Πόσο ανησυχητικό είναι ένα μωρό να θέλει μόνο την μαμά του

Είναι μια σκηνή γνώριμη σε πολλούς γονείς: το μωρό που μέχρι χθες χαμογελούσε σε όλους, ξαφνικά γυρίζει το κεφάλι, σφίγγει τα χείλη και ξεσπά σε κλάμα μόλις το πλησιάσει κάποιος που δεν αναγνωρίζει.

Επιμέλεια: Νικολέτα Τσορμπατζόγλου 

Η αμηχανία είναι συχνά μεγαλύτερη για τους ενήλικες παρά για το ίδιο το παιδί. Ωστόσο, αυτό που μοιάζει «ντροπιαστικό» κοινωνικά, αποτελεί στην πραγματικότητα ένα απόλυτα φυσιολογικό αναπτυξιακό ορόσημο.

Το λεγόμενο «άγχος προς τους ξένους» εμφανίζεται συνήθως γύρω στους 8–9 μήνες ζωής. Σε αυτή τη φάση, το βρέφος έχει πλέον κατακτήσει μια σημαντική δεξιότητα: μπορεί να διακρίνει το οικείο από το μη οικείο πρόσωπο.

Παράλληλα, αναπτύσσεται η έννοια της μονιμότητας του αντικειμένου – δηλαδή η κατανόηση ότι οι άνθρωποι συνεχίζουν να υπάρχουν ακόμη κι όταν δεν βρίσκονται στο οπτικό του πεδίο. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται στενά και με το άγχος αποχωρισμού.

Από εξελικτική σκοπιά, η αντίδραση έχει λογική βάση. Σε προϊστορικές συνθήκες, η προσκόλληση στον βασικό φροντιστή εξασφάλιζε επιβίωση. Ο «άγνωστος» μπορούσε να σημαίνει κίνδυνο. Σήμερα το περιβάλλον έχει αλλάξει, όμως ο μηχανισμός προστασίας παραμένει ενεργός.

Πόσο διαρκεί;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η ένταση κορυφώνεται μεταξύ 9 και 18 μηνών και σταδιακά υποχωρεί έως την ηλικία των 2–3 ετών. Κάθε παιδί, ωστόσο, έχει τον δικό του ρυθμό.

Εάν η φοβική αντίδραση επιμένει έντονα μετά τα 2 έτη ή επηρεάζει βασικές λειτουργίες –ύπνο, σίτιση, καθημερινότητα– καλό είναι να ζητηθεί η γνώμη παιδιάτρου.

Ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι παρατεταμένα και ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα φόβου ενδέχεται να σχετίζονται με αυξημένη προδιάθεση για αγχώδεις δυσκολίες αργότερα. Αυτό όμως αφορά ακραίες περιπτώσεις, όχι τη συνηθισμένη αναπτυξιακή φάση.

«Θέλει μόνο τη μαμά»: Είναι ανησυχητικό;

Όχι. Τα περισσότερα βρέφη αναπτύσσουν ισχυρό δεσμό με τον βασικό φροντιστή – συχνά τη μητέρα. Το γεγονός ότι αναζητούν παρηγοριά στην αγκαλιά της δείχνει ασφαλή προσκόλληση, όχι κακομάθηση.

Η ισορροπία, ωστόσο, είναι σημαντική. Η σταδιακή εμπλοκή και άλλων φροντιστών στη ρουτίνα (μπάνιο, ύπνος, φαγητό) βοηθά το παιδί να διευρύνει το αίσθημα ασφάλειας.

Γυναίκα ντύθηκε αγελάδα και μοσχαράκι προσπάθησε να την… θηλάσει (VIDEO)

Μικρές πρακτικές κινήσεις μπορούν να διευκολύνουν τη μετάβαση:

• Φεύγετε όταν το παιδί είναι ξεκούραστο και χορτάτο.
• Κρατήστε τους αποχαιρετισμούς σύντομους και σταθερούς.
• Μην αποχωρείτε κρυφά – ενισχύει την ανασφάλεια.
• Προσφέρετε ένα αντικείμενο παρηγοριάς (κουβερτούλα, λούτρινο).

Πώς να βοηθήσετε στη γνωριμία με νέους ανθρώπους

Το μωρό «διαβάζει» τη δική σας στάση. Αν εσείς είστε ήρεμοι, το πιθανότερο είναι να ηρεμήσει πιο γρήγορα.

Μερικές χρήσιμες στρατηγικές:

• Ζητήστε από τρίτους να πλησιάζουν με αργές, ήπιες κινήσεις.
• Ξεκινήστε με το παιδί στην αγκαλιά σας και αφήστε τον άλλον να αλληλεπιδράσει από κοντά.
• Δοκιμάστε σταδιακή απομάκρυνση από το δωμάτιο για λίγα λεπτά, επιστρέφοντας πάντα.
• Η σταδιακή έκθεση βοηθά το παιδί να κατανοήσει ότι οι νέοι άνθρωποι δεν αποτελούν απειλή και ότι ο γονιός επιστρέφει.

Ένα στάδιο που περνά

Το άγχος απέναντι στους αγνώστους δεν είναι ένδειξη «δύσκολου» χαρακτήρα ούτε αποτέλεσμα λάθος χειρισμών. Είναι κομμάτι της συναισθηματικής ωρίμανσης.

Αντί να αποφεύγονται οι νέες γνωριμίες, είναι προτιμότερο να γίνονται με ρυθμό που σέβεται το παιδί. Με τον χρόνο, η αγκαλιά θα ανοίξει ξανά – όχι επειδή το παιδί «ξεπέρασε τον φόβο», αλλά επειδή απέκτησε εμπιστοσύνη στον κόσμο γύρω του.