Οι 7 φράσεις που χρειάζεται να ακούει κάθε παιδί

Τα παιδιά δεν χρειάζονται τέλειους γονείς. Χρειάζονται παρόντες γονείς. Λέξεις που δημιουργούν αίσθηση ασφάλειας, αξίας και εσωτερικής δύναμης.

Επιμέλεια: Νικολέτα Τσορμπατζόγλου

Ο σύμβουλος νέων και συγγραφέας Josh Shipp έχει αναδείξει επτά φράσεις που, όταν ακούγονται σταθερά μέσα στο σπίτι, λειτουργούν ως «θεμέλια» συναισθηματικής υγείας και ανεξαρτησίας. Δεν πρόκειται για απλές λέξεις. Πρόκειται για μηνύματα ταυτότητας.

1. «Σ’ αγαπώ»

Είναι η βάση όλων. Το «σ’ αγαπώ» προσφέρει άνευ όρων ασφάλεια. Υπενθυμίζει στο παιδί ότι η αξία του δεν εξαρτάται από τη συμπεριφορά του, τους βαθμούς του ή τις επιδόσεις του. Αν δεν το ακούσει από εμάς, από ποιον θα το ακούσει;

2. «Είμαι περήφανος/η για σένα»

Η υπερηφάνεια χρειάζεται να συνδέεται περισσότερο με την προσπάθεια και τον χαρακτήρα, παρά με το αποτέλεσμα. Η επιτυχία είναι συχνά σχετική — εξαρτάται από το ποιον «ανταγωνιζόμαστε». Η προσπάθεια, όμως, είναι εσωτερική υπόθεση. Όταν επιβραβεύουμε την επιμονή, τη συνέπεια και το θάρρος, καλλιεργούμε ανθεκτικότητα.

3. «Συγγνώμη»

Οι γονείς που ζητούν συγγνώμη δεν χάνουν κύρος. Κερδίζουν σε αξιοπιστία. Το «συγγνώμη» διδάσκει ταπεινότητα και ανάληψη ευθύνης. Μοντελοποιεί τι σημαίνει να είσαι ώριμος ενήλικας. Και χωρίς «ναι μεν, αλλά». Ένα καθαρό, ειλικρινές «συγγνώμη» αρκεί. Τα παιδιά μαθαίνουν λίγο από όσα λέμε, περισσότερο από όσα κάνουμε, και κυρίως από το ποιοι είμαστε.

4. «Σε συγχωρώ»

Το μήνυμα εδώ είναι βαθύτερο: τα λάθη είναι μέρος της ζωής. Αν θέλεις να πετύχεις, πρέπει να είσαι διατεθειμένος να αποτύχεις. Τα παιδιά θα κάνουν λάθη — είναι αναπόφευκτο. Όταν ακούν «σε συγχωρώ», μαθαίνουν ότι μπορούν να παραδεχθούν τα λάθη τους χωρίς να φοβούνται ότι θα χάσουν την αγάπη μας.

5. «Σε ακούω»

Στην προεφηβεία και την εφηβεία, το ζητούμενο δεν είναι ο έλεγχος. Είναι η επιρροή. Δεν μπορείς να ελέγξεις έναν 15χρονο. Μπορείς όμως να τον επηρεάσεις. Και αυτό ξεκινά από την ακρόαση. Οι διαλέξεις σπάνια λειτουργούν. Οι στρατηγικές ερωτήσεις και η ουσιαστική ακρόαση, αντίθετα, βοηθούν το παιδί να διαμορφώσει δικές του ώριμες αποφάσεις και πεποιθήσεις.

6. «Αυτό είναι δική σου ευθύνη»

Η αγάπη δεν σημαίνει διάσωση από κάθε δυσκολία. Ο ρόλος του γονιού μοιάζει περισσότερο με προπονητή: προετοιμάζει πριν τον «αγώνα», ενθαρρύνει από τον πάγκο και συζητά μετά τι πήγε καλά και τι όχι. Αν λύσουμε εμείς το πρόβλημα, το παιδί μπορεί να το ερμηνεύσει ως «δεν τα καταφέρνω μόνος/η μου». Η ηθική στήριξη και η καθοδήγηση είναι απαραίτητες. Η αντικατάσταση όχι.

7. «Έχεις αυτό που χρειάζεται»

Η πίστη των γονιών λειτουργεί σαν εσωτερική φωνή που ακολουθεί το παιδί για χρόνια. Όταν γνωρίζει ότι πιστεύουμε στις ικανότητές του, κάνει πιο εύκολα τα πρώτα μικρά βήματα προς τους στόχους του. Αντιμετωπίζει δυσκολίες με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Η αυτοεκτίμηση δεν χτίζεται με υπερβολικό έπαινο, αλλά με ρεαλιστική εμπιστοσύνη.

Bonus: «Όχι»

Μερικές φορές, το πιο στοργικό πράγμα που μπορούμε να πούμε είναι «όχι». Μπορεί να μη γίνει αποδεκτό τη στιγμή που λέγεται. Όμως τα όρια προσφέρουν ασφάλεια. Λέγοντας «όχι» στα λάθος πράγματα, δημιουργούμε χώρο για να πούμε «ναι» στα σωστά.

Οι λέξεις που γίνονται ταυτότητα

Ανεξάρτητα από την ηλικία ή το στάδιο ανάπτυξης, κάθε παιδί χρειάζεται να ακούει μηνύματα που καλλιεργούν:

• Ασφάλεια
• Αξία
• Ευθύνη
• Ανθεκτικότητα
• Αυτοπεποίθηση

Οι φράσεις αυτές δεν είναι απλώς συμβουλές γονεϊκότητας. Είναι εργαλεία διαμόρφωσης χαρακτήρα. Και συχνά, το πιο απλό που μπορούμε να πούμε είναι και το πιο καθοριστικό.