Όταν ο μπαμπάς σκοτώνει τη μαμά στο… διπλανό δωμάτιο

Η αύξηση των περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας από την περίοδο της πανδημίας μέχρι σήμερα συνεχίζεται με ένταση αναδεικνύοντας τις χρόνιες δομικές αδυναμίες του συστήματος προστασίας, όπου οι κοινωνικές υπηρεσίες παραμένουν υποβαθμισμένες σε σχέση με τις αστυνομικές αρχές…

Σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας, υπήρξαν χιλιάδες υποθέσεις ενδοοικογενειακής βίας, με αύξηση που έφθασε στο 88% πχ από το 2023 ως το 2024! Οι καταγγελίες υπερδιπλασιάστηκαν με δεκάδες χιλιάδες θύματα να καταφεύγουν στις αστυνομικές και δικαστικές αρχές αν και θα μπορούσαν να γλιτώσουν από ανακριτικά γραφεία και κυρίως τις ζωές τους αν υπήρχαν και επιλαμβάνονταν των νοσηρών καταστάσεων, σε πόλεις και χωριά, κοινωνικές υπηρεσίες δήμων, περιφερειών κλπ. Αυτές θα έπρεπε να πρωτοστατούν στην πρόληψη και την ψυχοκοινωνική υποστήριξη, καθώς η αστυνομική παρέμβαση αντιμετωπίζει κυρίως τις συνέπειες και πολλές φορές όταν είναι ήδη πολύ αργά.

Παρέμβαση της… χαρτούρας

Ωστόσο, το σύστημα παραμένει κατακερματισμένο, με αρμοδιότητες κατανεμημένες σε υπουργεία και τοπική αυτοδιοίκηση χωρίς επαρκή συντονισμό, όπως επισημαίνουν εκθέσεις της UNICEF για την ενίσχυση των μηχανισμών προστασίας παιδιών. Παρά κάποιες διορθωτικές κινήσεις, όπως η βελτίωση συνεργασίας εισαγγελέων και κοινωνικών υπηρεσιών η έλλειψη ολοκληρωμένης παρακολούθησης οικογενειών ύστερα από καταγγελίες αφήνει κενά που επιτρέπουν την… επανάληψη της βίας. Αυτή ειναι η μαύρη αλήθεια. Η προληπτική και συστηματική εποπτεία οικογενειών παραμένει περιορισμένη, λόγω έλλειψης πόρων και πρωτοκόλλων. Το νομικό πλαίσιο προβλέπει αναφορές από επαγγελματίες, αλλά η υλοποίηση εξαρτάται από υπηρεσίες που δεν διαθέτουν επαρκές προσωπικό για μακροπρόθεσμη παρακολούθηση ή παρέμβαση. Άσε που πολλές φορές οι εργαζόμενοι σε τέτοιες υπηρεσίες δεν μπορούν να ρισκάρουν τις δικές τους ζωές με παρεμβάσεις χωρίς κάλυψη. (Δομές και τηλέφωνα επικοινωνίας)

Επανάληψη του… φαινομένου

Ακαδημαικές και θεσμικές αναλύσεις τονίζουν τις καθυστερήσεις σε δικαστικές διαδικασίες και την απουσία διεπιστημονικών ομάδων σε τοπικό επίπεδο, που εμποδίζουν την έγκαιρη και κυρίως αποτελεσματική υποστήριξη. Το Χαμόγελο του Παιδιού τεκμηριώνει την κλίμακα του προβλήματος, αφού το 2025 στήριξε 92.799 παιδιά και εκατοντάδες μανάδες ενώ διαχειρίστηκε χιλιάδες κλήσεις, με αύξηση… 65% στις αναφορές για κακοποίηση και ενδοοικογενειακή βία. Και αυτοί οι  αριθμοί αποδεικνύουν ότι η πρόληψη παραμένει ανεπαρκής λόγω απουσίας εθνικής βάσης δεδομένων, περιορισμένων προληπτικών προγραμμάτων και εξάρτησης από ΜΚΟ για την κάλυψη κενών.

