχει η δημιουργία εργοστασίου κυτιοποιίας στη Ροδόπη. Πρόκειται για επένδυση ύψους 50 εκατ. ευρώ, η οποία, εφόσον υλοποιηθεί, αναμένεται να δημιουργήσει περισσότερες από 100 νέες θέσεις εργασίας. Η μονάδα θα καλύπτει τις ανάγκες της ΖΜΘ σε συσκευασία, ενώ παράλληλα θα μπορεί να εξυπηρετεί την εγχώρια αγορά και να ενισχύει τις εξαγωγικές δραστηριότητες της εταιρείας στα Βαλκάνια.

Εννέα χρόνια δικαστικής διαμάχης με τη Heineken

Η υπόθεση που οδήγησε στην αποζημίωση ξεκίνησε το 2017, όταν η ΖΜΘ προσέφυγε κατά της Heineken στο Πρωτοδικείο του Άμστερνταμ. Η δικαστική διεκδίκηση ακολούθησε την απόφαση της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού, τον Δεκέμβριο του 2015, σύμφωνα με την οποία η Αθηναϊκή Ζυθοποιία είχε καταχραστεί τη δεσπόζουσα θέση της στην ελληνική αγορά για τουλάχιστον 16 χρόνια, εφαρμόζοντας πρακτικές που είχαν ως αποτέλεσμα τον αποκλεισμό ανταγωνιστών.

Η απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού είχε οδηγήσει στην επιβολή του υψηλότερου προστίμου που είχε επιβάλει μέχρι τότε η ανεξάρτητη αρχή, ενώ οι τότε διευθύνοντες σύμβουλοι της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας καταδικάστηκαν αμετάκλητα από τα ελληνικά δικαστήρια για τη συγκεκριμένη υπόθεση.

Καθοριστική για την εξέλιξη της αγωγής της ΖΜΘ ήταν η ενδιάμεση απόφαση του Πρωτοδικείου του Άμστερνταμ, τον Οκτώβριο του 2024. Το δικαστήριο έκρινε ότι η Heineken και η Αθηναϊκή Ζυθοποιία αποτελούν ενιαία οικονομική οντότητα και, ως εκ τούτου, ευθύνονται από κοινού για τη ζημία που προκλήθηκε από τις παράνομες πρακτικές της ελληνικής θυγατρικής.

Παράλληλα, η προσπάθεια της Heineken να αμφισβητήσει τη δικαιοδοσία των ολλανδικών δικαστηρίων απορρίφθηκε οριστικά από το Ανώτατο Δικαστήριο της Ολλανδίας τον Ιούνιο του 2026, έπειτα και από τη σχετική εισήγηση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Φεβρουάριο του 2025.

Για τον υπολογισμό της αποζημίωσης, το ολλανδικό δικαστήριο υιοθέτησε το οικονομικό μοντέλο που εκπόνησε η Oxera, οικονομικός σύμβουλος της ΖΜΘ. Στην αξιολόγηση της ζημίας συνεκτιμήθηκαν, μεταξύ άλλων, τα ευρήματα της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού σχετικά με τη φύση, τη διάρκεια και την έκταση των πρακτικών που αποδόθηκαν στην Αθηναϊκή Ζυθοποιία.

Η ευρωπαϊκή διάσταση της απόφασης

Πέρα από το ύψος της αποζημίωσης, η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η ευθύνη πολυεθνικών ομίλων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με τους νομικούς εκπροσώπους της ΖΜΘ, η απόφαση επιβεβαιώνει ότι μια μητρική εταιρεία μπορεί να κληθεί να λογοδοτήσει για παραβάσεις της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού που διαπράττει θυγατρική της σε άλλο κράτος-μέλος.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα σημαντικό προηγούμενο για ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που επιδιώκουν να διεκδικήσουν αποζημιώσεις από πολυεθνικούς ομίλους στην έδρα τους, όταν έχουν υποστεί ζημία από πρακτικές θυγατρικών τους.

Ο Δημήτρης Πολιτόπουλος περιέγραψε τη δικαστική διαδρομή των εννέα ετών στην Ελλάδα και την Ολλανδία ως μια μάχη «Δαυίδ και Γολιάθ», επισημαίνοντας ότι το συνολικό κόστος της ξεπέρασε τα 17 εκατ. ευρώ. Η διοίκηση της ΖΜΘ αντιμετωπίζει, επομένως, την απόφαση όχι μόνο ως οικονομική δικαίωση, αλλά και ως εξέλιξη που μπορεί να επηρεάσει ευρύτερα τους κανόνες ανταγωνισμού στην ευρωπαϊκή αγορά μπύρας.