«Μαμά, είμαι άσχημη;» Η φράση που κρύβει περισσότερα απ’ όσα νομίζεις

Υπάρχουν ερωτήσεις που μπορεί να κάνουν τα παιδιά και να αιφνιδιάσουν ακόμη και τους πιο προετοιμασμένους γονείς. Μία από αυτές είναι η φράση «Μαμά, είμαι άσχημη;», που συχνά προκαλεί την άμεση ανάγκη να καθησυχάσουμε το παιδί και να του αποδείξουμε πως αυτό που σκέφτεται για την εμφάνισή του δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

Δεν είναι πάντα αυτό που ακούγεται

Ας σκεφτούμε πρώτα τι είναι πιθανό να πούμε οι περισσότεροι από εμάς, έχοντας φυσικά τις καλύτερες προθέσεις: «Ω, θεέ μου! Δεν είσαι άσχημη! Γιατί το λες αυτό; Είσαι τόσο όμορφη!». Εκείνη τη στιγμή, όμως, μπορεί να συμβαίνουν δύο πράγματα ταυτόχρονα. Από τη μία, μεταφέρουμε τον δικό μας πανικό στο παιδί. Από την άλλη, το παιδί μπορεί να πάρει ένα διαφορετικό μήνυμα: «Όταν κάνω μεγάλες και τρομακτικές σκέψεις για την εμφάνισή μου, αυτό αναστατώνει πραγματικά τον γονιό μου. Άρα μάλλον δεν πρέπει να τις μοιράζομαι. Πρέπει να προστατεύω τον γονιό μου από αυτές τις σκέψεις». Το «Είμαι άσχημη» δεν αποτελεί μία γενική δήλωση για το ποιο είναι πραγματικά το παιδί. Μπορεί να ακούγεται έτσι, όμως όταν τα παιδιά βιώνουν ένα πολύ έντονο συναίσθημα, δεν έχουν ακόμη τον τρόπο να το εκφράσουν με λεπτό και συγκεκριμένο τρόπο. Έντονο συναίσθημα σημαίνει συχνά και έντονη γλώσσα. Αυτό, όμως, σπάνια αποτελεί ολόκληρη την αλήθεια.Και ας είμαστε ειλικρινείς. Όλοι μας, ακόμη και ως ενήλικες, ερχόμαστε συνεχώς αντιμέτωποι με μηνύματα σχετικά με το πώς «πρέπει» να δείχνουμε.

Υπάρχουν τέσσερις τρόποι να απαντήσουμε όταν ένα παιδί λέει «Είμαι άσχημη».

1. Εκείνη τη στιγμή επιβεβαίωσε τον πόνο, όχι το περιεχόμενο της σκέψης

Πάρε πρώτα μία ανάσα. Στη συνέχεια, μπορείς να πεις: «Είμαι εδώ, γλυκιά μου. Ξέρω αυτή τη σκέψη. Είναι μία από τις πιο επώδυνες που υπάρχουν». Κάνε μία παύση και παρατήρησε τι συμβαίνει. Αν σου φαίνεται σωστό, μπορείς να προσθέσεις: «Εγώ σε βλέπω ως το πιο όμορφο παιδί στον κόσμο και ακούγεται σαν να μην νιώθεις έτσι αυτή τη στιγμή. Είμαι εδώ μαζί σου σε αυτό». Με αυτόν τον τρόπο δεν διαφωνείς μαζί της και δεν προσπαθείς να διορθώσεις αυτό που αισθάνεται. Της δείχνεις απλώς: «Δεν φοβάμαι αυτή τη σκέψη και δεν πρόκειται να φύγω». Η δική σου σταθερότητα είναι αυτό που χρειάζεται περισσότερο το παιδί, πριν από οτιδήποτε άλλο.

2. Δείξε πόσο χαίρεσαι που σου μίλησε

Μπορείς να πεις κάτι όπως: «Χαίρομαι πάρα πολύ που ήρθες και μου το είπες. Είναι τόσο σημαντικό για μένα να το γνωρίζω. Θα το αντιμετωπίσουμε μαζί και θα βρούμε μία λύση. Σε αγαπώ». Πιθανότατα δεν θα είναι η τελευταία φορά που το παιδί σου θα έχει επώδυνες σκέψεις για το σώμα ή την εμφάνισή του. Ακόμη πιο σημαντικό από τη συγκεκριμένη στιγμή είναι να δημιουργήσεις την αίσθηση ότι η σχέση σας μπορεί να αντέξει και να διαχειριστεί τέτοιες δύσκολες σκέψεις και συναισθήματα.

3. Αργότερα δείξε περιέργεια και προσπάθησε να καταλάβεις

Μπορείς να ρωτήσεις: «Πότε εμφανίζονται αυτές οι σκέψεις;». Το να καταλάβουμε πότε και με ποιον τρόπο εμφανίζονται αυτές οι σκέψεις είναι ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που μπορούμε να κάνουμε. «Όταν λες “νιώθω άσχημη”, μπορεί να σου φαίνεται λίγο ανόητη η ερώτησή μου, αλλά τι ακριβώς εννοείς; Τι σημαίνει για σένα το “νιώθω άσχημη”;». Οι σκέψεις μας αποκτούν λιγότερη δύναμη όταν τις προσεγγίζουμε με περιέργεια και προσπαθούμε να κατανοήσουμε τι πραγματικά κρύβεται πίσω από αυτές.

4. Μπες κι εσύ στη συζήτηση

Μοιράσου μαζί της ότι έχεις κάνει κι εσύ παρόμοιες σκέψεις. «Ξέρεις ότι κι εγώ έχω κάνει αυτή τη σκέψη; Πολλοί άνθρωποι την κάνουν. Δεν το λέω για να μειώσω το πόσο επώδυνο είναι αυτό που νιώθεις. Το λέω για να ξέρεις ότι δεν είσαι μόνη σου». «Τόσοι πολλοί όμορφοι, καταπληκτικοί και μοναδικοί άνθρωποι νιώθουν άσχημα με την εμφάνισή τους. Πώς γίνεται αυτό; Είναι σαν να μας έχουν κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχει ένας “σωστός” τρόπος να δείχνουμε, ότι κάποια πρόσωπα είναι καλύτερα από άλλα. Αυτή η ιδέα υπάρχει παντού γύρω μας».