Εσείς θα καλούσατε την ΕΛΑΣ;

Την ίδια ώρα η εμπιστοσύνη στην αστυνομία και σε εργαλεία όπως το «κουμπί πανικού» έχει ενισχυθεί αλλά παραμένει εύθραυστη. Το 2024 εγκαταστάθηκε σε 5.817 θύματα με 841 ενεργοποιήσεις, ενώ το 2025 οι ενεργοποιήσεις αυξήθηκαν κατά… 52% στους πρώτους μήνες. Ωστόσο, ειδικοί και οργανώσεις τονίζουν ότι το εργαλείο αυτό δεν υποκαθιστά την ανάγκη για προληπτικές κοινωνικές παρεμβάσεις, ψυχολογική στήριξη και συστηματική παρακολούθηση, καθώς πολλά θύματα εξακολουθούν να μην αισθάνονται ασφαλή μακροπρόθεσμα. Κεντρικό πρόβλημα παραμένει η χρόνια υποστελέχωση των κοινωνικών υπηρεσιών σε δήμους και περιφέρειες. Εκθέσεις και παρεμβάσεις του Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδας (ΣΚΛΕ) το 2025-2026 καταγράφουν τραγική έλλειψη προσωπικού, με κοινωνικούς λειτουργούς και ψυχολόγους να επιβαρύνονται υπερβολικά, να αναλαμβάνουν αλλότρια καθήκοντα και να αντιμετωπίζουν εξάντληση (ΒΛ ΕΔΩ) Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας έχει μιλήσει για την υποστελέχωση των δήμων, ενώ έρευνες σε υπηρεσίες δείχνουν μεγάλους χρόνους αναμονής, περιορισμένη εξειδίκευση σε θέματα βίας και ανεπαρκή κάλυψη, ιδίως στην περιφέρεια. Παρότι υπήρξαν προσλήψεις (π.χ. σε σχολικές δομές), αυτές δεν καλύπτουν τις ανάγκες (ΒΛ ΕΔΩ)

Υψηλό το κόστος… διατήρησης ζωής;

Η μετάβαση σε ένα προληπτικό, κοινωνικά προσανατολισμένο μοντέλο απαιτεί άμεση ενίσχυση της στελέχωσης με μόνιμο προσωπικό, δημιουργία εθνικής βάσης δεδομένων, διεπιστημονικές ομάδες και καλύτερο συντονισμό μεταξύ αστυνομίας, κοινωνικών υπηρεσιών και δικαιοσύνης. Μόνο έτσι οι ετήσιες εκθέσεις και τα λεπτομερή στοιχεία φορέων θα μετατραπούν σε έγκαιρες παρεμβάσεις, μειώνοντας την επανάληψη της βίας. Χωρίς αυτές τις αλλαγές απλά θα συνεχίσουμε να καταγράφουμε και να επαναλαμβάνουμε, αστυνομία και ΜΜΕ, νούμερα θανάτου και κακοποιήσεων χωρίς τέλος… (Φρίκη από τα ευρήματα της ιατροδικαστικής στην Καλαμάτα)

Μπορούν να προληφθούν λέμε!

Σύμφωνα με την έκθεση του 2025 από UNODC-UN Women (βλ ΟΗΕ) για τις γυναικοκτονίες του 2024, παγκοσμίως, περίπου 50.000 γυναίκες και κορίτσια σκοτώθηκαν από στενούς συντρόφους ή μέλη της οικογένειάς τους. Αυτό σημαίνει 137 θύματα κάθε μέρα, δηλαδή μία κάθε 10 λεπτά. Αποτελούν το 60% από τις 83.000 συνολικές δολοφονίες γυναικών και κοριτσιών εκείνη τη χρονιά. Το πρόβλημα υπάρχει παντού (Εδώ η πλήρης έκθεση του… τρόμου) Οι γυναικοκτονίες είναι η πιο βαριά μορφή βίας κατά των γυναικών και συμβαίνουν ύστερα από προηγούμενη κακοποίηση ενώ συχνά συνδέονται και με διαδικτυακή βία (παρακολούθηση, εκβιασμοί, διαρροή προσωπικών στιγμών κλπ). Το δε πραγματικό νούμερο είναι πολύ μεγαλύτερο όμως από την παγκόσμια έκθεση λείπουν στοιχεία για γυναικτονίες… εκτός σπιτιού.

Καλαμάτα: Οι κραυγές που προηγήθηκαν της τραγωδίας και η ομολογία του 41χρονου (VIDEO)